AB savunma girişimleri iki finansman açığıyla karşı karşıya

Avrupa Parlamentosunda 400'den fazla milletvekilinin perşembe günü onayladığı rapor, AB savunma girişimleri ve küçük şirketlerinin, yeni teknolojiler askeri alıcılara ulaşmadan önce iki finansman açığıyla karşı karşıya olduğu uyarısında bulundu.

12 Kasım tarihli rapor, Avrupa Komisyonunun 150 milyar euroluk kredi paketi ve on yılın sonuna kadar savunmayı güçlendirme hedefi etrafında şekillenen yeniden silahlanma programı Readiness 2030 planı açısından önem taşıyor.

Raporun raportörü Letonyalı Yeşiller AP Milletvekili Mārtiņš Staķis, küçük firmaların ürettiği teknolojilerin çoğu zaman Avrupa içinde ölçeklenemediğini söyledi. Staķis, "Küçük şirketlerimiz mükemmel yeni savunma teknolojileri geliştiriyor ancak bunlar çok sık biçimde üretime geçemiyor ya da ABD'de veya başka yerlerde büyümek zorunda kalıyor" dedi.

Staķis, sorunu finansmanın yanı sıra tedarik kültürüyle de ilişkilendirdi: "Savunma sistemlerimiz hâlâ dünün savaşları için inşa ediliyor ve başarısızlıktan korkuyor."

Raporda, şirketlerin gelir elde etmeye başlamadan önce nakitlerini tüketebildiği dönemi ifade eden iki "ölüm vadisi" tanımlandı. İlk açık, buluş ile askeri etkinliğin kanıtlanması arasında ortaya çıkıyor; ikincisi ise doğrulamanın ardından, firmaların ödeme yapan müşteriler kazanması gerektiği aşamada görülüyor.

Parlamenterler, şirketlerin ilk sözleşmelerini ve ardından üye devletlerin silahlı kuvvetlerinden gelecek siparişleri almalarına yardımcı olmak için başarılı projelerden sonraki destekler de dahil olmak üzere, AB fon araçlarının her iki aşamayı da kapsamasını talep etti. Raporda ayrıca, daha küçük tedarikçilerin test sahalarına, askeri kullanıcılara ve ürünleri sergilemek, doğrulamak ve sertifikalandırmak için gereken altyapıya daha iyi erişim sağlaması gerektiği belirtildi.

Bürokrasi şikâyeti, raporun sanayi politikası argümanının merkezinde yer alıyor. Parlamenterler, uzun onay süreçlerinin ve mevzuat yüklerinin, küçük işletmeleri tedarik prosedürlerini yönetme kapasitesi daha yüksek olan köklü savunma yüklenicilerinin gerisinde bırakabildiğini ifade etti.

Bulgular, Komisyonun Readiness 2030 planının hava ve füze savunması, topçu sistemleri, füzeler, mühimmat ve insansız hava araçlarına karşı sistemleri içeren stratejik ekipman üretimini genişletmeyi hedeflediği bir dönemde geldi. Geçen yıl sunulan plan, AB'nin yeniden silahlanma hamlesinin temel taşı olarak nitelendiriliyor.

Siyasi arka planı NATO'nun güvenlik ortamı oluşturuyor. Euronews haberinde, Batılı istihbarat kurumlarının, Rusya'nın AB'nin 27 üye ülkesinden 23'ünü içeren bir ittifak olan NATO'ya saldırabileceği dönem olarak on yılın sonuna işaret ettiği kaydedildi.

Rapor, Avrupa'nın artan savunma harcamalarını ve siyasi iradeyi üretime dönüştürme kapasitesine ilişkin daha önceki endişeleri artırıyor. Eski bir Estonya Ordusu generali olan Avrupa Halk Partisi AP Milletvekili Riho Terras, eylül ayında Euronews Savunma ve Uzay Zirvesi'nde yaptığı konuşmada, Avrupa savunma sanayisinin henüz "silahlı kuvvetlerimizin hızlanması için gereken sayıda, hızda ve kalitede" teslimat yapamadığını söylemişti.

Parlamentodaki oylama tavsiyelere siyasi ağırlık kazandırsa da raporun teklifleri hâlâ finansman tasarımına, tedarik erişimine ve ulusal silahlı kuvvetlerin siparişlerine bağlı durumda. Bu unsurlar, girişimlerin Avrupa'nın savunma hamlesinde tedarikçi olarak kalıp kalmayacağını veya büyümelerini yurtdışındaki daha büyük pazarlara kaydırıp kaydırmayacağını belirleyecek.

Kaynak: haber, Euronews, 12 Kasım