Yargıtay’dan SİSBİS kararı: Tüketici mahkemesi görevli

Yargıtay, SİSBİS kaydına itiraz eden tüketicinin davasında görevli yerin tüketici mahkemesi olduğuna hükmetti; mevcut hükmün sonucu değişmedi.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin değerlendirmesi, sigorta kaydının doğruluğundan önce davayı hangi mahkemenin incelemesi gerektiğine odaklandı. Daire, ticaret mahkemesinin kayıt hakkında karar vermek yerine görevsizlik yönünde hüküm kurması gerektiğini belirtti. Bununla birlikte, başvurunun kanun yararına temyiz niteliği taşıması nedeniyle araç sahibinin elde ettiği hukuki sonuç korundu.

Tüketici sıfatı mahkemenin görevini belirledi

Dairenin gerekçesinde belirleyici unsur, sigorta şirketi ile araç sahibi arasındaki ilişkinin niteliği oldu. Yargıtay, şirketi hizmet sağlayıcısı, davacı gerçek kişiyi de tüketici olarak değerlendirdi. Kaydın hatalı olduğu iddiasına dayanan düzeltme veya kaldırma isteğini bu hizmet ilişkisi içinde ele alarak görevli yargı yerini belirledi.

Kararda, sigortaya ilişkin hükümlerin Türk Ticaret Kanunu içinde bulunmasının tek başına ticaret mahkemesini görevli kılmadığı açıklandı. Daire, 6,5 bin sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 83. maddesine dayanarak başka kanunlardaki düzenlemelerin tüketici hukukunun uygulanmasını dışlamadığına işaret etti. Böylece değerlendirmesini işlemin adı kadar tarafların hukuki sıfatları üzerine kurdu.

Bu ayrım, kararı bütün sigorta anlaşmazlıklarına ilişkin genel bir görev kuralı olarak okumamayı gerektiriyor. Dairenin değerlendirmesi, tüketici olarak kabul edilen kişinin sigorta hizmetiyle bağlantılı kayıt itirazına ilişkin. Dolayısıyla kararın kapsamı açısından hem davacının sıfatı hem de itiraz edilen kayıtla hizmet arasındaki bağ önem taşıyor.

Kaza itirazı kayıt davasına dönüştü

Dosyanın başlangıcında, otomobiline ait bilgilerle gerçeği yansıtmayan bir kaza kaydı düzenlendiğini savunan araç sahibinin başvurusu bulunuyor. Davacı, otomobilinin söz konusu olayda yer almadığını, buna karşın sigortacı tarafından hasar dosyası oluşturulduğunu ileri sürdü. Ayrıca Sigorta Suistimalleri Bilgi Paylaşım Sistemi’ne, kısa adıyla SİSBİS’e, hakkında kayıt girildiğini belirtti.

Araç sahibi, bu bilginin sigortacıların kendisi hakkındaki değerlendirmelerini olumsuz etkilediğini iddia etti. Mahkemeden kaydın hukuka aykırılığının belirlenmesini, ardından düzeltilmesini ya da sistemden kaldırılmasını istedi. Bu olumsuzluk iddiası davacının anlatımına dayanıyor; başvurunun konusu bir tazminat tutarı değil, sigorta değerlendirmelerinde kullanılan bilginin doğruluğuna yönelik itirazdı.

İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi, bilirkişi incelemesini de dikkate alarak araç sahibini haklı buldu. Mahkeme, otomobilin belirtilen kazada yer aldığını gösterecek kanıtı yeterli görmedi ve kaydın düzeltilmesini kararlaştırdı. Böylece ilk derece yargılamasında kayıt hakkındaki talep kabul edilmiş, hüküm de kesin olarak verilmişti.

Adalet Bakanlığı ise bu sonucun dayandığı görev değerlendirmesine itiraz etti. Bakanlığın başvurusunda, anlaşmazlığın davacının aracına ilişkin zorunlu mali sorumluluk sigortası çerçevesinde doğduğu belirtilerek tüketici mahkemesinin görevli olduğu savunuldu. İtiraz, kaydın doğru olup olmadığından ziyade ticaret mahkemesinin uyuşmazlığın esasını inceleyip inceleyemeyeceği üzerinde yoğunlaştı.

Bozma mevcut hukuki sonucu değiştirmedi

Yargıtay, mahkemenin görevine ilişkin kuralların kamu düzeni kapsamında bulunduğunu hatırlattı. Daireye göre mahkemeler, tarafların itirazını beklemeden yargılamanın herhangi bir aşamasında bu konuyu değerlendirmek zorunda. Bu nedenle ticaret mahkemesinin görev yönünden karar vermeyip doğrudan kayıt talebini sonuçlandırmasını hukuka aykırı buldu ve Bakanlığın başvurusunu kabul etti.

İnceleme, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 363. maddesinde düzenlenen kanun yararına temyiz yoluyla yürütüldü. Bu usulde verilen bozma, kesin hükmün taraflar için doğurduğu sonucu ortadan kaldırmıyor. Dosyada da kayıt düzeltme hükmünün sonucu korunurken, bu tür tüketici uyuşmazlıklarını incelemesi gereken mahkemeye ilişkin hukuki değerlendirme ortaya konuldu.

Daire, 2025/12146 esas ve 2026/3403 karar numaralı ilamını 30 Mart 2026 tarihinde oybirliğiyle verdi. İlam, 23 Ekim 2026 tarihli, 33409 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. Benzer bir başvuruda tüketici ilişkisi bulunduğu kabul edilirse, kararın gösterdiği görevli yer tüketici mahkemesi olacak; kaydın hatalı olup olmadığı ise ayrıca incelenmesi gereken mesele olarak kalacak.