Türkiye dışlanırsa AB’de 250 bin otomotiv işi riske girebilir

TAYSAD Başkanı Yakup Birinci, 21 Ekim’de Bloomberg HT değerlendirmesinde, Türkiye’nin AB’nin “Made in Europe” kapsamı dışında kalmasının 2024 itibarıyla Avrupa’da yaklaşık 250 bin otomotiv istihdamını riske atabileceğini söyledi.

Bloomberg HT’nin 21 Ekim tarihli haberinde yer alan ortak deklarasyona göre, 2024 verileriyle AB’nin Türkiye’ye yıllık otomotiv ihracatı 28 milyar euro; bu, Türkiye’nin AB’ye yıllık 26 milyar euroluk ihracatından 2 milyar euro fazla.

Birinci, Türkiye’nin kapsam dışında tutulmasının yalnızca yerli tedarikçileri değil, Avrupa’daki üretim ağını da zorlayabileceğini söyledi. “Türkiye, Avrupa pazarında üretici ve ithalatçı olarak mozaiği tamamlıyor” dedi.

Haberde tartışılan “Made in Europe” çerçevesi, Türkiye’de üretilen veya montajı yapılan araç ve parçaların AB’nin “Birlik menşei” tanımı içinde sayılıp sayılmayacağına odaklanıyor. Birlik menşei, ürünün AB üretimi olarak kabul edilmesini sağlayan köken sınıflaması anlamına geliyor.

Bloomberg HT haberindeki 2024 hesaplamalarına göre, AB’nin Türkiye’ye otomotiv ihracatı Avrupa’da yaklaşık 162 bin kişilik istihdamı destekliyor. Türkiye’nin AB’ye otomotiv ihracatı ise aynı yıl yaklaşık 87 bin kişilik istihdamı destekliyor; Atlas360 hesaplamasına göre ilk kalem ikinci kalemden yaklaşık 75 bin kişi daha büyük.

Aynı hesaplamalara göre, iki yönlü ticaretin büyümesi halinde Avrupa’da desteklenen toplam istihdam 2035’e kadar 400 bin kişiye ulaşabilir. Bu seviye, 2024 itibarıyla belirtilen yaklaşık 250 bin kişilik mevcut istihdam hesabının yaklaşık 150 bin kişi üzerinde.

Birinci, Türkiye’nin düzenlemenin dışında kalmasını beklemediklerini, ancak böyle bir durumda tedarik zincirinde başka seçeneklerin gündeme gelebileceğini söyledi. “Eğer Made in Europe dışında bırakılırsak Kuzey Afrika ülkeleri inisiyatif alabilir” dedi.

TAYSAD Başkanı, otomotiv yan sanayi ihracatındaki mevcut olumlu ayrışmanın önceki sipariş döngüsünden kaynaklandığını söyledi. Mevcut dış ticaret ve üretim verilerinin, sektörün düzenlemeden etkilenmeyeceği anlamına gelmediğini dedi.

Birinci ayrıca Ticaret Bakanlığı ile sektör temsilcilerinin “Made in Europe” başlığı altında bir araya geldiğini söyledi. Görüşmelerde Türkiye’nin kapsam dışında bırakılmasının yaratabileceği ekonomik sonuçların ele alındığını dedi.

Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği, Otomotiv Sanayii Derneği ve TAYSAD’ın ortak deklarasyonu, Türkiye’de üretilen veya montajı yapılan araç ve parçaların AB’nin “Birlik menşei” tanımı içinde değerlendirilmesini talep etti. Metin, Türkiye’yi Avrupa otomotiv üretim ekosisteminin parçası olarak konumlandırıyor.

Deklarasyona göre, 2024 itibarıyla Türkiye’deki otomotiv üretiminin yüzde 70’inden fazlası Avrupalı üreticiler tarafından yapılıyor; bu oran üretimin yarısından en az 20 yüzde puanı yüksek. Türkiye pazarında Avrupa markalarının payı aynı dönem yüzde 60’ın üzerinde; bu da yarı eşiğinden en az 10 yüzde puanı fazla.

Türkiye’nin otomotiv parçası ithalatının 2024 itibarıyla yüzde 55’i AB menşeli ürünlerden oluşuyor; bu pay yarı eşiğinin 5 yüzde puanı üzerinde. Bloomberg HT haberinde AB kurumlarından düzenlemenin Türkiye’ye etkisine ilişkin bir görüş yer almadı.