Saraçhane davasında karar çıktı: 88 kişi beraat etti

Saraçhane davasında mahkeme, iki dosyada 88 kişiyi beraat ettirdi; sosyal medya paylaşımları nedeniyle iki sanığa verilen cezaların açıklanmasını geri bıraktı.

İstanbul 65. Asliye Ceza Mahkemesi, her iki dosyada da birer sanık için “suç işlemeye tahrik” suçlamasıyla yedişer ay değil, 7 ay 15'er gün hapis cezası belirledi. Böylece protestolara katılım kapsamındaki yargılama ile sosyal medya paylaşımlarına ilişkin suçlamalar farklı kararlarla sonuçlandı.

İki dosyada beraat ve ceza kararları

İlk dosyanın karar oturumunda 45 genç yargılanıyordu. Avukatlar ve sanıklar son beyanlarını sunduktan sonra mahkeme, 44 sanığı 2,9 bin sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu kapsamındaki suçlamadan beraat ettirdi; kalan sanığın sosyal medya paylaşımı hakkında ise hapis cezası ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verdi.

Ardından, ayrılmış olan diğer dosyanın duruşmasına geçildi. Mahkeme burada da 44 kişi için beraat hükmü kurarken bir kişiye sosyal medya paylaşımı nedeniyle aynı süreli hapis cezasını verdi ve bu hükmün açıklanmasını da geri bıraktı.

İki dosyanın toplamında 90 kişi hakkında karar verilmiş oldu: 88 beraat ve iki sanık için açıklanması geri bırakılan hapis hükmü. Dolayısıyla kararların tamamı beraat niteliğinde değil; sosyal medya paylaşımları üzerinden ceza verilen iki sanığın hukuki durumu diğerlerinden ayrılıyor.

19 Mart sonrası protestoların yargı süreci

Dava, İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun 19 Mart 2025 tarihinde gözaltına alınmasını izleyen protestolardan doğdu. Saraçhane adıyla anılan yargılamada, gösterilere ilişkin suçlamaların yanında iki kişinin sosyal medya paylaşımları da mahkemenin değerlendirmesine konu oldu.

Duruşmaya katılan İstanbul Barosu Başkanı Prof. Dr. İbrahim Kaboğlu, değerlendirmesini özgürlükler, kolluğun yetki sınırları ve gösteri yasağı üzerinde kurdu. Kaboğlu, kamu gücünün kullanımında yetkinin açıkça tanınmış olması gerektiğini savunarak yorumun özgürlüklerden yana yapılması gerektiğini söyledi.

Kaboğlu, konuşmasında şu ifadeleri kullandı: “Şiddet, hiçbir biçimde özgürlükle bağdaşmaz. Kolluk açısından zor ve şiddetin kullanılma ortam ve koşulları son derece istisnaidir.” Bu sözler, baro başkanının duruşmada dile getirdiği hukuki değerlendirmeyi yansıtıyor; mahkemenin beraat gerekçesi olarak aktarılmıyor.

Baro başkanı ayrıca kanunsuz emirlerin uygulanamayacağını ve bunları yerine getirenlerin sorumluluktan kaçınamayacağını belirtti. Böylece tartışmayı yalnızca sanıklara yöneltilen suçlamalarla sınırlı tutmadı; protestolara müdahale eden kamu görevlilerinin hangi yetkiye dayanarak hareket ettiğini de gündeme taşıdı.

Valilik yasağına yönelik hukuki itiraz

Kaboğlu'nun itirazlarının merkezinde, İstanbul Valiliği tarafından 19–23 Mart 2025 dönemi için getirilen gösteri ve yürüyüş yasağı bulunuyordu. Kolluğun müdahalelerinde bu düzenlemeyi dayanak aldığını söyleyen Kaboğlu, yasağı hukuken geçersiz gördüklerini belirtti ve müdahalelerin anayasaya aykırılıklar doğurduğunu savundu.

İstanbul Barosu'nun yasak hakkında yargıya başvurduğunu aktaran Kaboğlu, idari yargının iptal kararı verdiğini ve bu kararın kesinleştiğini söyledi. Yasağın hukuki durumu hakkındaki bu bilgi Kaboğlu'nun açıklamasına dayanıyor; mahkemenin ceza dosyalarındaki kararlarıyla aynı işlem olarak değerlendirilmemesi gerekiyor.

Kaboğlu ayrıca kolluğun söz konusu yasağı esas alarak şiddet kullandığını ve bunun çok sayıda kişinin yargılanmasına yol açtığını ileri sürdü. Bu iddialar baro başkanının görüşleri; açıklanan beraat kararları, tek başına kolluk hakkında ayrıca bir sorumluluk kararı verildiğini göstermiyor.

Kararlar sonrasında hukuki sürecin anlaşılması bakımından beraat gerekçeleri ile sosyal medya paylaşımlarına ilişkin değerlendirmeler önem taşıyor. Gerekçeli kararların içeriği, tarafların kararlara karşı başvuru yapıp yapmayacağı ve iki ceza hükmüne ilişkin koşullar, sürecin sonraki aşamalarını belirleyecek başlıklar arasında bulunuyor.