Diplomaside barış arayışı: BAE’nin ev sahipliğindeki üçlü müzakereler sonuçlandı

Rusya, Abu Dabi'deki üçlü görüşmelerde esir takası için uzlaşı sağlandığını açıkladı; takasın kapsamı ve uygulama tarihi netleşmedi.

Rus heyetinin başındaki Vladimir Medinskiy, ABD ve Ukrayna temsilcileriyle yürütülen müzakerelerin ardından esir değişimine ilişkin bilgilerin daha sonra duyurulacağını söyledi. Açıklanan insani uzlaşıya karşın, savaş sonrasındaki güvenlik düzeni ve Avrupa'nın görüşmelere katılımı konusunda tarafların farklı tutumları sürüyor.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, görüşmelerde her iki tarafın 1.000'er ya da 1.500'er esiri bırakmasını öngören seçeneklerin değerlendirildiğini açıklamıştı. Bu rakamlar müzakere edilen alternatifleri gösteriyor; Medinskiy'nin duyurusu, hangi seçeneğin benimsendiğini belirtmiyor.

Esir değişiminde sayı ve takvim belirsiz

Rusya Genelkurmay Başkanlığı Bilgi Dairesi Başkan Yardımcısı Aleksandr Zorin, değişimin iki ila üç hafta içerisinde gerçekleşeceğini bildirdi. Ancak bu süre Rus yetkilinin açıklamasına dayanıyor; Ukrayna tarafından aynı uygulama takvimini doğrulayan bir açıklama bulunmuyor.

Birleşik Arap Emirlikleri'nin başkentindeki müzakereler Rusya, ABD ve Ukrayna heyetlerini buluşturdu. Putin'in danışmanı Medinskiy, ev sahibi yönetime teşekkür ederken ABD Başkanı Donald Trump'ın temsilcileri Steve Witkoff ile Jared Kushner'in katkılarını olumlu değerlendirdi.

Esirlerin karşılıklı bırakılması uygulanırsa, tarafların üzerinde çalıştığı insani başlıklardan biri somut bir sonuca dönüşmüş olacak. Bununla birlikte, açıklanan takas mutabakatı savaşın bitirilmesine yönelik nihai anlaşma anlamına gelmiyor; Medinskiy, diğer başlıklarda hem yakınlaşmalar hem de anlaşmazlıklar bulunduğunu belirtti.

Avrupa'nın masadaki yeri üzerinde ayrılık

Medinskiy'ye göre toplantıların ağırlık merkezini, çatışmalar bittikten sonra kurulacak bölgesel güvenlik düzeni oluşturdu. Rus yetkili, Moskova'nın Avrupa için farklı bir güvenlik sistemi istediğini ve bu konudaki temasların süreceğini söyledi.

Avrupa'nın bu tartışmaya hangi aşamada ve nasıl katılacağı ise ayrı bir anlaşmazlık alanı. Ukrayna, Avrupalı temsilcilerin müzakere masasında bulunmasını isterken Medinskiy, Abu Dabi'deki Avrupalı temsilcilerle görüşmediklerini ve toplantıların üç taraf arasında yapıldığını belirtti.

Kushner'in yaklaşımı, Avrupa'nın katılımının gerekliliği bakımından Rus heyetinin tutumundan ayrılıyor. ABD temsilcisi, savaş sonrası güvenlik yapısı tartışılırken Avrupalıların yer alması gerektiğini savundu; NATO ile Avrupa Birliğini sürecin ayrılmaz unsurları olarak niteledi.

Kushner, Avrupalı muhataplarla yakın temas yürüttüklerini, Norveç ve Finlandiya dahil farklı ülkelerle görüştüklerini aktardı. Buna karşılık kıtanın farklı çıkarlarını ortak bir temsil altında buluşturmanın güçlüğüne dikkat çekti; bu değerlendirme, Avrupa ile temas kurulmasıyla üçlü masaya doğrudan katılımın aynı şey olmadığını gösteriyor.

Moskova temasları ve liderlerin kararı

ABD'nin sonraki diplomatik adımı konusunda Kushner, Witkoff ile Moskova'da temaslarda bulunmayı ve Putin'in sundukları yaklaşıma desteğini almayı hedeflediklerini söyledi. Zelenskiy ile de yakın zamanda görüşmeyi planladıklarını belirtti; bu temaslar için kesin takvim tarihi açıklanmadı.

Kushner, taraflar arasında güven eksikliğini müzakerelerin başlıca güçlüklerinden biri olarak tanımladı. Nihai uzlaşmayı sağlayacak kararların liderler tarafından verilmesi gerektiğini savunurken, anlaşmaya ulaşılabileceğine ilişkin değerlendirmesini henüz tamamlanmamış bir diplomatik sürecin beklentisi olarak sundu.

Ukrayna'da Halkın Hizmetkarı partisinin parlamento grubunu yöneten David Arakhamia ise yeni görüşmenin gecikmeden belirlenmesini istedi. Kış koşullarının Ukrayna açısından baskı yarattığını ve hava savunmasında önleme füzesi eksikliği bulunduğunu söyleyen Arakhamia, yılbaşından önce çözüm arayışına ilişkin umutlarını dile getirdi.

Takasın uygulanması halinde, esir sayısı ve teslimlerin tamamlanması insani mutabakatın kapsamını ortaya koyacak. Güvenlik düzeni ve Avrupa'nın katılımındaki görüş ayrılıkları sürerse, bu sınırlı uzlaşı daha geniş bir siyasi anlaşmadan ayrı ilerleyebilir; Ukrayna Devlet Başkanlığı Ofisi Başkanı Kirilo Budanov, sonuçlar elde edildiğinde kamuoyuna açıklanacağını belirtti.