Kuzey ormanlarına demiryolu molası

İstanbul Kuzey Demir Yolu ihalesinde 25 teklif alındığını açıklayan Uraloğlu, hattın iki havalimanını doğrudan bağlayacağını bildirdi.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu’nun yazılı açıklamasına göre proje, yolcu ulaşımının yanında yük taşımacılığına da hizmet verecek. Yavuz Sultan Selim Köprüsü üzerinden ilerlemesi planlanan güzergâh, Gebze ile Çatalca arasında uzanacak ve İstanbul’un iki havalimanını aynı demir yolu bağlantısında buluşturacak.

Uraloğlu, ihale katılımcıları arasında Türkiye merkezli şirketlerle birlikte Çin ve İtalya’dan toplam dört şirket bulunduğunu belirtti. Açıklamada teklif veren şirketlerin isimleri, teklif bedelleri ve değerlendirme takvimi paylaşılmadı; bildirilen aşama, ilk tekliflerin alınmasıyla sınırlı kaldı.

Finansman mutabakatı altı kuruluşu kapsıyor

Bakanın verdiği bilgiye göre altı uluslararası finans kuruluşuyla proje için 6,75 milyar dolar tutarında finansman üzerinde mutabakat sağlandı. Uraloğlu, dış kaynakla finanse edilen Türkiye’deki demir yolu yatırımları arasında bu projenin büyüklük bakımından ilk sırada yer alacağını ifade etti.

Finansman kuruluşlarının adları ve mutabakatın koşulları açıklamada yer almadı. Bu nedenle duyurulan tutarın hangi vadelerle, hangi maliyetle ve ne tür bir ödeme planı içinde kullanılacağı henüz belirtilmiş değil; finansmanın kullanıma açılacağı tarihe ilişkin de bilgi verilmedi.

İhalenin kapsamı, hattın altyapı ve üstyapısına ilişkin tasarım çalışmalarını ve inşaat işlerini içeriyor. Dolayısıyla duyuru, yalnızca bir güzergâh planını değil, bu planın tasarlanması ve yapılmasına yönelik satın alma sürecindeki ilerlemeyi konu alıyor; ancak açıklama bir yüklenici seçildiğini bildirmiyor.

Köprü geçişi iki havalimanını birleştirecek

Bakanlığın planında Gebze’den başlayan bağlantı, önce Sabiha Gökçen Havalimanı’na, ardından Yavuz Sultan Selim Köprüsü üzerinden İstanbul Havalimanı’na ulaşacak. Çatalca’ya devam edecek hat için iki yönlü işletmeye uygun, çift hatlı ve toplam 125 kilometrelik demir yolu yapımı öngörülüyor.

Uraloğlu’nun açıkladığı mühendislik programında 42 adet köprü ve viyadük bulunuyor; bu yapıların toplam uzunluğu 22,4 kilometre olacak. Aynı güzergâh içinde planlanan 44 tünel ise toplam 59,1 kilometreye ulaşacak; böylece tüneller, hat uzunluğunun önemli bir bölümünü oluşturacak.

Çatalca’daki bağlantının, inşaatı süren Halkalı-Çerkezköy Hızlı Tren Hattı ile kurulması planlanıyor. Bu entegrasyon, projenin yalnızca iki havalimanı arasında çalışacak ayrı bir bağlantı olarak değil, başka bir demir yolu yatırımıyla birleşecek hat olarak tasarlandığını gösteriyor.

Uraloğlu, iki havalimanı arasında aktarmasız demir yolu bağlantısının ilk kez bu projeyle sağlanacağını belirtti. Bakanlığın yolculara yeni bir seçenek sunacağını bildirdiği hattın sefer sıklığı, yolculuk süresi ve bilet fiyatları ise açıklanmadı; bu nedenle hizmetin günlük kullanım koşulları henüz netleşmiş değil.

Yolcu ve yük hedefleri işletmeyi bekliyor

Bakanlığın tamamlanmış hat için yıllık taşıma öngörüsü 33 milyon yolcu ve 30 milyon ton yük düzeyinde. Bunlar mevcut trafik verileri değil, gelecekteki işletmeye ilişkin hedefler; açıklamada tahminlerin dayandığı talep çalışması veya bu hacimlere ulaşılması beklenen yıl belirtilmedi.

Proje açıklanan kapsamıyla tamamlanırsa havalimanları arasında doğrudan demir yolu seçeneği oluşacak ve hat yük taşımacılığına da açılacak. Ancak yolcu ve yük hizmetlerinin işletme düzeni paylaşılmadığından, iki kullanımın sefer planında nasıl bir araya getirileceği henüz bilinmiyor.

İhale sonucunda belirlenecek yapım bedeli ile duyurulan finansman tutarı arasındaki ilişki de açıklığa kavuşmayı bekliyor. İlk teklifler alınmış olsa da sözleşme tarihi, inşaatın başlangıcı ve işletmeye açılış takvimi duyurulmadı; projenin ulaşım hizmetine dönüşeceği tarih konusunda henüz kesin bir çerçeve bulunmuyor.