Bakan Şimşek’ten memur, emekli ve asgari ücret zammı açıklaması

Mehmet Şimşek, maaş artışları konusunda Meclis’e verdiği yanıtta 2026 zamlarını ve Aralık 2002’den bu yana reel artışları sıraladı.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in paylaşılan yanıtı, ücretlerdeki artışlarla enflasyondan arındırılmış kazanımları farklı dönemler üzerinden ele alıyor. Metinde 2026 için zam oranları bulunurken, satın alma gücüne ilişkin reel değişimler Aralık 2002 başlangıç alınarak aktarılıyor.

Soru önergesini veren İYİ Parti Trabzon Milletvekili Yavuz Aydın ise son üç yıllık dönemin hesabını istedi. Bu nedenle açıklanan uzun vadeli oranlar, önergedeki yakın dönem karşılaştırmasıyla aynı soruyu yanıtlamıyor; paylaşılan metin, istenen bütün gelir grupları için üç yıllık reel değişim dökümü içermiyor.

2026 zamları ve uzun dönem hesabı

Şimşek’in verdiği bilgiye göre 2026’da taban memur ücretindeki artış %39,38, taban emekli aylığındaki artış ise %39,52 oldu. Bakan, asgari ücret için yılbaşında yürürlüğe giren zammı %27,01 olarak bildirdi; bu oranları reel değişim şeklinde tanımlamadı.

Aralık 2002’yi başlangıç alan ayrı hesapta Şimşek, aile yardımı eklenmiş taban memur ücretinin reel olarak yüzde 261 yükseldiğini belirtti. Aynı başlangıca göre taban emekli aylığındaki reel kazanımı yüzde 621, asgari ücretteki kazanımı ise yüzde 207 olarak açıkladı.

Bu iki veri kümesinin ölçtüğü değişim farklı: İlki 2026 için bildirilen ücret ve aylık artışlarını, ikincisi uzun dönemin enflasyondan arındırılmış karşılaştırmasını kapsıyor. Dolayısıyla 2026 oranlarını, aynı döneme ait enflasyon hesabı olmadan doğrudan satın alma gücü kazanımı şeklinde okumak mümkün değil.

Ayrıca en düşük ödeme düzeyi ile ortalama gelir birbirinin yerine geçmiyor. Şimşek’in aktarılan oranları taban memur ücreti ve taban emekli aylığına ilişkin; bu rakamlar, önergedeki ortalama memur ve emekli gelirlerinin değişimini tek başına göstermiyor.

Önerge üç yıllık reel değişimi soruyor

Aydın, tüketici fiyat endeksi (TÜFE) etkisi çıkarıldıktan sonra ücretlerin nasıl değiştiğini beş ayrı başlıkta sordu. Asgari ücretin yanında memur ve emekliler için hem taban ödeme hem de ortalama ödeme düzeyinin ayrı ayrı hesaplanmasını istedi.

Önergenin diğer ayağı, enflasyonu düşürme programı içinde alım gücünün kalıcı biçimde artırılmasına yönelik hedeflerdi. Aydın, bu kapsamda 2026 ve 2027 için hangi somut hedeflerin belirlendiğinin açıklanmasını talep etti.

Şimşek, programın amacını büyümenin yüksek, sürdürülebilir ve kapsayıcı olmasıyla refahın artırılması olarak tarif etti. Ancak paylaşılan yanıt bölümünde bu amaç, 2026 ve 2027’ye özgü sayısal satın alma gücü hedefleriyle birlikte sunulmuyor; hedefin gerçekleşmesini ölçmeye yarayacak dönemsel göstergeler de yer almıyor.

Vergi istisnası ücret gelirini nasıl kapsıyor

Bakan, yanıtında ücretlere uygulanan vergi düzenini de gündeme getirdi. Şimşek’e göre mevcut sistem, ücret gelirlerine diğer gelir türlerinden daha elverişli davranıyor; vergi oranları, ücretliler açısından daha yüksek matrah tutarlarına uygulanıyor.

Şimşek, asgari ücret için vergi muafiyetinin 1 Ocak 2022’de başladığını hatırlattı. Daha yüksek ücret alanlarda da asgari ücret düzeyine karşılık gelen gelir vergisi matrahının istisna kapsamında bulunduğunu, brüt asgari ücret karşılığının damga vergisinden muaf tutulduğunu belirtti.

Yanıtta vergi istisnaları, ücretliler lehine mevcut uygulamalar olarak anlatılıyor; yeni bir vergi değişikliği açıklanmıyor. Bu düzenlemelerle ilgili bölüm, önergedeki gelir hesabından ayrı olarak ücretlerin vergilendirilmesine ilişkin çerçeveyi ortaya koyuyor.

Satın alma gücünün son üç yıldaki seyrini değerlendirmek için önergedeki her gelir grubuna ait başlangıç ve bitiş tutarlarıyla aynı dönemin TÜFE hesabı gerekiyor. Paylaşılan metinde bu döküm ve 2027’ye ilişkin ölçülebilir hedefler bulunmadığından, açıklanan zamların yakın dönemdeki reel karşılığı açık kalıyor.