Patriot füzeleri teslimatında ABD kaynaklı siyasi gecikme

Finlandiya Savunma Bakanı Antti Häkkänen, Ukrayna'ya gönderilmesi planlanan Patriot hava savunma füzelerinin finansmanı Avrupalı müttefiklerce sağlanmasına karşın Washington'daki siyasi onay süreçleri sebebiyle geciktiğini açıkladı. Kiev yönetimi, hava savunma sistemlerine ait mühimmatın teslimatı amacıyla haftalardır ABD makamlarından imza beklediğini belirtiyor.

Yaşanan duraksama, Rus ordusunun Ukrayna'nın enerji altyapısına ve yerleşim yerlerine yönelik füze taarruzlarını yoğunlaştırdığı bir dönemde kritik önem taşıyor. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, yakın dönemde sadece iki haftalık zaman diliminde başkent Kiev ve çevresine yüzden fazla balistik füze fırlatıldığını duyurmuştu.

Onay mekanizması ve bürokratik süreçler

Ukrayna ordusunun kullandığı mühimmatın bir kısmı, NATO bünyesinde faaliyet gösteren Öncelikli Ukrayna Gereksinimleri Listesi (PURL) üzerinden finanse ediliyor. Bu finansman modeli çerçevesinde Avrupa ülkeleri ile Kanada, ABD üretimi silah ve sistemleri satın alarak Ukrayna'ya hibe edilmesini sağlıyor.

Söz konusu mekanizmaya rağmen ABD üretimi savunma sanayii teçhizatının üçüncü bir ülkeye sevkiyatı için ABD Savunma Bakanlığı'nın nihai yetki belgesini onaylaması şart koşuluyor. Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy, daha önce yaptığı açıklamada ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth'in gerekli belgeleri imzalamayı yaklaşık bir aydır geciktirdiğini ifade etmişti.

Finlandiyalı Bakan Häkkänen, duraksamanın arkasındaki siyasi veya teknik gerekçelerin ayrıntılarına hakim olmadığını belirtirken, kış mevsimi yaklaşırken hava savunma gücünün kesintiye uğramamasının hayati olduğunu kaydetti. Yetkililer, Ukrayna şehirlerinin ve sivil altyapısının korunabilmesi için müttefiklerin siyasi irade sergilemesi gerektiğini savunuyor.

Üretim kapasitesi ve müttefiklerin çekinceleri

PAC-3 tipi Patriot önleme füzeleri, modern balistik tehditleri havada imha etme yeteneği sayesinde Ukrayna'nın savunma mimarisinde merkezi bir rol oynuyor. Ukrayna bu füzeleri PURL alımlarının yanı sıra Almanya başta olmak üzere bazı müttefik ülkelerin mevcut ulusal envanterlerinden yapılan ikili transferlerle temin ediyor.

İttifak kaynakları, NATO askeri komutanlığının envanterinde Patriot sistemi bulunan yedi üyeyi daha fazla teçhizat bağışlamaya ikna etmeye çalıştığını aktarıyor. Ancak müttefik başkentler, sağlanan sistemlerin yerine ABD tarafından yeni üretim füzeler tahsis edileceğine dair güvence verilmemesi nedeniyle kendi stoklarını tüketmekte tereddüt yaşıyor.

Tedarik zorluklarının yalnızca bürokratik imzalarla sınırlı olmadığı, genel üretim hızındaki yetersizliklerden de kaynaklandığı değerlendiriliyor. Uzmanlar ve Ukraynalı kaynaklar, ABD fabrikalarında ayda ortalama 60 ila 65 adet füze üretildiğini, buna karşın Rusya'nın iki haftada fırlattığı balistik füze sayısının bu miktarı aştığını ifade ediyor. İmzaların gecikmesi, kış koşullarında Ukrayna hava savunmasında ciddi açıklar doğurma riski barındırıyor.