AKP’den yeni düzenleme: GSS prim borçlarına af geliyor

AKP'nin GSS borçları için hazırladığı öne sürülen düzenlemenin, 2017 primlerini silerek 1 milyonu aşkın kişiyi kapsaması planlanıyor.

Hazırlığa ilişkin haberde, borçların silinmesini sağlayacak düzenlemenin yılbaşına kadar yasalaştırılmasının hedeflendiği belirtiliyor. Ancak aktarılan bilgiler bir hazırlığa işaret ediyor; borçların kaldırıldığı veya uygulamanın başladığı anlamına gelmiyor.

Haberdeki kapsam, Genel Sağlık Sigortası kapsamında birikmiş bütün borçlar değil, 2017 dönemindeki prim yükümlülükleri olarak tarif ediliyor. Dolayısıyla belirtilen çerçeve korunursa, başka yıllardan kalan borçların da aynı işlemle silineceği sonucuna varılamaz.

2017 primleri için silme hazırlığı

Aktarılan hazırlık, üzerinden 10 yıldan fazla zaman geçen GSS prim yükümlülüklerine yönelik bir çalışma olarak sunuluyor. Bununla birlikte, süre hesabının hangi tarihe göre yapılacağı ve 2017 dönemindeki borçlara nasıl uygulanacağı haberde açıklanmıyor.

Aynı haberde, daha önce 2012–2016 dönemine ilişkin prim borçlarının benzer düzenlemelerle kaldırıldığı bilgisi veriliyor. Önceki işlemler de 10 yıllık sürenin dolmasıyla ilişkilendiriliyor; yeni hazırlık bu uygulamaların devamı olarak aktarılıyor.

Bu geçmiş, hedeflenen borç dönemini anlamak açısından önem taşıyor. Ancak geçmiş yıllar için yapılan işlemler, 2017 borçlarının kendiliğinden sona erdiğini göstermiyor; yeni adımın uygulanması için haberde sözü edilen yasalaşma sürecinin tamamlanması gerekiyor.

Kapsama girmesi beklenen kişi sayısı 1 milyonun üzerinde olarak veriliyor, fakat bu sayının hesaplandığı tarih belirtilmiyor. Silinmesi öngörülen toplam alacak tutarı da paylaşılmadığından, hazırlığın parasal büyüklüğü yalnızca kişi sayısından çıkarılamıyor.

Sağlık hizmetlerinde 31 Aralık eşiği

Hazırlığın takvimi, primlerini ödememiş kişilerin sağlık hizmetlerinden yararlanmasına ilişkin süreyle birlikte aktarılıyor. Habere göre bu kişiler için tanınan yararlanma süresi 31 Aralık tarihinde sona erecek; ancak tarihin hangi yıla ait olduğu açıkça belirtilmiyor.

Yılbaşından önce yasalaşma hedefi de haberde bu süreyle ilişkilendiriliyor. Buna karşılık teklifin sunulacağı gün, görüşme programı veya yürürlüğe girmesi öngörülen tarih hakkında somut bilgi verilmiyor.

Borçların kaldırılması ile sağlık hizmetlerinden yararlanma süresinin uzatılması, aynı sonuç olarak değerlendirilmemeli. Aktarılan hazırlıkta sağlık hizmetlerine ulaşmanın kolaylaştırılması amaçlanıyor; bunun hangi hükümle ve kimler bakımından sağlanacağı ise açıklanmıyor.

Düzenleme belirtilen kapsamla yasalaşırsa, 2017 prim yükümlülükleri bulunan kişilerin ilgili borçları ortadan kalkabilir. Ancak başka dönemlere ait borçların varlığı veya sağlık hizmetlerinden yararlanma koşulları hakkında ayrıntı olmadan, herkes için aynı sonucun doğacağı söylenemez.

GSS kapsamı ile borçlu ayrımı

Genel Sağlık Sigortası, aktarılan çerçeveye göre Türkiye'de yaşayan farklı statülerdeki kişileri kapsıyor. Gelir durumuna göre kapsama alınanların yanında isteğe bağlı sigortalılar, belirli öğrenci ve çocuk grupları da sistem içinde yer alıyor.

Haberde ayrıca bazı kanunlar uyarınca aylık bağlanan kişiler, koruma kapsamındaki çocuklar ve başka ülkede sağlık güvencesi olmayan yabancılar sayılıyor. İşsizlik ödeneğinden veya kısa çalışma desteğinden yararlanan vatandaşlar da kapsamdaki gruplar arasında gösteriliyor.

Bu geniş kapsam, GSS sistemine dahil olmakla silinmesi planlanan borcun sahibi olmanın farklı durumlar olduğunu gösteriyor. Yararlanacak kişilerin belirlenmesinde genel sigortalılık statüsünden ziyade, düzenlemenin tanımlayacağı borç dönemi ve koşullar belirleyici olacak.

Hazırlık yasalaşırsa uygulamanın sınırlarını kabul edilen hükümler belirleyecek. Süreç yılbaşına kadar tamamlanmazsa, haberde belirtilen sağlık hizmetlerinden yararlanma süresine ilişkin ayrıca bir karar alınıp alınmayacağı önem kazanacak; mevcut bilgiler böyle bir kararın verildiğini göstermiyor.