Yeni emekli maaşı düzenlemesine AKP içinden büyük itiraz

Nuray Babacan, 2027 emekli zammı hazırlığında seçimden önce bir artış daha yapabilmek için bütçe imkanlarının tartışıldığını yazdı.

Babacan’ın aktardığı değerlendirmelerde, Ocak 2027 için düşünülen düzenlemenin büyüklüğü kadar sonraki bir artışa ayrılabilecek kaynak da gündemde. Yazara göre AKP ve bakanlıklardaki görüşmelerde, ilk düzenlemenin kapsamıyla seçim öncesindeki olası ikinci artış arasında nasıl bir mali denge kurulacağı ele alınıyor.

Aktarılan seçenekler arasında enflasyona bağlı artışın üzerine refah payı eklenmesi ve aylıkların kişisel koşullara göre farklı oranlarda yükseltilmesi bulunuyor. Ancak bunlar Babacan’ın yazısına dayanan hazırlık iddiaları; kesinleşmiş tutarları, uygulama kapsamını veya yürürlük tarihini gösteren resmi bir karar sunulmuyor.

Ocak artışında refah payı seçenekleri

Babacan’a göre değerlendirilen formüllerden biri, altı aylık dönemin enflasyon farkına 5–20 yüzde puanlık ilave yapılmasını içeriyor. Yazıda, Cumhurbaşkanı kararıyla eklenmesi düşünülen bu payın büyüklüğüne ilişkin farklı seçeneklerin masada olduğu aktarılıyor.

Yazar, söz konusu düzenlemelerin en düşük aylığı 30 bin liraya taşıyabileceği iddiasını da paylaşıyor. Bu rakam açıklanmış bir ödeme taahhüdü değil; hangi hesaplamayla elde edildiği ve hangi ek artış seçeneğine karşılık geldiği belirtilmeyen olası bir tutar.

Babacan’ın anlatımında çalışma, yalnızca en düşük aylığı alanlara yönelik bir değişiklik olarak tanımlanmıyor. Emeklinin yaşı ile prim ödemelerinin gün toplamına bağlı farklı artışlar üzerinde durulduğu, kapsamın emeklilik sistemindeki daha geniş bir kesimi içerdiği ileri sürülüyor.

Bu ayrım, taban aylık için dile getirilen rakamın bütün emeklilere uygulanacak ortak bir ödeme olarak okunamayacağı anlamına geliyor. Yaşa ve prim geçmişine göre hangi ölçütlerin kullanılacağı açıklanmadığından, farklı emekli gruplarının olası düzenlemeden nasıl yararlanacağı henüz hesaplanamıyor.

İkinci artış için bütçe hesabı

Babacan’ın aktardığı toplantı değerlendirmelerinde, ocakta yapılabilecek iyileştirmenin zaman içinde etkisini yitirmesi ihtimali üzerinde duruluyor. Yazara göre görüşmelere katılanlar, seçim yaklaşırken yeniden artış gündeme gelirse bunun için ayrıca kaynak ayrılması gerekeceğini dile getiriyor.

Aynı aktarımda, herkese sabit tutarda ek ödeme sağlayacak seyyanen artış seçeneğine mesafeli yaklaşıldığı belirtiliyor. Babacan, bu yaklaşımın gerekçesi olarak maliyet yükünü ve sabit tutarlı artışın diğer zamlarla birlikte doğurabileceği ilave harcamaları gösteren değerlendirmelere yer veriyor.

Bununla birlikte seyyanen artışın kesin biçimde elendiğini gösteren bir karar bulunmuyor. Yazıda seçeneklerin toplam bütçe maliyeti, yararlanacak kişi sayısı ve olası finansman kaynakları da verilmediği için farklı formüller arasında sayısal karşılaştırma yapmak mümkün değil.

İlk artış daha geniş tutulur ve ek kaynak sağlanmazsa, sonraki düzenlemeye ayrılabilecek bütçe alanının daralması toplantılarda dile getirilen risk olarak öne çıkıyor. Daha sınırlı bir başlangıç seçeneğinde ise ilk ödeme dönemindeki iyileştirme daha düşük kalabilir; bunlar açıklanmış tercihler değil, tartışmanın işaret ettiği koşullu yollar.

Seçim takviminde iki farklı tarih

Babacan, maaş görüşmelerine eşlik eden siyasi anlaşmazlığın seçim zamanlamasıyla ilgili olduğunu yazıyor. Aktarımına göre Cumhurbaşkanlığı danışmanlarının Nisan 2028 yönündeki açıklamalarına karşı çıkan bazı AKP yöneticileri, Kasım 2027 seçeneğini savunuyor.

Yazarın aktardığı itiraz, yalnızca iki tarih arasındaki tercihten ibaret değil. Bu yöneticilerin, yetkili parti organlarında değerlendirme tamamlanmadan kamuoyuna kesinlik taşıyan mesajlar verilmesini yanlış bulduğu ve ekonomik koşullarla siyasi gelişmelerin değişebileceğine dikkat çektiği belirtiliyor.

Her iki tarih de yazıda tartışılan seçenekler olarak yer alıyor; kesinleşmiş seçim takvimi olarak sunulmuyor. Ocak düzenlemesi ile sandık arasındaki sürenin değişmesi halinde, ikinci bir maaş artışının zamanlamasına ilişkin hesabın da yeniden ele alınması gerekebilir.

Emekliler açısından belirsiz kalan başlıklar, ilave payın oranı, farklılaştırmanın ölçütleri ve ikinci artışın yapılıp yapılmayacağı. Bu soruların yanıtlanması için resmi düzenlemenin kapsamı ile bütçe karşılığının açıklanması gerekiyor; Babacan’ın aktardığı görüşmeler tek başına ödeme güvencesi oluşturmuyor.