SpaceX, Starship’in üst aşamasını yakaladı ancak güçlendiricisini kaybetti

SpaceX'in Starship'in üst aşamasını yörüngeden ilk kez yakaladığı bildirildi, ancak kaybedilen bir güçlendirici tam geri kazanımın henüz kanıtlanmamış kalmasına neden oluyor.

Uçuş raporuna göre uzay aracı, 14 Kasım 2026'da Teksas'taki Starbase'e döndü ve burada kuleye monte edilmiş mekanik kollar tarafından yakalandı. Geri kazanım, Dünya etrafındaki 14 turun ardından gerçekleşti ve görevin planlanan çift aşamalı geri getirme sürecinin yalnızca bir bölümünü tamamladı.

Elon Musk'ın havacılık ve uzay şirketi için bu sonuç, yeni gösterilen geri kazanım kabiliyetini Starship'i tamamen yeniden kullanılabilir hale getirme yönündeki daha geniş hedeften ayırıyor. Uzay aracının geri kazanılması, her iki aşamanın da tutarlı bir şekilde geri getirilebileceğini veya başka bir fırlatma için hazırlanabileceğini kanıtlamıyor.

Güçlendirici kaybı geri kazanım başarısını sınırlandırıyor

Rapora göre Test Uçuşu 15 olarak adlandırılan görev, SpaceX'in kule yakalamalarını kullanarak her iki aşamayı da geri getirmeye yönelik ilk denemesiydi. 13 Kasım'daki açılış aşamasında güçlendirici, fırlatma alanında geri kazanılmak yerine Meksika Körfezi'ne yönlendirildi.

Aynı raporda, güçlendiricinin suya ulaşmadan önce patladığı bildirildi. Uzay aracı ise ertesi gün Mechazilla olarak bilinen kuleye dönmeden önce yörünge görevine devam etti.

Sunulan rapor, güçlendiricinin yönünü değiştirmesine neyin yol açtığını veya patlamaya neyin neden olduğunu ortaya koymuyor. Çözülemeyen bu ayrıntılar, kaybedilen aşamanın tekrarlayan bir teknik soruna mı yoksa bu uçuşa özel bir arızaya mı işaret ettiği konusundaki değerlendirmeleri sınırlandırıyor.

Starlink konuşlandırması ticari önemi artırıyor

Görev raporuna göre uçuş aynı zamanda ticari bir yük de taşıdı: 26 adet Starlink v3 uydusu yörüngeye konuşlandırıldı. Bu sayı, SpaceX'e dayandırılan Starship fırlatması başına maksimum 60 uydu kapasitesiyle karşılaştırılıyor.

Rapora göre bu konuşlandırma, alçak Dünya yörüngesinde hali hazırda 11.000'den fazla uydusu bulunan Starlink ağını genişletti. Uydu internet hizmeti sunan Starlink, roket programına yalnızca gelecekteki keşif görevleri yerine aktif bir iletişim işletmesiyle doğrudan bağlantı sağlıyor.

SpaceX'in belirttiği kapasite, fırlatmaların ne kadar sıklıkla gerçekleşebileceğini değil, bir uçuşun kaç uydu taşıyabileceğini açıklıyor. Tekrarlanabilir geri kazanım daha sık görevlere izin verirse Starship ağın daha da genişlemesini destekleyebilir; güçlendirici kayıpları devam ederse, yalnızca uzay aracının geri kazanılması hedeflenen tamamen yeniden kullanılabilir sistemi sağlamayacaktır.

Rapor ayrıca Starship için beklenen bir NASA rolünü de açıklıyor: Ay yörüngesi ile Ay yüzeyi arasında astronot ve kargo taşımak. Ancak güncellenmiş bir görev takvimi veya bu testin bu planları değiştirdiğine dair bir kanıt sunmayarak, bu geri kazanım ile Ay'a hazırlık arasındaki ilişkiyi belirsiz bırakıyor.

Uçuş kısıtlamalarının farklı nedenleri var

Rapora göre Hawaii Ulaştırma Bakanlığı, roket göreviyle ilişkili enkaz riski nedeniyle 13 Kasım'da bazı Batı Yakası uçuşlarını geçici olarak durdurdu. Federal Havacılık İdaresi (FAA) tarafından çıkarılan ayrı bir ülke çapında uçuş durdurma kararı ise Starship uçuşuyla değil, telekomünikasyon arızalarıyla ilgiliydi.

Raporda, her iki kısıtlamanın da daha sonra kaldırıldığı belirtildi. İki olayı birbirinden ayrı tutmak, SpaceX'e ilgisiz bir aksaklık atfetmeden fırlatmanın havacılık üzerindeki etkilerini değerlendirmek için hayati önem taşıyor.

Bir sonraki teknik kriter, SpaceX'in uzay aracını yakalama işlemini yinelerken aynı zamanda güçlendiriciyi de geri kazanıp kazanamayacağıdır. Her ikisi de tekrarlanabilir hale gelirse sonuç, tam yeniden kullanım için pratik zemini güçlendirecektir; ancak bu uçuş tek başına daha sınırlı bir başarıyı göstermektedir.