Meclis’ten Saray’a yetki transferi

AKP'nin sunduğu kanun teklifi, istihdam teşvikini 2028 sonuna kadar uzatmayı ve Cumhurbaşkanının süre uzatma yetkilerini genişletmeyi öngörüyor.

TBMM Başkanlığına iletilen düzenleme, işe alım desteğiyle mesleki eğitimdeki ücret katkısını farklı takvimlere bağlıyor. Teklifte kadınlar, gençler ve belirli mesleki belgelere sahip işsizler için teşvikin sürdürülmesi; çıraklık ve staj ücretlerine yönelik devlet katkısında ise uzatma yetkisinin artırılması yer alıyor.

Enerji ve sosyal güvenlik alanlarını da kapsayan teklifin sunulması, önerilen hükümlerin yürürlüğe girdiği anlamına gelmiyor. Aktarılan düzenlemeler henüz teklif aşamasında bulunuyor; bu nedenle yeni süreler ve yetkiler, mevcut uygulamayla değil, önerilen değişikliklerle ilgili.

İstihdam teşvikinde iki ayrı tarih

AKP'nin teklifine göre, İşsizlik Sigortası Kanunu çerçevesindeki istihdam desteği için öngörülen bitiş tarihi 31 Aralık 2028 olacak. Düzenleme, kadınların ve gençlerin yanı sıra mesleki veya teknik eğitim belgesi bulunan işsizlerin istihdamını destekleyen teşviki kapsıyor.

Cumhurbaşkanına da bu uygulamayı 2029'a kadar sürdürebilme yetkisi verilmesi öneriliyor. Böylece teklifte doğrudan belirlenen süreyle, Cumhurbaşkanının kullanabileceği ilave uzatma yetkisi birbirinden ayrılıyor; 2029 tarihi otomatik olarak uygulanacak bir bitiş tarihi niteliği taşımıyor.

Hedeflenen gruplar bakımından değişikliğin odağında teşvikin ne kadar süre devam edeceği bulunuyor. Sunulan bilgiler, destek tutarında artış, yeni bir yararlanıcı grubu veya başvuru koşullarında değişiklik belirtmiyor; dolayısıyla süre önerisini kapsam genişlemesi olarak okumak mümkün değil.

Teklif bu haliyle yasalaşırsa, belirtilen grupların istihdamına ilişkin teşvik için 2028 sonuna uzanan bir takvim oluşacak. Cumhurbaşkanının ek yetkiyi kullanması halinde uygulama 2029'a kadar devam edebilecek; ancak bu olasılık, yetkinin mutlaka kullanılacağı anlamına gelmiyor.

Çıraklık katkısında yıllık uzatma korunuyor

Mesleki Eğitim Kanunu kapsamındaki diğer düzenleme, aday çıraklara, çıraklara ve stajyer öğrencilere verilen ücretlerdeki devlet katkısıyla ilgili. Teklifte bu katkının devamını sağlamak amacıyla Cumhurbaşkanının uzatma yetkisinin 15 yıla çıkarılması öngörülüyor.

Burada belirleyici ayrıntı, her uzatmanın yalnızca bir eğitim ve öğretim yılını kapsayacak olması. Dolayısıyla öneri, devlet katkısının tek kararla kesintisiz 15 yıl boyunca ödenmesini değil, yıllık uzatma mekanizmasının bu süre içinde kullanılabilmesini içeriyor.

İstihdam teşviki ile mesleki eğitim katkısı aynı teklif içinde yer alsa da farklı destek araçları olarak düzenleniyor. İlki belirtilen işsiz gruplarının istihdamına yönelikken, ikincisi eğitim sürecindeki aday çırak, çırak ve stajyerlerin ücretlerine sağlanan kamu katkısını konu alıyor.

Bu iki araç için de önerilen sürelerle yapılacak ödeme miktarlarını birbirinden ayırmak gerekiyor. Aktarılan hükümlerden kişi başına katkı tutarı, toplam kamu maliyeti veya uygulamalardan yararlanacak kişi sayısı çıkarılamıyor; sürelerin uzaması tek başına bu büyüklükleri göstermiyor.

Akademi alımlarına kanuni dayanak öneriliyor

Teklifin bir başka bölümü, Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı sonrasında öğrenci kabul hükümlerinin hukuki dayanağını düzenliyor. Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi ile Polis Meslek Yüksekokullarına girişe ilişkin, yönetmelik düzeyindeki hükümlerin kanunla belirlenmesi amaçlanıyor.

Bu başlıkta önerilen değişiklik, öğrenci kabulünü düzenleyen kuralların hangi hukuki metinde yer alacağına odaklanıyor. Verilen bilgiler, kontenjanların artırıldığına veya adaylar için yeni kabul koşulları getirildiğine ilişkin bir açıklama içermiyor.

Teklifin nihai halinde teşvik tarihlerinin, yıllık uzatma sınırının ve öğrenci kabul hükümlerinin korunup korunmayacağı belirleyici olacak. Yasalaşma sonrasında ise Cumhurbaşkanına verilmesi öngörülen yetkilerin kullanılıp kullanılmaması, desteklerin devam edeceği takvimi şekillendirecek.