Bakan Şimşek’ten fon piyasası mesajı: Önceliğimiz yatırımcı güvenliği

Mehmet Şimşek, fon işlemlerini kapsayan sermaye piyasası suçlarıyla mücadelede yasal düzenlemeleri 2027 başına kadar tamamlamayı planladıklarını açıkladı.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, sosyal medya paylaşımında mevcut fon kurallarının uygulanmasıyla yeni yasal hazırlıkları birlikte ele aldı. Şimşek’in verdiği takvim, yürürlüğe girmiş bir yasayı değil, fonların eşgüdümlü işlemlerini de içeren sermaye piyasası suçlarıyla mücadeleyi güçlendirmeye yönelik tamamlanma hedefini ifade ediyor.

Bakan, önceliklerinin sorun yaşanan fonlarda tasfiye süreçlerini bitirmek ve yatırımcı haklarını korumak olduğunu belirtti. Açıklama, bir yandan fonların bilgi verme ve işlem yapma koşullarındaki değişiklikleri aktarırken diğer yandan tasfiye, yaptırım ve yeni mevzuat hazırlıklarını aynı çerçevede topluyor.

Serbest fonlara haftalık portföy bildirimi

Şimşek’in aktardığına göre ağustos sonunda duyurulan Fon Rehberi, serbest fonlar için haftalık portföy açıklama yükümlülüğü getirdi. Böylece açıklamanın bu bölümünde, fonların hangi varlıkları tuttuğuna ilişkin bilginin hangi sıklıkla paylaşılacağı öne çıkıyor.

Bakan, TEFAS üzerinden işlem yapılan fonlarda ise pay sahipliğinin belirlenen eşikleri yukarı veya aşağı yönde geçmesi halinde bildirim yapılmasının sağlandığını söyledi. Bu yükümlülük, portföy içeriğine ilişkin haftalık açıklamadan farklı olarak, fon paylarının sahipliğindeki değişiklikleri konu alıyor.

Aynı rehber kapsamında fonlara yoğunlaşma sınırları getirildiğini belirten Şimşek, borçlanmanın organize piyasalarda teminat karşılığı yapılmasının zorunlu tutulduğunu aktardı. Dolayısıyla açıklanan adımlar yalnızca yatırımcıya sunulan bilgiyle sınırlı kalmıyor; fonların portföy yoğunlaşmasına ve borçlanma işlemlerine ilişkin koşulları da kapsıyor.

Açıklamada yoğunlaşma sınırlarının oranları, bildirim gerektiren pay sahipliği eşiklerinin düzeyleri veya borçlanma koşullarının uygulama ayrıntıları yer almadı. Bu nedenle duyuru, yükümlülüklerin ana hatlarını ortaya koysa da her fon açısından geçerli teknik sınırları tek başına göstermiyor.

Pay sahipliği ve endeks değerlendirmeleri

Şimşek, Sermaye Piyasası Kurulunun attığı adımlarla bilgi paylaşımının güçlendiğini ve nihai pay sahipliğinin daha görünür hale geldiğini ifade etti. Bakan, bu süreçte uluslararası endeks kuruluşlarının değerlendirmelerinin de dikkate alındığını bildirdi.

Ancak paylaşımda hangi endeks kuruluşlarının hangi değerlendirmelerine başvurulduğu belirtilmedi. Ayrıca düzenlemelerin bilgi akışı veya yatırımcı güveni üzerindeki sonucunu ölçen sayısal bir gösterge sunulmadı; bu alanlarda iyileşme sağlandığı yönündeki değerlendirme Şimşek’e ait.

Bakan, uygulamanın sonuçlarını takip edeceklerini ve ilgili taraflarla görüşerek ihtiyaç duyulan ek adımları atacaklarını söyledi. Bu yaklaşım, açıklanan kuralların ardından başka düzenlemelerin de gündeme gelebileceğine işaret ediyor; ancak bunların kapsamı veya takvimi hakkında ayrı bir taahhüt içermiyor.

Tasfiye önceliği ve yasal hazırlık

Şimşek, tasfiyeye ilişkin önceliğini şu sözlerle açıkladı: "Önceliğimiz, sorunlu fonların tasfiyesini tamamlamak ve yatırımcıların haklarını korumaktır." Paylaşımda bu kapsamdaki fonların isimleri, sayısı, büyüklüğü veya tasfiyelerin hangi aşamada olduğu açıklanmadı.

Bakan ayrıca piyasanın adil işlemesini ve rekabet koşullarını bozanlara yaptırım uygulanacağını belirtti. Bu ifade genel bir uygulama taahhüdü niteliğinde; açıklamada belirli bir fon, yönetici veya işlem hakkında suçlama ya da verilmiş bir yaptırım kararı bulunmuyor.

Yeni yasal hazırlıkların kapsamına fonların koordinasyon içinde gerçekleştirdiği işlemler de dahil ediliyor. Bununla birlikte Şimşek, hazırlanacak metnin hangi hükümleri değiştireceğini, hangi cezaları içereceğini veya yasama sürecinin ne zaman başlayacağını paylaşmadı.

Hazırlıklar açıklanan hedef doğrultusunda tamamlanırsa, mevcut bildirim ve işlem kurallarına suçlarla mücadeleyi güçlendirmeyi amaçlayan yasal değişiklikler eklenecek. Ancak 2027 başı için verilen hedef, sorunlu fonların tasfiyesinin de aynı tarihte biteceği anlamına gelmiyor; Bakan tasfiyeler için ayrı bir bitiş tarihi açıklamadı.