Fransa’da vandallara 10 bin euroya kadar tazminat cezası geliyor

RFI'nin 23 Ekim tarihli haberine göre, Fransa Senatosu Kanunlar Komisyonu çarşamba günü, hüküm giyen vandalların 10.000 euroya kadar tazminat ödemesini öngören isyan kaynaklı hasar tasarısını onayladı.

Bireysel bazdaki 10.000 euroluk üst sınır, yetkililerin geçen haftaki olaylarda toplam hasarın yüz milyonlarca euro olduğu yönündeki tahminiyle tezat oluşturuyor ve tekil cezaların bildirilen kamu ve özel sektör zararlarının çok altında kalmasına yol açıyor.

Başbakan Sébastien Lecornu düzenlemeyi "kesinlikle gerekli" olarak nitelendirerek vergi mükelleflerinden şiddete dönüşen protestoların zararlarını tekrar tekrar karşılamalarının istenmemesi gerektiğini söyledi.

Hükümet tasarıyı, Paris Saint-Germain'in mayıs ayı sonundaki Şampiyonlar Ligi zaferinin ardından yaşanan şiddet olayları sonrası eylül ortasında onaylamıştı. Düzenleme şimdi, Fransa'nın çeşitli kentlerinde hayat pahalılığı ve okulların durumu nedeniyle düzenlenen son protestolardaki şiddet eylemlerine bir yanıt olarak sunuluyor.

Sağ ve merkez siyasetçilerin ittifakının kontrolündeki Senato komisyonu, 27 Ekim'de yapılması planlanan Senato genel kurul görüşmesi öncesinde tasarıyı kabul etti. Senato, eylül ayındaki senatörlük seçimlerinde National Rally partisinin ilk kez grup kurmasının ardından daha da sağa kaydı.

Tasarının en çok tartışılan maddesi kolektif hukuki sorumluluk getiriyor; bu düzenlemeye göre bir kişinin, zarara bizzat yol açtığı tespit edilmese bile, zarardan sorumlu bir gruba mensup olması halinde tazminat ödemesine hükmedilebilecek. Tazminat, zararı fiilen verenlerle aynı mali koşullarda devlete, mağdurlara veya sigortacılara ödenebilecek.

Solcu siyasetçiler tasarıyı eleştirdi. Ulusal Meclis'teki France Unbowed grubu başkanı Mathilde Panot, tasarıyı "tüm gösterilere karşı bir kitlesel baskı silahı" olarak niteledi. Meslektaşı Clémence Guetté ise düzenlemenin "suçluluk karinesi getirdiğini" söyledi.

National Rally cumhurbaşkanı adayı Marine Le Pen teklifi memnuniyetle karşıladı. Le Pen, "Bir belediye binasını tahrip eden herkes, hayatının geri kalanında bunun bedelini ödeyeceğini bilmelidir," dedi. "Ve reşit olmayanlar söz konusu olduğunda, bedeli ebeveynleri ödeyecek."

RFI, hukuk uzmanlarının kolektif sorumluluğun bireysel sorumluluk ve masumiyet karinesi dahil anayasal ilkelere uygun olup olmadığını sorguladığını aktardı. Fransız hukuku kişilerin yalnızca kendi eylemlerinden cezai olarak sorumlu tutulabileceğini belirtirken, 1789 İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi masumiyet karinesini koruyor.

Cumhuriyet savcı yardımcısı ve önde gelen bir yargıçlar sendikası temsilcisi olan Aurélien Martini, bir gruba kimin ait olduğunu belirlemenin zorluğuna dikkat çekti. Siyah giyimli ve maskeli göstericileri birbirinden ayırt etmenin zorluğunu gerekçe gösteren Martini, "Birinin gerçekten bir grubun parçası olduğunu tespit etmek zaten çok zor," dedi.

Komisyon ayrıca, tazminatın ödenmemesi durumunda haczedilebilecek sosyal yardımları genişleten ve aile yardımları ile konut yardımını da kapsayan değişiklik önergelerini onayladı. Senatörler, kentsel şiddetle bağlantılı belirli ağır suçlardan hüküm giyen yabancı uyrukluların Fransa'da kalmalarının yasaklanmasını öngören ek bir tedbiri de destekledi.

Mali yapı pratik bir soruyu yanıtsız bırakıyor. Martini, zararın milyonları bulması beklenen 17 Ekim tarihli Limoges belediye binasının kundaklanması olayını örnek göstererek, hüküm giyen bir şüphelinin böyle bir meblağı ödeyip ödeyemeyeceğini sorguladı.

Senatörlerin 27 Ekim'de yasa tasarısını tartışması planlanıyor. Öncelikli sınav, üst meclisin 10.000 euroluk tazminat tavanını ve vandalizmden hüküm giyenlerin devlete, mağdurlara veya sigortacılara ödeme yapmasının talep edilebileceği ilkesini koruyup korumayacağı olacak.

Aynı görüşme, senatörlerin kolektif sorumluluk hükmünü değiştirip değiştirmeyeceğini de gösterebilir. Takip edilecek husus, metnin zarara bizzat yol açmasa bile bundan sorumlu bir grupla bağlantılı bir kişinin ödeme yapmasına hükmedilmesine izin vermeye devam edip etmeyeceğidir.

Senatörler ayrıca, sosyal yardımların haczedilmesine ve kentsel şiddetle bağlantılı belirli ağır suçlardan hüküm giyen yabancı uyruklulara Fransa'da ek kalma yasağı getirilmesine yönelik komisyon destekli tedbirleri de yeniden ele alabilir.

Kaynak: haber, RFI, 23 Ekim 2026