COP31’e “doğum günü engeli”: Merz neden katılmadı?

Yazan: Ebru Duman

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31), geçtiğimiz günlerde Antalya’da başladı. Zirvenin katılımcı listesinde dikkat çeken en önemli nokta, karbon emisyonlarını azaltma konusunda iddialı taahhütlerde bulunan Almanya, Fransa ve İtalya gibi büyük Avrupa ekonomilerinin devlet ve hükümet başkanları düzeyinde zirvede yer almaması oldu.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un katılım göstermeme gerekçesi I. Dünya Savaşı Ateşkes Günü anmaları ve İrlanda’daki AB zirvesi olarak açıklanırken, Almanya Başbakanı Friedrich Merz’in yokluğu ülkesinde büyük yankı uyandırdı. Hükümet kanadından Merz’in yoğun takvimi ve bütçe görüşmeleri gerekçe gösterilse de, Şansölye’nin Liderler Zirvesi’nin düzenlendiği 11 Kasım’da 71. yaş gününü ailesiyle geçirme planı Alman kamuoyunda tartışma yarattı. Bu karar başta Fridays for Future olmak üzere çok sayıda çevre derneği ve muhalefet temsilcisi tarafından sert biçimde eleştirildi.

İtalya Başbakanı Giorgia Meloni’nin ise zirveye katılmamasından ziyade bu karara dair herhangi bir resmi gerekçe sunmaması tepkilere yol açtı. Meloni zirvede yer almasa da İtalya, 607 kişilik delegasyonuyla konferansa en kalabalık heyet gönderen ilk 10 ülke arasında 8. sırada yer aldı.

Dünyanın en büyük iki ekonomisi olan ABD ve Çin’in devlet başkanları düzeyinde zirveye katılmamaları ise şaşkınlıkla karşılanmadı. Federal hükümet düzeyinde resmi delegasyon göndermeyen ABD’nin aksine Çin, lider düzeyinde katılmasa da 1.021 kişilik heyetiyle en kalabalık delegasyona sahip 4. ülke oldu.

Almanya’daki tepkiler ve Merz’e yöneltilen eleştiriler

• Lider düzeyinde katılım olmaması: Almanya Başbakanı Friedrich Merz’in Antalya’daki Liderler Zirvesi’ne katılmama kararı, Alman çevre derneklerinin tepkisini çekti. Almanya’nın küresel iklim finansmanına ayırdığı bütçeye rağmen en üst düzeyde geri adım atılması, Merz yönetiminin iklim krizini öncelikleri arasından çıkardığı yönündeki eleştirileri güçlendirdi.

• Bakanlar düzeyinde temsil: Alman Federal Hükümeti’ni ve resmi delegasyonu zirvede Federal Çevre Bakanı Carsten Schneider ile Federal Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Bakanı Reem Alabali Radovan temsil etti. Heyette ayrıca bakanlık müsteşarları (örneğin Heike Henn) ve teknik müzakereciler de yer aldı.

• Özel jet tartışmaları: Merz’in iklim hassasiyeti geçmişte de benzer tartışmalara konu olmuştu. Temmuz 2022’de dönemin Maliye Bakanı Christian Lindner’in Sylt Adası’ndaki düğününe bizzat kullandığı çift motorlu özel uçağıyla katılması, enerji tasarrufu çağrılarının yapıldığı bir dönemde hem "halktan kopukluk" gerekçesiyle hem de çevre derneklerii tarafından yoğun biçimde eleştirilmişti.

Son dönemde Almanya Başbakanı Friedrich Merz’e yöneltilen eleştiriler; göçmenlere yönelik genellemeci "uyum sağlamayan gitsin" çıkışının toplumsal kutuplaşmayı derinleştirdiği, COP31 iklim zirvesine katılmayarak ve yeşil dönüşüm adımlarını yavaşlatarak iklim hedeflerinden geri adım attığı, Vatandaş Ödeneği ( Bürgergeld ) kesintileri ve vergi politikalarıyla ekonomik krizin faturasını dar gelirli çalışanlara kestiği, vaat ettiği ekonomik canlanmayı sağlayamadığı gibi kabine ve koalisyon içi gerilimleri yönetmekte zorlandığı ve son olarak sert söylemlerinin seçmeni merkez sağa çekmek yerine aşırı sağcı AfD'nin yükselişini daha da meşrulaştırdığı noktalarında yoğunlaşıyor.