Savaş bölgelerinde suya yönelik saldırılar 2025’te üç katına çıkarak 135’in üzerine çıktı

UNICEF Perşembe günü yayımladığı bir raporda, çatışma bölgelerindeki su ve sanitasyon ağlarını etkileyen saldırıların 2021'de 45'ten azken 2025'te 135'ten fazla olaya yükseldiğini söyledi.

5 Kasım'da yayımlanan ve 6 Kasım'da AllAfrica tarafından dağıtılan UNICEF Ateş Altındaki Su raporunda, olayların 2021'de sekiz ülkeden 2025'te 15 ülkeye yayıldığı, çocuklar için hastalık, yetersiz beslenme ve şiddet risklerini artırdığı belirtildi.

UNICEF İcra Direktörü Catherine Russell, su ve sanitasyon sistemlerine yönelik saldırıların "çocukları güvenli içme suyundan ve etkili bir şekilde çalışmak için suya bağımlı olan temel hizmetlerden mahrum bıraktığını" söyledi.

Ocak 2021 ile Haziran 2026 arasındaki dönemi kapsayan rapor, WASH olarak bilinen su, sanitasyon ve hijyen sistemlerinin yanı sıra bu hizmetlere bağımlı olan çalışanlara ve topluluklara yönelik saldırıları belgeliyor. UNICEF, 23 ülke ve bölgedeki olayları incelediğini belirtti.

UNICEF saldırıları yedi kategoride gruplandırdı. Bunlar arasında arıtma tesislerine, boru hatlarına ve kuyulara yönelik saldırılar, su kaynaklarının kasten kirletilmesi ve suyun arıtılması için gerekli yedek parça ve kimyasallara getirilen kısıtlamalar yer alıyor.

Raporda, Mart 2024 itibarıyla Hartum eyaletindeki 13 su arıtma tesisinden yalnızca birinin tam kapasiteyle çalıştığı Sudan örnek gösterildi. Ayrıca, Ekim 2023'ten bu yana Gazze Şeridi'nde 130.000 metreden fazla kanalizasyon boru hattının tahrip edildiği, bunun da 130 kilometrelik bir boru hattına eşdeğer olduğu belirtildi.

Ajans, pompalar ve borular doğrudan vurulmasa bile su hizmetlerinin aksayabileceğini kaydetti. UNICEF, Irak'ta Kasım 2025'te bir gaz sahasına düzenlenen insansız hava aracı saldırısının Kürdistan bölgesindeki elektrik üretimini yaklaşık %80 oranında düşürdüğünü ve yetkilileri elektrik kullanımını su projeleri, hastaneler ve şehirler arasında kısıtlamaya zorladığını belirtti.

UNICEF, hasarın evsel içme suyunun ötesine geçtiğini ifade etti. Rapora göre, temiz su olmadan sağlık tesisleri ekipmanları sterilize etmekte, doğumları güvenli bir şekilde gerçekleştirmekte ve ağır yetersiz beslenme sorunu yaşayan çocuklar için terapötik süt hazırlamakta zorlanıyor.

Gazze Şeridi'nden örnekler verilen raporda, çocukların su beklerken öldürüldüğü, yaralandığı veya başka şekilde zarar gördüğü de belirtildi. Raporda, aileleri için su toplayan kadın ve kız çocuklarının karşılaştığı cinsel şiddet ve eğitimden mahrum kalma gibi riskler vurgulandı ve BM'nin 2024'teki çatışmalar sırasında Lübnan'da 14 su tesisi çalışanının öldürüldüğünü kaydettiği aktarıldı.

UNICEF'e göre finansman eksiklikleri baskıyı artırıyor. İnsani WASH müdahalelerinin koordineli olarak yürütüldüğü ülkelerde 137,9 milyon insanın yardıma ihtiyacı bulunurken, bu yıl için gerekli olan finansmanın yalnızca %26'sı karşılandı.

"İnsani yardım çalışanları artan saldırılara rağmen suyun akmasını sağlamak için ellerinden geleni yapıyor," dedi Russell. "Ancak onarımlar, bu tesislerin uluslararası insancıl hukuk uyarınca gerekli olan korunmasının yerini tutamaz."

UNICEF; çatışmanın taraflarına, hükümetlere, donörlere ve yardım gruplarına WASH sistemlerini koruma, saldırılara ilişkin veri toplama sürecini iyileştirme, su ve enerji çalışanlarının erişimini güvence altına alma ve çatışma sırasında faaliyetlerini sürdürecek şekilde tasarlanmış hizmetlere yatırım yapma çağrısında bulundu.

Kaynak: AllAfrica tarafından dağıtılan BM Haber Servisi raporu, 6 Kasım 2026