ABD yaptırımları İran’ın hava trafiğini ve ekonomisini hedefliyor

İran'a yönelik yeni yaptırım dalgası

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Tahran yönetimine karşı yürütülen ekonomik baskı kampanyasının ülkeyi iki hafta içerisinde ciddi bir çöküşe sürükleyebileceğini ifade etti. Bakan, söz konusu yaptırımların özellikle bankacılık işlemleri ve hava yolu ulaşımı üzerindeki etkilerine dikkat çekti.

Bessent, "Ekonomik Dışlanma Operasyonu" olarak adlandırılan girişimin, İran'ın dış dünya ile olan uçuş trafiğini yüzde 80 ila 90 oranında azalttığını öne sürdü. Bu iddia, Washington'ın Tahran'ı finansal ve lojistik açıdan izole etmeyi amaçlayan geniş çaplı bir stratejisinin parçası olarak değerlendiriliyor.

Uluslararası iş birliği ve yaptırım mekanizması

Yetkililer, bu sürecin 50'den fazla ülkenin koordineli katılımıyla yürütüldüğünü belirtiyor. Strateji, sadece kağıt üzerindeki kısıtlamalarla sınırlı kalmayıp; havalimanı rotalarını, bankacılık lisanslarını ve sınır ötesi ödeme kanallarını doğrudan hedef alıyor.

Bildirilen verilere göre, Birleşik Arap Emirlikleri'nin Bank Melli ile olan işlemleri durdurduğu, Türkiye'nin ise Bank Mellat'ın faaliyet lisansını iptal ettiği kaydedildi. Bu adımlar, İran'ın en büyük finansal kuruluşlarını ve hava yolu şirketlerini sıkıştırmayı hedefleyen daha geniş bir kuşatmanın parçası olarak görülüyor.

Hava trafiğinde karmaşık tablo

Tahran İmam Humeyni Havalimanı'ndaki güncel uçuş verileri, baskının etkilerinin bölgesel olarak farklılık gösterdiğini ortaya koyuyor. Körfez ülkelerine yönelik seferlerde belirgin bir duraklama gözlemlenirken; Çin, Irak, Ermenistan ve Afganistan gibi ülkelere uçuşların devam ettiği görülüyor.

Bu durum, yaptırımların tüm rotaları tamamen kapatmaktan ziyade, mevcut bağlantıların maliyetini ve riskini artırarak işlevsizleştirmeyi amaçladığını gösteriyor. İran, Asya ve çevre ülkelerle ticari bağlarını kısmen korusa da, finansal ve lojistik açıdan kritik öneme sahip merkezlerle olan bağlantılarını kaybetme riskiyle karşı karşıya.

Bölgesel tepkiler ve belirsizlikler

İran Ulusal Güvenlik Konseyi Başkanı Muhsin Rezayi, komşu ülkeleri Washington'ın politikalarına dahil olmamaları konusunda uyardı. Rezayi, bu girişimi bir "macera" olarak nitelendirerek bölgesel ortaklarına mesafeli durmaları çağrısında bulundu.

Bessent'in öngördüğü ekonomik çöküş senaryosu, bağımsız verilerle henüz doğrulanmış değil. Uzmanlar, yaptırımların etkisinin, 50'den fazla ülkenin bu baskı politikasını ne kadar süreyle ve ne kadar kararlılıkla sürdüreceğine bağlı olduğunu belirtiyor. Gelecek dönemde atılacak lisans iptalleri ve ödeme kısıtlamaları, bu stratejinin başarısını belirleyecek temel göstergeler olacak.