Tasfiyeler halka arz hisselerini vurdu: Endekste kayıp yüzde 54’e dayandı

BIST 100 şirketlerinin toplam piyasa değeri yaklaşık bir ayda 2 trilyon liradan fazla azalırken, küçük hisselerdeki kayıplar daha yüksek oranlara ulaştı.

Aktarılan piyasa verilerine göre, 15 Eylül ile 16 Ekim kapanışı arasında BIST 30 şirketlerindeki değer azalışı 1,7 trilyon lirayı geçti. Daha geniş kapsamlı BIST TÜM şirketlerinde ise toplam azalış 3,5 trilyon liranın üzerine çıktı; bu rakamlar şirketlerin borsadaki değer değişimini gösteriyor, doğrudan nakit çıkışını değil.

Kaynak metin, satışların sürmesini 16 Eylül'de yatırım fonlarında yaşandığını belirttiği likidite sıkışıklığıyla ilişkilendiriyor. Özellikle kapanan veya tasfiyesi süren fonların yoğun biçimde taşıdığı hisselerde düşüşlerin büyüdüğü aktarılıyor; ancak fonların isimleri, satış tutarları ve tasfiye takvimleri belirtilmiyor.

Küçük hisselerde kayıplar daha derin

Aktarılan verilere göre BIST 100, ekim ayının 16 Ekim'e kadarki bölümünde lira cinsinden %2,83 geriledi; son 30 gündeki düşüş %12,6 oldu. Böylece yılbaşına kıyasla kazanç yüzde 3,1'e indi, bankacılık endeksi ise diğer endekslere göre daha olumlu bir performans gösterdi.

Halka arz endeksinde aynı ay içindeki gerileme yüzde 27'yi bulurken, 40 günlük düşüş yaklaşık %54'e ulaştı. Yılbaşından itibaren kazancın %0,9'a inmesi, yakın dönemdeki satışların önceki yükselişin büyük bölümünü geri aldığını gösteriyor.

BIST 100 kapsamı dışındaki şirketleri izleyen BIST TÜMY için aktarılan tablo daha zayıf: Ekim ayındaki düşüş %15,8, son 30 gündeki gerileme %33,71 olarak veriliyor. Yılbaşından bu yana kayıp ise %24,48; dolayısıyla ana endeksin sınırlı pozitif getirisi, borsanın bütünündeki performansı temsil etmiyor.

Defter değeri ve ortalamalar geriliyor

Aktarılan değerleme hesabında BIST 100'ün piyasa değeri/defter değeri çarpanı 1,00 düzeyine inerek 2026 içindeki en düşük noktaya ulaştı. Bu oran, toplulaştırılmış piyasa değerinin defter değerine eşitlendiğine işaret ediyor; analistlerin 12 ay sonrası için izlediği aynı çarpan ise 0,58 olarak aktarılıyor.

İleriye dönük çarpan, gerçekleşmiş bir sonuç değil, beklentilere dayanan bir ölçü. Bu nedenle mevcut oranla arasındaki fark tek başına gelecekteki fiyat hareketinin yönünü göstermiyor; hesaplamanın dayandığı tahminler ve yöntem kaynak metinde açıklanmıyor.

Garanti BBVA Yatırım'ın değerlendirmesine göre, BIST 100 kapsamındaki şirketlerin yalnızca 20'si 200 günlük fiyat ortalamasının üzerinde bulunuyor. Kurum, endeksin bu ortalamanın yüzde 15 altında kaldığını ve oransal uzaklığın Nisan 2020'den beri en düşük düzeye işaret ettiğini belirtiyor.

Aynı analiz, endeks ile uzun vadeli ortalaması arasındaki negatif farkı 1.985 puan olarak hesaplıyor; bunun son 10 yıldaki en büyük fark olduğunu bildiriyor. Kurumun BIST Tüm100 için kullandığı teknik değerlendirme de aşırı satım koşullarının sürdüğü yönünde; bu niteleme bir toparlanma taahhüdü değil.

Aracı kurumlar 12.000 puanı izliyor

ÜNLÜ & Co, BIST 100'ün ekim başından beri izlediği 12.000–12.500 aralığının altına geçmesini satışların artmasıyla ilişkilendiriyor. Kurum, zayıf seyrin sürmesi halinde 11.550 puanı ilk destek olarak gösteriyor; bu seviye gerçekleşmiş bir dip değil, teknik değerlendirmeye dayanan bir eşik.

Yapı Kredi Yatırım ise kısa vadeli gerilemenin başlangıcını 9 Eylül olarak belirliyor ve toparlanma açısından 12.000 puanın yeniden geçilmesini gerekli görüyor. Kuruma göre 11.500 altında kalıcılık, 11.000 ve 10.750 seviyelerine gerileme riskini gündeme getiriyor; iki kurumun yakın destekleri aynı noktada birleşmiyor.

Fon tasfiyeleriyle ilişkilendirilen satışlar sürerse, bu portföylerde ağırlığı bulunan hisseler üzerindeki baskı da devam edebilir; ancak şirket bazında etkiyi ölçmek için fon dağılımları gerekiyor. Tersine, satışların azalması ve endeksin kurumların izlediği 12.000 eşiğini aşması halinde toparlanmanın küçük hisselere yayılıp yayılmadığı, ana endeksin hareketi kadar belirleyici bir takip göstergesi olacaktır.