Küresel piyasalarda teknoloji hisselerinde sert düşüş

Alphabet, aktarılan verilere göre yüzde 12,6 düşerek 500 milyar dolara yakın değer yitirdi; teknoloji satışları Asya'ya da uzandı.

Google'ın ana şirketindeki kayıp, üçüncü çeyrek bilançosunun açıklanmasını izleyen perşembe işlemlerinde gerçekleşti. Amazon ve Intel hisselerinin de gerilediği dönemde teknoloji şirketlerinin yatırım harcamaları, kârları ve nakit üretimi arasındaki ilişki piyasa değerlendirmelerinin merkezine yerleşti.

30 Ekim tarihli piyasa haberinde, satışlar yapay zeka altyapısına yönlendirilen kaynakların hissedarlara sağlayacağı getiriye ilişkin kaygılarla ilişkilendiriliyor. Bu değerlendirme, fiyat hareketleri için sunulan bir açıklama; şirketlerin bütün yatırım programlarının başarısız olduğu ya da gelecekte zarar yaratacağı anlamına gelmiyor.

Alphabet büyürken nakit akışı geriliyor

Alphabet için aktarılan bilanço rakamlarına göre üçüncü çeyrek geliri, önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 25 yükselerek 127,6 milyar dolara çıktı. Buna karşılık net kâr, aynı karşılaştırmada yüzde 25 azalışla 26,2 milyar dolar düzeyinde kaldı; satışlardaki genişleme ile kârın yönü ayrıştı.

Aynı döneme ilişkin finansal aktarımda sermaye harcamaları 51,3 milyar dolar, serbest nakit akışı ise eksi 9,1 milyar dolar olarak veriliyor. Bu iki gösterge, gelir artışının yanında yatırım için ayrılan kaynakların ve işletmede kalan nakdin de değerlendirilmesini gerektiriyor; ancak harcamaların önceki dönemle karşılaştırması sunulmuyor.

Alphabet'in yıllık yatırım harcamalarının 205 milyar dolar seviyesine ulaşabileceği de belirtiliyor. Bu tutar gerçekleşmiş bir sonuç değil; aktarılan metin, rakamın şirketin resmi yönlendirmesine mi yoksa başka bir tahmine mi dayandığını açıklamıyor.

Arama reklamlarından elde edilen gelirin beklentileri karşılamadığı da bilanço değerlendirmesinde yer alıyor. Bununla birlikte ilgili gelir kalemi ve karşılaştırılan beklenti rakamı belirtilmediğinden, bu farkın boyutunu ya da toplam kârdaki düşüşe katkısını verilen bilgilerle ölçmek mümkün değil.

Amazon ve Intel'de seanslar ayrışıyor

Aktarılan işlem verileri, Amazon'un perşembe gününü %4,2, Intel'in ise yüzde 3,6 kayıpla bitirdiğini gösteriyor. Şirketlerin kapanıştan sonra yayımladığı sonuçların ardından seans dışı işlemlerde Amazon için yaklaşık yüzde 7, Intel için yüzde 23 düşüş bildiriliyor.

Normal seans ile kapanış sonrası hareketleri ayrı okumak gerekiyor: Verilen oranlar farklı işlem dönemlerine ait ve doğrudan toplanarak günlük toplam kayıp şeklinde sunulmamalı. Amazon ve Intel'in gelir, kâr veya yatırım harcaması ayrıntıları aktarılmadığı için bu şirketlerdeki satışları Alphabet'in bilançosuyla aynı finansal mekanizmaya bağlamak da mümkün değil.

Cuma günü Asya işlem saatlerinde Nasdaq 100 vadeli kontratlarında yüzde 1,9 gerileme bildiriliyor. Asya borsalarının da satışlardan etkilendiği aktarılıyor, ancak ülke ve endeks bazında rakam bulunmadığından bölgesel hareketin kapsamı nicel olarak karşılaştırılamıyor.

Yatırım getirisinde nakit üretimi belirleyici

Pepperstone analisti Chris Weston'ın değerlendirmesine göre piyasanın sorguladığı konu, yapay zeka altyapısına kaynak bulunmasından çok bu harcamaların ortaklar için yeterli kazanç üretmesi. Bu ayrım, finansmana erişim ile yatırımın ekonomik karşılığının aynı şey olmadığını ortaya koyuyor.

Eğer yapay zeka yatırımları ilerleyen dönemlerde daha güçlü nakit üretimi sağlarsa, Alphabet açısından harcama yükünün karşılanması kolaylaşabilir. Böyle bir senaryoda sektörün altyapı talebinin sürmesi ve küresel yatırım faaliyetinin desteklenmesi mümkün; ancak verilen bilgiler bu sonucun zamanlamasını veya büyüklüğünü hesaplamaya yetmiyor.

Tersine, nakit üretimi harcama temposunu karşılayamazsa Alphabet'in yatırım öncelikleri üzerindeki baskı artabilir; benzer koşulları yaşayan şirketlerin siparişleri yavaşlatması, teknoloji tedarikçilerine ve sınır ötesi sermaye harcamalarına yansıyabilir. Sonraki bilançolarda gelir artışının nakde dönüşümü ile yatırım planlarının korunup korunmadığı, bu iki olasılığı birbirinden ayıracak göstergeler olacak.