Macaristan Başbakanı'na 'telefon hırsızlığı' suçlaması: Dokunulmazlığı kaldırıldı

Macaristan Parlamentosu, Péter Magyar ve iki eski bakanın dokunulmazlığını kaldırarak üç ayrı soruşturmada yargı yolunu açtı.

Oylama, Başbakan Péter Magyar hakkındaki hırsızlık şüphesi ile Viktor Orbán döneminde görev yapan Balázs Hankó ve Miklós Seszták hakkındaki yolsuzluk iddialarını aynı gün Meclis gündemine taşıdı. Üç isim için henüz iddianame düzenlenmedi; karar, savcılığın milletvekili dokunulmazlığı engeli olmadan işlem yapabilmesi anlamına geliyor.

Üç dosya aynı oylamada

Magyar hakkındaki dosya, Haziran 2024'te bir gece kulübünde yaşanan tartışmaya dayanıyor. Soruşturma makamları, Magyar'ın bir kişinin telefonunu aldığı ve cihazı Tuna Nehri'ne attığı iddiasını hırsızlık şüphesi kapsamında inceliyor.

Dosyada yaklaşık 300 dolarlık zarar iddiası yer alıyor. Bu tarih, Magyar'ın partisi Tisza'nın Nisan 2026 seçimlerinde Viktor Orbán'ın Fidesz'ini iktidardan uzaklaştırmasından yaklaşık iki yıl öncesine denk geliyor.

Magyar, suç işlemediğini savunuyor ve dosyanın siyasi amaç taşıdığı görüşünü dile getiriyor. Oylama öncesinde "Eylemlerimin tüm sorumluluğunu alıyorum" dedi; daha önce kendi partisinden dokunulmazlığının kaldırılması yönünde oy kullanmasını istediği belirtilmişti.

17,3 milyar forint iddiası

Parlamento, Magyar dosyasından ayrı olarak eski Kültür Bakanı Balázs Hankó'nun dokunulmazlığını da kaldırdı. Hankó hakkındaki suçlama, Macaristan Ulusal Kültür Fonu'ndaki yaklaşık 17,3 milyar forintin (53,6 milyon dolar) kötüye kullanılmasına göz yumduğu iddiasına dayanıyor.

Savcılığın iddiasına göre Hankó, kültürel projeleri desteklemek için kurulan fondan yapılacak ödemelere siyasi gerekçelerle müdahale etti. Aynı iddia, Nisan ayındaki seçimler öncesinde Fidesz'in kampanya giderleri için fondan kaynak aktarılmasına aracılık edildiğini içeriyor.

Eski Kalkınma Bakanı Miklós Seszták'a yöneltilen suçlama ise kamu alımları ve inşaat işleriyle bağlantılı. Suçlamaya göre devlet otobüs şirketinin araç alımları ve kamu inşaat projeleri üzerinden 12 milyar forintten (37,2 milyon dolar) fazla rüşvet ve komisyon kabul edildi.

Fidesz oylamaya katılmadı

Fidesz ve koalisyon ortağı Hristiyan Demokratlar pazartesi günkü oylamada yer almadı. İki parti, kendi milletvekillerine yöneltilen suçlamaları Magyar hükümetinin siyasi baskısı olarak nitelendirdi.

Milletvekili dokunulmazlığı, Macaristan'da parlamenterlerin yürütme kaynaklı dava ve tutuklama tehdidi altında görev yapmasını önlemeyi amaçlayan bir güvence olarak işliyor. Bu nedenle dokunulmazlığın kaldırılması, suçlamaların doğrulandığı anlamına gelmiyor; yalnızca soruşturma makamlarının işlem alanını genişletiyor.

Orbán hükümeti, Magyar'ın Avrupa Parlamentosu üyesi olduğu dönemde de dokunulmazlığının kaldırılmasını istemişti. Avrupa Parlamentosu bu talepleri daha önce birkaç kez reddettiği için pazartesi günkü karar, Magyar'ın artık ulusal parlamentodaki siyasi çoğunlukla karşı karşıya olduğunu gösteriyor.

İddianame kararı belirleyici olacak

Dosyaların bundan sonraki yönü, savcılığın iddianame düzenleyip düzenlemeyeceğine bağlı olacak. İddianame hazırlanırsa Magyar hükümeti kendi başbakanı ile Orbán döneminin iki eski bakanını aynı anda yargı sürecinde izlemek zorunda kalacak.

İddianame çıkmaması halinde ise dokunulmazlık oylaması siyasi gerilimi büyüten ancak ceza yargılamasına dönüşmeyen bir aşama olarak kalacak. Bu ayrım, hem Tisza'nın yolsuzlukla mücadele söylemi hem de Fidesz'in siyasi baskı savunması açısından belirleyici olacak.

Soruşturmalar ilerlerse, kamu fonları ve devlet alımları üzerindeki denetim Macaristan siyasetinin ana başlıklarından biri olmayı sürdürecek. Avrupa kurumları açısından izlenecek somut eşik, iddiaların bağımsız mahkeme sürecine taşınıp taşınmayacağı ve tarafların delil standardına nasıl yanıt vereceği olacak.