YENİ Parti, ‘Mutlak Butlan’ kararını AİHM’e taşıyor

YENİ Parti, CHP’nin 2023 Kurultayı’nı iptal eden mahkeme kararını AİHM’e taşımak için hazırlık ekibi kurdu.

Parti kurmayları, başvurunun Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36’ncı Hukuk Dairesi’nin kararından doğduğunu söyledikleri hak ihlallerine dayanacağını belirtti. Süreç, CHP yönetiminin kim tarafından temsil edileceği kadar, siyasi partilerin iç işleyişine yargı müdahalesinin sınırları üzerinden de tartışılıyor.

36’ncı Daire kararı

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36’ncı Hukuk Dairesi, 21 Mayıs tarihli kararıyla CHP’nin 2023 Kurultayı’nı mutlak butlan gerekçesiyle iptal etti. Kaynak metne göre karar, önceki Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu’nun yeniden genel başkanlık makamına getirilmesi sonucunu doğurdu.

YENİ Parti kurmayları, bu kararın yalnızca CHP içi bir yönetim meselesi olarak görülemeyeceğini savunuyor. Kurmaylara göre mahkeme, Anayasa ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ve Anayasa Mahkemesi’ne tanınmış bir alana girerek siyasi partilerin işleyişini etkileyen bir sonuç üretti.

Parti çevreleri, kararın siyasi sonuçlarını anlatırken CHP’nin anketlerde birinci parti olarak göründüğünü ve karar sonrasında etkisinin yüzde 2’lere indirildiğini ileri sürdü. Bu oranlar kaynak metinde YENİ Parti kurmaylarının değerlendirmesi olarak yer alıyor; bağımsız anket verisi ya da mahkeme kararının fiili oy desteğine etkisini gösteren bir veri sunulmuyor.

Yargıtay beklenmeden AİHM planı

Karara karşı temyiz başvurusu 17 Temmuz’da Yargıtay’a taşındı. Kaynak metne göre Yargıtay 3’üncü Hukuk Dairesi, dosyayı 26 Temmuz’da ön incelemeye aldı.

YENİ Parti kurmayları, AİHM başvurusu için Yargıtay’dan çıkacak kararı beklememe eğiliminde olduklarını söyledi. Hafta başında başvuru hazırlığı için bir ekip kurulduğu, konunun salı günü yapılan MYK toplantısında ele alındığı ve hukuki süreçlere ilişkin bilgilendirme yapıldığı aktarıldı.

Başvurunun kabul edilebilirliği konusunda partide iki farklı hukuki görüş bulunduğu belirtiliyor. Bir görüş, AİHM’e gidilmeden önce iç hukuk yollarının tüketilmesi gerektiğini savunurken; diğer görüş, kararın siyasi partiler ve seçmen iradesi üzerinde doğrudan sonuç doğurduğu gerekçesiyle bu şartın aranmayabileceğini düşünüyor.

Kurmaylar, AİHM’den çıkacak bir kararın yerel yargı sürecinin sonucunu doğrudan değiştirmeyeceğini de kabul ediyor. Buna rağmen başvurunun, mahkeme kararının siyasi partiler hukuku ve seçmen temsili açısından doğurduğu iddia edilen hak ihlallerini uluslararası yargı gündemine taşıyacağını belirtiyorlar.

Kurultay takvimi ve seçim yeterliliği

YENİ Parti cephesinin öne çıkardığı ikinci başlık, yeni parti örgütlenmesi ve seçim yeterliliği takvimi. Kurmayların anlatımına göre parti, kurultay başvurusunu yapacak; 14-15 Kasım’da kurultay düzenlendikten sonra seçim yeterliliği için altı aylık sürenin geçmesi beklenecek.

Bu takvim, olası erken seçim senaryosunda YENİ Parti’nin seçime girip giremeyeceği tartışmasını beraberinde getiriyor. Kurmaylar, böyle bir durumda partinin sandık görevlisi verme ve seçime katılma kapasitesinin etkilenebileceğini, bunun da seçmen hakkı boyutu taşıdığını savunuyor.

CHP açısından dosyanın ilk etkisi, 2023 Kurultayı sonrası oluşan yönetimin meşruiyeti ve temsil yetkisi üzerinde yoğunlaşıyor. YENİ Parti açısından ise aynı karar, kendi kurultay takvimi ve seçim yeterliliği üzerinden daha geniş bir siyasi rekabet sorunu olarak ele alınıyor.

Parti sistemi bakımından dosyanın sonucu, mahkemelerin siyasi partilerin iç yönetimine hangi sınırlar içinde müdahale edebileceği tartışmasını büyütebilir. Eğer Yargıtay kararı onarsa, CHP yönetimi ve muhalefet partileri için hukuki belirsizlik sürebilir; AİHM başvurusu kabul edilirse, dosya Türkiye’de siyasi parti hakları açısından uluslararası bir inceleme alanına taşınır.

En açık belirsizlik, AİHM’in iç hukuk yolları tamamlanmadan yapılacak bir başvuruyu kabul edip etmeyeceği. Yargıtay’ın ön incelemeden sonra vereceği karar, hem CHP’nin kurultay dosyasının seyrini hem de YENİ Parti’nin başvuru stratejisinin ağırlığını belirleyecek.