TCMB sektörel verileri açıkladı: Enflasyon beklentilerinde iki farklı yön

TCMB verilerinde ekimde 12 aylık enflasyon beklentileri piyasada %23,89’a çıkarken hanehalkında %43,75’e, reel sektörde %31,80’e geriledi.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Ekim 2026 döneminin Sektörel Enflasyon Beklentileri sonuçlarını açıkladı. Veriler, tüketiciler ve işletmelerin beklentilerindeki düşüşe piyasa katılımcılarının eşlik etmediğini, üç grubun gelecekteki fiyat artışlarına ilişkin değerlendirmelerinin farklılaştığını gösterdi.

Hanehalkının beklentisi, aylık düşüşün ardından da diğer iki grubun üzerinde kaldı. Dolayısıyla ekim tablosunda iki ayrı gelişme birlikte yer aldı: Hanehalkı ile reel sektör daha düşük oranlar beklerken piyasanın tahmini sınırlı ölçüde yükseldi.

Hanehalkının tahmini piyasadan yüksek

TCMB’ye göre piyasa katılımcılarının bir yıl sonrasına yönelik yıllık enflasyon tahmini, eylüle kıyasla 19 baz puan arttı. Hanehalkının tahmininde 185 baz puanlık, reel sektörünkinde ise 70 baz puanlık düşüş kaydedildi.

Bu değişimler arasında en büyük aşağı yönlü hareket hanehalkında görüldü. Ancak beklentinin ne kadar gerilediği ile ulaştığı seviye farklı göstergeler: Hanehalkı en fazla düşüşü kaydetmesine rağmen en yüksek enflasyon beklentisine sahip grup olmayı sürdürdü.

TCMB’nin açıkladığı seviyeler üzerinden yapılan hesaplama, hanehalkı ile piyasa katılımcıları arasındaki farkın ekimde 19,86 yüzde puanı olduğunu gösteriyor. Bu fark, aynı vadeye ilişkin iki tahmin arasındaki mesafeyi ifade ediyor; gerçekleşmiş enflasyonun değişimini göstermiyor.

Açıklanan aylık hareketlerden hesaplandığında, aynı fark eylülde 21,90 yüzde puanı düzeyindeydi. Böylece hanehalkının tahmini gerilerken piyasanın tahmininin yükselmesi, iki grubun beklentileri arasındaki mesafeyi daralttı; buna karşın seviyeler birbirine yaklaşmış değil.

Düşüş bekleyen hanelerin payı artıyor

TCMB’nin hanehalkına ilişkin diğer göstergesinde de aylık artış görüldü. Önümüzdeki bir yıl içinde enflasyonun azalacağını düşünenlerin payı, eylüle göre 31 baz puan yükselerek ekimde %16,56 düzeyine ulaştı.

Bu oran, hanehalkının yıllık enflasyon tahmininden farklı bir soruya yanıt veriyor. Biri gelecekte beklenen enflasyonun seviyesini, diğeri ise enflasyonun aşağı yönlü hareket edeceğini düşünen hanelerin payını gösteriyor; dolayısıyla iki oran doğrudan karşılaştırılamaz.

Hanehalkı göstergeleri birlikte okunduğunda, ekimde beklenen enflasyon oranının düştüğü ve düşüş öngörenlerin payının arttığı görülüyor. Bununla birlikte, açıklanan veriler bu değişimlerin hangi gerekçelerle ortaya çıktığını ya da hanelerin hangi fiyat kalemlerini dikkate aldığını ortaya koymuyor.

Reel sektörün tahmini ise hanehalkının altında, piyasa katılımcılarının üzerinde yer aldı. TCMB’nin ekim oranlarından hesaplanan piyasa ile reel sektör arasındaki fark 7,91 yüzde puanı oldu; işletmelerin beklentisi de piyasanın tahminiyle aynı seviyeye gelmedi.

Ekim verileri ortak yön göstermiyor

Açıklanan oranlar mevcut enflasyonun ölçümü değil, 12 ay sonrasına ilişkin beklentiler. Bu nedenle hanehalkı ve reel sektördeki aşağı yönlü değişimler, tek başına ekim ayında gerçekleşen fiyat artışının yavaşladığı anlamına gelmiyor.

Verilerden şirketlerin fiyatlama kararları, tüketicilerin harcama tercihleri veya para politikasının sonraki adımı hakkında kesin sonuç çıkarmak da mümkün değil. Beklentilerdeki ayrışma ölçülüyor; bu ayrışmanın kararlara nasıl yansıyacağına ilişkin bir sonuç açıklanmıyor.

Sonraki ölçümlerde hanehalkı ve reel sektörün tahminleri düşmeye devam ederse, bu iki gruptaki gerilemenin tek ayla sınırlı kalmadığı görülebilecek. Piyasa katılımcılarının tahmini de aşağı dönerse, ekimdeki yön ayrışmasının yerini üç grupta ortak bir hareket alabilecek.

Piyasanın tahmini yükselmeyi sürdürürse değerlendirmede hem değişimin yönüne hem gruplar arasındaki mesafeye bakmak gerekecek. Ekim sonuçları bu ayrımı gösteriyor: Beklentiler farklı yönlerde hareket ederken hanehalkı ile piyasa arasındaki fark daraldı.