Bakan Göktaş: “1990’lı yıllarda erkekler SGK eliyle kısırlaştırıldı”

Göktaş'ın kısırlaştırma iddiası komisyonda muhalefetin tepkisini çekti; Bakanlığın 2027 bütçesi görüşmelerin sonunda kabul edildi.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, erkeklere 1990'larda uygulandığını söylediği işlemleri SGK ile ilişkilendirdi. Muhalefet milletvekilleri, sözlerini sistematik bir uygulama iddiası olarak değerlendirerek itiraz etti; Göktaş ise açıklamasında sistematik nitelemesini reddetti ve kurum desteğinden söz etti.

Tartışma, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'ndaki soru ve yanıt bölümünde yaşandı. AKP Samsun Milletvekili Mehmet Muş'un yönettiği toplantıda, Bakanlığın gelecek yıl için hazırladığı bütçenin yanı sıra 2025'e ait kesin hesap ile Sayıştay tarafından hazırlanan raporlar da ele alındı.

Kısırlaştırma iddiasında kapsam anlaşmazlığı

Göktaş, iddiasını savunurken dönemin gazete başlıklarına başvurdu ve bunları milletvekillerine gösterebileceğini söyledi. Bakanın açıklaması, bir yandan ameliyatların yapıldığı iddiasını, diğer yandan bu işlemlere hangi kurumun ve nasıl destek verdiği sorusunu gündeme taşıdı.

Bakan, erkeklere yönelik işlemlere ilişkin olarak, "Bakın, erkekler SGK eliyle kısırlaştırıldı bu ülkede. Normal mi?" ifadelerini kullandı. Aynı açıklamada "Sistematik değil, SGK destekli yapıldı bunlar" diyerek uygulamaların niteliği konusunda bir ayrım yaptı.

Muhalefet milletvekillerinin itirazı ise münferit işlemlerden çok, ülke çapında sistematik bir operasyon yürütüldüğü anlamına gelen ifadeye yöneldi. Milletvekilleri, "Ne yani bu ülkede sistematik kısırlaştırma operasyonu mu oldu" sorusuyla Bakanın sözlerine karşı çıktı.

Göktaş, tepkiler üzerine iddiasını geri çekmedi; geçmişte böyle bir politika uygulandığını ileri sürerek ayrıntıları anlatabileceğini belirtti. Yanıtında, "90'lı yıllardan bahsediyorum. Ameliyatlar yapıldı" sözleriyle atıfta bulunduğu dönemi yeniden vurguladı.

Bu karşılıklı açıklamalarda anlaşmazlık, yalnızca ameliyat yapılıp yapılmadığıyla sınırlı kalmadı. Göktaş'ın kurum desteği vurgusu ile muhalefetin sistematik uygulama itirazı, aynı iddianın kapsamına ilişkin farklı değerlendirmeler olarak tartışmada yer aldı.

Nüfus politikaları bütçe gündemine girdi

Bakan, geçmişteki uygulamalara ilişkin sözlerini nüfus politikalarını da değerlendirdiği konuşmada dile getirdi. Türkiye'de yaşlanmanın hızlandığını savunan Göktaş, doğurganlıktaki gerilemeyi önemli bir sorun olarak nitelendirdi ve demografik gelişmeleri Bakanlığın bütçe görüşmelerine taşıdı.

Güncel nüfus değerlendirmesi ile geçmişteki işlemlere ilişkin iddia, konuşmanın farklı boyutlarını oluşturdu. Göktaş'ın tarihsel uygulamalara yönelik eleştirisi, muhalefetin bu uygulamaların sistematik olduğu yönündeki anlatıma itirazıyla karşılaştı; sözlü tartışma bu ayrım etrafında sürdü.

Geçmişe ilişkin iddianın açıklığa kavuşması açısından işlemlerin kapsamı, uygulayıcı kurum ve dayanak belgeler belirleyici başlıklar. Bakanın SGK atfının 1990'lardaki hangi kurumsal düzenlemeyi ifade ettiği de iddianın değerlendirilmesinde yanıt gerektiren bir soru olarak duruyor.

Muş müdahale etti, bütçe kabul edildi

Tartışma sürerken Komisyon Başkanı Mehmet Muş söz aldı ve milletvekillerinden konuyu araştırmalarını istedi. Muş, akademisyenlere de atıf yaptığı müdahalesinde, "Zaten kimsenin dinlemeye ihtiyacı yok. Kimse bir şey dinlemek istemiyor" diyerek görüşmelerdeki karşılıklı tepkileri eleştirdi.

Komisyonun mali gündeminde iki ayrı dönem birlikte değerlendirildi: 2027 için bütçe ve 2025 için kesin hesap. Böylece toplantı, geleceğe dönük harcama planıyla geçmiş dönemin hesaplarını aynı gündemde buluşturdu; Sayıştay raporları da görüşülen belgeler arasında yer aldı.

Görüşmeler tamamlandığında komisyon, Bakanlığın bütçesiyle birlikte kesin hesabı ve Sayıştay raporlarını oylayarak kabul etti. Bu sonuç komisyondaki mali görüşmelerin kararını oluştururken, kısırlaştırma tartışmasında ortaya atılan tarihsel iddianın doğruluğuna ilişkin ayrı bir karar anlamına gelmiyor.