Milyonları ilgilendiren karar: Merkez’in enflasyon hesabı bir kez daha şaştı

TCMB, enerji ve gıda maliyetlerini gerekçe göstererek 2026 sonu enflasyon tahminini yükseltti; Karahan yeni oranı yüzde 29,5 olarak açıkladı.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, revizyonun gerekçelerini yılın dördüncü Enflasyon Raporu için yapılan sunumda anlattı. Karahan'ın açıklamasına göre güncelleme yalnızca bu yılın tahminini kapsamıyor; banka, 2027'den itibaren geçerli olacak ara hedeflerini de yükseltti.

Bankanın yeni patikasında enflasyonun 2027 sonunda %21'e, ardından 2028 sonunda %13,5'e ve 2029 sonunda %9'a inmesi öngörülüyor. Karahan, bu dönemin ardından enflasyonun orta vadeli yüzde 5 hedefinde dengeleneceğini belirtti; böylece yıllık tahminlerle nihai hedef arasındaki ayrımı korudu.

Enerji varsayımları iki yıl için yükseldi

Karahan, petrol görünümündeki değişimi Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyatın olağan akışına dönmesine yönelik beklentilerin zayıflamasına ve çevrede tırmanan gerilime bağladı. Bu değerlendirmeler doğrultusunda banka, hem 2026 hem de 2027 için petrol maliyetlerine ilişkin varsayımlarını artırdı.

Başkanın değerlendirmesine göre doğal gazdaki fiyat artışı petroldekini aştı. Karahan ayrıca enerjideki tedarik kesintileri, rafinerilerin genişleyen marjları ve nakliye giderlerindeki yükselişi, ithal ürünlerin fiyatları üzerinde baskı yaratan unsurlar arasında saydı; güncellemenin kapsamını böylece petrolün ötesine taşıdı.

TCMB, ithalat fiyatlarına dair hesaplamalarında da aynı iki yıl için yukarı yönlü değişikliğe gitti. Karahan'ın sunduğu çerçevede bu revizyon, dışarıdan alınan ürünlere ilişkin maliyet varsayımlarının enerjiyle birlikte yeniden değerlendirilmesinin bir parçası olarak yer aldı.

Gıda tarafındaki varsayımlar da artırıldı; Karahan bu kararı enerji giderleri, nakliye maliyetleri ve tarımsal emtianın fiyat görünümüyle ilişkilendirdi. Başkan, gıda için yapılan değişikliğin genel enflasyon tahminlerindeki yükselişe ayrıca katkı verdiğini söyledi.

Ara hedeflerde savaşın kalıcılığı etkili

Karahan, bir önceki raporda ara hedeflerin değiştirilmediğini hatırlattı. O aşamada, 2027 ve izleyen yıllara ilişkin değerlendirmenin savaşın ne kadar süreceği konusundaki belirsizliğe ve 2027–2029 dönemini kapsayan OVP çerçevesinin belirginleşmesine bağlı tutulduğunu aktardı.

Yeni değerlendirmede ise bankanın para politikasıyla etkileyebileceği zaman aralığı ve yenilenen makroekonomik görünüm dikkate alındı. Karahan, sonraki yılların ara hedeflerini artırma kararını bu iki unsurla açıkladı; böylece değişikliği yalnızca cari yıl tahminiyle sınırlamadı.

Başkan, savaşın ekonomik sonuçlarının ilk değerlendirmelere kıyasla daha uzun süre devam etmesini tahmin revizyonunun gerekçelerinden biri olarak gösterdi. Enerjinin önceki raporda varsayılandan daha uzun müddet pahalı kalacağı beklentisinin de yeni hesaplamalarda etkili olduğunu belirtti.

Karahan'a göre OVP'deki makroekonomik çerçeve ile kamu tarafından belirlenen veya yönlendirilen fiyatlara dair düzenlemeler de hesaplamalara dahil edildi. Bu nedenle açıklanan tahminler, yalnızca petrol ve doğal gaz varsayımlarının değil, söz konusu düzenlemelerin de etkisini içeriyor.

Enflasyon patikasında enerji süresi belirleyici

Açıklanan oranlar gerçekleşmiş enflasyon verileri değil, bankanın gelecek dönemlere ilişkin tahmin ve ara hedefleri. Karahan'ın çizdiği patika fiyat artış hızının yıllar içinde düşmesini öngörüyor; buna karşılık bu düşüşün izleyeceği düzeyler önceki değerlendirmeye göre yukarı taşınmış durumda.

Karahan'ın açıklamasında öne çıkan belirsizlik, savaşın seyri ve bunun enerji maliyetlerine ne kadar süre yansıyacağı. Bankanın gerekçelendirmesi, geçici bir fiyat hareketinden ziyade yüksek maliyetlerin devam süresinin de tahminler açısından önem taşıdığını gösteriyor.

Enerji maliyetleri yüksek kalırsa, Karahan'ın işaret ettiği ithalat, taşıma ve gıda kanalları sonraki değerlendirmelerde de önemini koruyacak. Sevkiyat koşullarının iyileşmesi halinde ise bu kanallardaki baskının seyri, bankanın varsayımlarını yeniden değerlendirirken izleyeceği başlıklardan biri olacak; açıklama herhangi bir faiz adımı taahhüdü içermiyor.