Randrianirina ilk yılının ardından gücü pekiştirmekle suçlanıyor

The Africa Report'un 30 Ekim 2026 tarihli görüş yazısına göre Madagaskar Cumhurbaşkanı Michael Randrianirina, darbeden sonraki ilk yılında askeri gücünü pekiştirdi.

Haberde, değerlendirmenin insan hakları endişelerini kamu hizmetlerindeki aksamalarla ilişkilendirmesi nedeniyle önem taşıdığı kaydedildi: 2026 ulusal bütçesinden sağlığa yüzde 6 pay ayrıldı; bu miktar kişi başına yaklaşık 5 dolara denk geliyor ve uluslararası standartların kabaca 50 kat altında kalıyor.

Yazıda, Randrianirina yönetiminin sivil alanı daraltmak, muhalefeti bastırmak ve yolsuzlukla mücadele girişimlerini muhaliflere yöneltmek için hukuki araçları kullandığı ifade edildi. Kronik su ve elektrik kesintileri ile yaygın yolsuzluk da dahil olmak üzere binlerce Z kuşağı protestocusunu sokaklara döken sorunların çözümsüz kalmayı sürdürdüğü belirtildi.

Haberde, aralarında eski cumhurbaşkanı adayları Sylvain Rabetsaroana ve Paul Rabary Andrianirina'nın da bulunduğu en az 20 kişinin siyasi gerekçelerle keyfi olarak tutuklu kaldığı aktarıldı. Ayrıca nisan ayında en az dokuz Z kuşağı liderinin WhatsApp mesajları ya da bir muhalif figür veya ihbarcıyla yaptıkları yazışmalar nedeniyle tutuklandığı bildirildi.

The Africa Report'un görüş yazısında, dış baskı artmadığı takdirde Madagaskar'ın siyasi baskı döngüsünü tekrarlama riskiyle karşı karşıya olduğu kaydedildi. Yazıda, “Net bir bölgesel ve uluslararası baskı olmaksızın Madagaskar, muhalefeti susturmak ve gücü pekiştirmek için başvurulan otoriter uygulamaların tanıdık döngüsüne yeniden kapılma riski taşıyor” ifadelerine yer verildi.

Habere göre Randrianirina, Eylül ve Ekim 2025'teki Z kuşağı protestolarının ardından iktidara geldi. Görüş yazısında, kapsamlı video kayıtlarının bu gösteriler sırasında askerlerin, polisin ve jandarmanın protestoculara ve çevredekilere ateş açarak insanları öldürdüğünü ve yaraladığını gösterdiği, ancak ardından herhangi bir soruşturma açılmadığı belirtildi.

Haberde, Randrianirina'nın Sayıştay'a (Court of Accounts) 2022-2025 yılları arasındaki kamu fonlarını denetleme talimatı verdiği belirtildi. Denetimlerin yolsuzluk ve kötü yönetim nedeniyle yüz milyonlarca doların kaybedildiğini ortaya koyduğu, ancak yönetimin soruşturma yürütmek yerine bu bulguları siyasi muhaliflere karşı kullandığı ileri sürüldü.

Yazıda ayrıca yönetimin, anayasal dayanağı olmaksızın dört üst düzey jandarma ve ordu yetkilisini “devlet başkanı” seviyesine yükselttiği ve mevcut veya eski kamu güvenliği yetkililerini hükümet görevlerine getirdiği kaydedildi. Bazı atamaların yasal kurumsal süreçler yerine yalan makinesi testlerine dayandırıldığı belirtildi.

Bir diğer endişe kaynağını ise gözetim oluşturuyor. Haberde, hükümetin ağustos ayında çevrim içi faaliyetlerin izlenmesini genişletecek ve hükümeti eleştiren kişilerin görüşlerini kanıtlarla desteklemesini zorunlu kılacak bir siber suç yasası önerdiği aktarıldı. Yetkililerin bilgiye erişimi garanti altına alan bir yasayı henüz çıkarmadığı ifade edildi.

Görüş yazısında, “Siber suç yasası, devletin yargı denetimi olmaksızın ve gizlilik hakkına aykırı şekilde bireylerin telekomünikasyon verilerine kalıcı erişim sağlamasına imkân tanıyacaktır” denildi. Ayrıca bölgesel ve uluslararası kuruluşlarla temas kurmaya çalışan muhaliflerin taciz ve seyahat kısıtlamalarıyla karşılaştığı belirtildi.

Haberde, Randrianirina yönetiminin iddialara verdiği bir yanıta yer verilmedi. Antananarivo'daki Ivato International Airport'ta yaşanan somut bir olaya dikkat çekilerek, tutuklu bir aktivistin eşi olan Gabriella Ranjamalalasoa'nın African Commission of Human and People’s Rights toplantısına seyahat etmesinin engellendiği ve pasaportuna el konulduğu aktarıldı.