TÜRK-İŞ Ekim 2026 verileri: Açlık sınırı 38 bin, yoksulluk sınırı 123 bin TL’yi aştı

TÜRK-İŞ, ekimde dört kişilik ailenin açlık sınırını 38 bin 24 lira hesapladı; Ankara için izlenen asgari gıda harcaması aylık %0,59 arttı.

Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu tarafından açıklanan Ekim 2026 araştırmasında, tek başına yaşayan bir çalışanın aylık yaşam gideri 49.124 lira olarak belirlendi. Bu iki gösterge farklı ihtiyaçları kapsıyor: Aile için verilen açlık eşiği yalnızca beslenmeye, çalışan için hesaplanan tutar ise yaşam maliyetine ilişkin.

Konfederasyonun araştırması, çalışan hanelerin geçimini ve temel tüketim kalemlerindeki fiyat hareketlerinin bütçeye etkisini izliyor. Her ay yayımlanan hesaplamada gıda harcamaları ile diğer zorunlu giderlerin birlikte oluşturduğu geçim ihtiyacı ayrı başlıklar altında ele alınıyor.

Gıda hesabında dört ayrı dönem

TÜRK-İŞ'in Ankara'daki dört kişilik hane için oluşturduğu hesaplamaya göre, beslenme harcamasındaki aylık yükseliş ekimde %0,59 oldu. Bu oran, eylül ayına kıyasla gereken asgari gıda bütçesindeki değişimi gösteriyor; yılın tamamındaki fiyat hareketini ifade etmiyor.

Aynı harcama tutarının son 12 aydaki artışı %33,83 olarak açıklandı. Dolayısıyla ekim ayındaki harcama düzeyinin bir önceki yılın aynı dönemine göre karşılaştırılmasında esas alınan oran bu; yıllık ortalama için verilen rakam farklı.

Konfederasyon, yıllık ortalama yükselişi %39,26, yılın ilk 10 ayındaki birikimli artışı ise %26,14 olarak bildirdi. Bu göstergeler aynı araştırmadan gelse de farklı zaman aralıklarını ölçtükleri için birbirlerinin yerine kullanılamıyor.

Özellikle %39,26'lık ortalama ile %33,83'lük son 12 aylık değişimin ayrılması, verinin doğru okunması açısından önemli. İlki ortalama artışı, ikincisi ise iki dönem arasındaki değişimi anlatıyor; ikisini de aynı anlamda yıllık gıda enflasyonu diye sunmak ölçüm farkını ortadan kaldırıyor.

Açlık eşiği toplam bütçe değil

Araştırmadaki 38.024 liralık tutar, dört kişilik hanenin yeterli ve dengeli beslenme ihtiyacına yönelik aylık gıda hesabı. TÜRK-İŞ bu tutarı açlık sınırı olarak tanımlıyor; konut, ulaşım veya sağlık giderleri bu göstergenin kapsamına girmiyor.

Yoksulluk eşiği ise beslenme bütçesinin üzerine diğer zorunlu ihtiyaçların eklenmesiyle oluşuyor. Konfederasyonun kullandığı kapsamda giyim, eğitim, sağlık ve ulaşımın yanı sıra kira ile elektrik, su ve yakıt gibi konut giderleri de bulunuyor.

Bu ayrım, açlık sınırının bir ailenin bütün ayı geçirmek için ihtiyaç duyduğu toplam gelir olarak okunmaması gerektiğini gösteriyor. Gıda için hesaplanan eşik, araştırmanın daha geniş geçim bütçesinin yalnızca bir bölümünü temsil ediyor.

Tek çalışan için açıklanan 49.124 lira da dört kişilik hanenin beslenme tutarıyla doğrudan eşdeğer bir ölçü değil. Hem kişi sayısı hem de harcama kapsamı değiştiğinden, iki rakam arasındaki fark tek başına aile büyüklüğünün yaşam maliyetine etkisini göstermiyor.

Geçim baskısının ölçüsü ve sınırları

Araştırma, ihtiyaç duyulan harcamayı hesaplıyor; açıklanan tutarlar çalışanların fiilen elde ettiği gelir olarak sunulmuyor. Bu nedenle rakamlar bir bütçe ihtiyacını tarif ederken, belirli bir hanenin bu ihtiyacı ne ölçüde karşılayabildiği ayrıca gelir bilgisi gerektiriyor.

Benzer biçimde, Ankara için izlenen gıda bütçesindeki değişim ile bütün tüketim kalemlerini kapsayan genel enflasyon aynı gösterge değil. Ekim sonuçları, araştırmanın tanımladığı hane ve ihtiyaçlar çerçevesinde beslenme maliyetinin seyrini ortaya koyuyor.

Sonraki aylara ilişkin karşılaştırmalarda gıda eşiğinin tutarı, aylık değişim ve 12 aylık artış ayrı ayrı izlenmeli. Aylık artışın yavaşlaması halinde bile harcama tutarı yükselmeyi sürdürebilir; bütçenin yönünü değerlendirmek için artış hızını ve harcama düzeyini birlikte okumak gerekiyor.