Azerbaycan, BM’de Türkiye yerine BAE’nin adayını destekleyecek

Azerbaycan, BM Genel Sekreterliği için BAE'nin aday girişimini olumlu karşıladı; açıklamada Türkiye'ye veya alternatif bir isme atıf yapılmadı.

Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Aykhan Hajizada, Birleşik Arap Emirlikleri Devlet Bakanı Lana Zaki Nusseibeh'in aday gösterilmesine ilişkin soruya yanıt verdi. Hajizada, Bakü'nün bu girişime olumlu yaklaştığını belirtirken seçimde adayların yetkinliklerinin ve üye ülkeler arasında uzlaşı sağlayabilmelerinin esas alınması gerektiğini söyledi.

Bakü'nün mesajında adaylık ve seçim ölçütleri

Hajizada'nın açıklaması, belirli bir adayın önerilmesini olumlu karşılayan mesajla seçim sürecine ilişkin beklentileri birlikte içeriyor. Sözcü, sürecin BM Şartı temelinde yürütülmesine önem verdiklerini belirtti; mesleki yeterlilik, diplomasi birikimi ve tarafsızlığı değerlendirme ölçütleri arasında sıraladı.

Üye ülkelerin ortak bir noktada buluşmasına yardımcı olabilmek de Bakü'nün vurguladığı özellikler arasında yer aldı. Bu çerçevede açıklama, yalnızca adayın geçmiş deneyimine değil, devletler arasında mutabakat sağlayabilme kapasitesine de odaklanıyor.

Sözcü, seçimin kurumun gücünü, etkinliğini ve ihtiyaçlara yanıt verme kapasitesini artıracak bir sonuç üretmesini umduklarını ifade etti. Bu sözler gerçekleşmiş bir kurumsal değişikliği değil, Azerbaycan'ın seçimden beklediği sonucu tanımlıyor.

Açıklamanın yapıldığı bağlam da mesajın kapsamını belirliyor: Hajizada, yerel basından Nusseibeh'in adaylığı hakkında gelen bir soruyu yanıtladı. Yanıtında Türkiye'nin olası tercihini değerlendirmedi ve başka bir adayla karşılaştırma yapmadı.

Sinirlioğlu iddiası ayrı bir açıklamaya dayanıyor

Gazeteci Nevzat Çiçek ise X hesabındaki paylaşımında Bakü'nün tutumunu Türkiye'nin muhtemel adaylığıyla ilişkilendirdi. Çiçek, Türkiye'nin Feridun Sinirlioğlu'nu aday göstermeyi düşündüğünü ileri sürerek Azerbaycan'ın tercihinin Nusseibeh yönünde olduğunu yazdı.

Türkiye'nin Sinirlioğlu için adaylık düşündüğü iddiası, Çiçek'in aktarımı olarak değerlendirilmek durumunda. Hajizada'nın sözlerinde Sinirlioğlu'nun adı geçmediği gibi, Azerbaycan'ın iki isim arasında seçim yaptığına ilişkin bir ifade de bulunmuyor.

Dolayısıyla resmi açıklama ile Çiçek'in yorumu aynı kapsamda değil. Birincisi BAE'nin girişimine olumlu yaklaşımı ve seçim ölçütlerini ortaya koyarken ikincisi bu yaklaşımı Ankara'nın olası tercihiyle karşı karşıya getiriyor.

Bir adayın önerilmesini memnuniyetle karşılamak, başka bir ülkenin adayını reddettiğini açıkça söylemekle aynı anlamı taşımıyor. Bakü'nün mesajını Türkiye'ye yönelik bir karşı çıkış olarak okumak için, iki aday arasında tercih yapıldığını ortaya koyan ayrıca bir açıklama gerekiyor.

Adaylıkların netleşmesi diplomatik tabloyu belirleyecek

Türkiye'nin Sinirlioğlu'nu aday gösterme niyeti resmi bir açıklamayla doğrulanırsa, Ankara ile Bakü'nün aynı görev için farklı isimlere yaklaşımları daha somut biçimde değerlendirilebilir. Böyle bir durumda bile adaylar konusundaki ayrışmanın ikili ilişkilerin tamamına yayıldığı sonucuna varmak için ayrı göstergeler gerekir.

Bakü, Nusseibeh'e yönelik olumlu tutumunu açık bir destek taahhüdüyle genişletirse, BAE'nin girişimi açısından Azerbaycan'ın konumu daha belirgin hale gelir. Ancak Hajizada'nın mevcut sözleri, diğer üye ülkelerin tutumları veya seçimin nasıl sonuçlanacağı hakkında bir bilgi içermiyor.

Adayın nitelikleriyle seçim sonucunu birbirinden ayırmak da önem taşıyor. Hajizada'nın sıraladığı ölçütler, Bakü'nün hangi özelliklere değer verdiğini gösteriyor; bu ölçütlerin hangi aday tarafından ne ölçüde karşılandığına ilişkin karşılaştırmalı bir değerlendirme sunmuyor.

Bu nedenle açıklamanın somut diplomatik içeriği, BAE'nin aday girişimine verilen olumlu yanıt ve BM yönetimine ilişkin beklentilerle sınırlı. Ankara'nın adaylık konusunda yapacağı resmi açıklama ve Bakü'nün desteğin kapsamına ilişkin vereceği ek mesajlar, iki ülkenin pozisyonlarının karşılaştırılabilmesi için belirleyici olacak.