İBB’nin yeni metro hattında Özgür Özel’den Erdoğan-İmamoğlu kıyaslaması

Ümraniye-Ataşehir-Göztepe metro hattında test sürüşünü gerçekleştiren Özgür Özel, ulaşımda eşitlik mesajı verdi ve belediyecilik performanslarını karşılaştırdı.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) tarafından yapımı yürütülen hattaki denemenin ardından konuşan Özel, projeyi yalnızca ulaşım hizmeti olarak değerlendirmedi. Farklı gelir gruplarının yaşadığı bölgeler arasında toplu taşıma bağlantısı kurulmasının kentteki eşitsizlikleri azaltma hedefiyle birlikte ele alınması gerektiğini savundu.

Özel'in açıklamalarında iki başlık öne çıktı: Ümraniye'nin kıyıya ve merkezi bölgelere erişimi ile İstanbul'da farklı belediye yönetimlerinin metro yapım performansı. İlk başlıkta projenin sosyal işlevini anlattı; ikinci başlıkta Ekrem İmamoğlu ile Recep Tayyip Erdoğan'ın belediyecilik dönemlerini karşılaştıran rakamlar kullandı.

Ümraniye bağlantısına sosyal eşitlik vurgusu

Özel, hattın Ümraniye ile deniz arasında bağlantı sağlayacağını belirterek düşük gelirli mahallelerin daha varlıklı bölgelere erişimini kolaylaştıran projelere önem atfetti. Toplu taşımanın, ekonomik olanakları farklı kesimleri aynı kent yaşamında buluşturabilecek bir araç olduğunu dile getirdi.

Konuşmasında metro yatırımlarının varlıklı bölgeler arasında başlamasına ilişkin genel bir değerlendirme de yapan Özel, bu projeyi farklı bir yaklaşımın örneği olarak sundu. Söz konusu değerlendirme, ulaşım yatırımlarının dağılımına ilişkin Özel'in siyasi yorumunu oluşturuyor; açıklamada bu görüşü destekleyen mahalle bazlı yatırım verileri yer almıyor.

Özel'in tarif ettiği sosyal hedef, hattın güzergâhından daha geniş bir iddia içeriyor. Merkeze ulaşımın iyileştirilmesinin kentte geride kalan kesimlere katkı sağlayacağını ve mahalleler arasındaki toplumsal mesafenin azaltılmasına hizmet edeceğini savundu.

Bu nedenle konuşmadaki erişim vurgusuyla ölçülmüş bir ulaşım sonucu arasında ayrım bulunuyor. Özel, projenin toplumsal anlamını anlattı; yolculuk süresindeki değişim, beklenen yolcu sayısı veya mahallelere göre erişim kazanımı için sayısal bir değerlendirme paylaşmadı.

Metro kilometreleri seçim mesajına bağlandı

Özel, İmamoğlu yönetiminde yıllık metro yapım ortalamasının 14 kilometre olduğunu söyledi. Erdoğan'ın belediye başkanlığı dönemi içinse aynı göstergenin 1,3 kilometre düzeyinde kaldığını ileri sürerek iki yönetim arasında performans karşılaştırması yaptı.

Bu rakamların dayanağı olarak İmamoğlu'nun önceki hafta yaptığı sunumu gösterdi. Ancak konuşmada hesaplamanın kapsadığı yıllar, hangi hatların hesaba katıldığı veya yapım ile hizmete açılış ölçütlerinin nasıl ayrıldığı açıklanmadı; dolayısıyla rakamlar Özel'in aktardığı karşılaştırma olarak değerlendirilmeli.

Yıllık ortalama üzerinden yapılan kıyasın kapsamı burada belirleyici. Karşılaştırılan dönemlerde aynı hesaplama yöntemi kullanılıp kullanılmadığı açıklığa kavuşmadan, verilen kilometrelerin doğrudan eşdeğer bir performans ölçümü sunduğu sonucuna varılamaz.

Özel, İstanbul'daki belediyecilik geçmişini ulusal seçim tercihleriyle de ilişkilendirdi. Seçmenlerin Türkiye'ye kimin daha iyi hizmet vereceğini değerlendirirken kentteki hizmetlere ve önceki yönetimlerin çalışmalarına bakacağını savundu; metro projesini bu siyasi değerlendirmesinin merkezine yerleştirdi.

Test sürüşü sonrası işletme takvimi

Konuşmasının sonunda Özel, İBB Başkanvekili Nuri Aslan ile projede çalışan belediye personeline teşekkür etti. Yönetim kadrosundan sahadaki çalışanlara kadar emeği geçenleri kutlayarak yapım sürecindeki çalışmaları övdü.

Gerçekleştirilen test, hattın yolculu işletmeye açıldığı anlamına gelmiyor. Özel'in aktarılan açıklamalarında hizmet başlangıcı için kesin tarih, sefer sıklığı ve ücretlendirme bilgisi bulunmuyor; test sürüşü ile yolcuların hattı kullanmaya başlayacağı aşamayı ayrı değerlendirmek gerekiyor.

Projenin günlük ulaşım üzerindeki etkisini değerlendirmek için işletme takvimi ve hizmet koşulları belirleyici olacak. Özel'in dile getirdiği erişim hedefinin somut sonuçları ise hat yolcu taşımaya başladıktan sonra yolculuk süreleri ve kullanım verileri üzerinden incelenebilecek.