19 Can Gitti, Patrondan ‘Telefon’ yasağı geldi

HABAŞ işçileri, telefon teslimi talebine karşı Aliağa’daki fabrika girişinde eylem yaptı; 20’den fazla işçi gözaltına alındı.

Eylem, sabah mesaisine gelen çalışanlardan cep telefonlarını güvenlik noktasına bırakmalarının istenmesiyle başladı. Telefonlarını teslim etmek istemeyen işçilere turnikelerden geçiş izni verilmeyeceği bildirildi.

Gerilim, 19 işçinin yaşamını yitirdiği belirtilen HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’nda iş güvenliği ve çalışma koşulları tartışmasını yeniden fabrika kapısına taşıdı. Ölümlerin tarihi, nedeni ve yürüyen soruşturmalara ilişkin ayrıntılar paylaşılan bilgilerde yer almadı.

Telefon kutuları giriş koşulu oldu

Çalışanlara, telefonlarını güvenlik noktasında oluşturulan kutulara bırakmaları ve mesai bitiminde geri almaları gerektiği ifade edildi. Bu uygulama, işçilerin vardiyaya başlaması için fiili bir giriş şartı haline getirildi.

İşçiler bu talebe fabrika girişinde toplanarak karşı çıktı. Kapıdaki tepki, telefonların teslimiyle sınırlı bir anlaşmazlık olmaktan çıkıp, ölen mesai arkadaşları nedeniyle sürdürülen nöbetle birleşti.

Olay anlatımına göre işçiler, kendilerini içeri almaya çalışan Türk Metal temsilcisi ve bir güvenlik görevlisine tepki gösterdi. Sendikanın telefon uygulamasına, eyleme veya gözaltılara ilişkin resmi bir açıklaması aktarılmadı.

Başaran talimatı anonsta duyuruldu

Fabrika yönetiminin mesaiye gelen çalışanlara yaptığı anonsta, telefonların içeri alınmaması kararının HABAŞ Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Rüştü Başaran’ın talimatıyla uygulandığı belirtildi. Aynı anonsta Başaran hakkında ev hapsi biçiminde adli kontrol kararı bulunduğu ifade edildi.

Bu adli kontrol kararının hangi dosya kapsamında verildiğine ilişkin ayrıntı paylaşılmadı. Bu nedenle kararın telefon uygulamasıyla hukuki veya idari bağlantısı, eldeki bilgilerle doğrulanamıyor.

İşçilerin temel itirazı, mesaiye çağrıldıkları koşullarla can güvenliği kaygılarının aynı anda gündeme gelmesiydi. Bir işçi, fabrika önündeki direniş sırasında talebini kısa bir cümleyle dile getirdi.

“Biz yaşamak istiyoruz. İşçiyiz, emekçiyiz”

İşçinin sözleri, eylemin yalnızca telefonların teslim edilmesine karşı bir tepki olarak değil, fabrikadaki ölümler sonrasında güvenlik talebi olarak da şekillendiğini gösteriyor. Ancak fabrika yönetiminin işçilerin bu iddialarına verdiği yanıt aktarılmadı.

Jandarma müdahalesi kapıyı daralttı

Fabrikanın bulunduğu alana girişin polis ekipleri tarafından kapatıldığı, işçilerin ise fabrika alanına girmeye çalıştığı belirtildi. Müdahalenin ardından fabrika önünde bekleyen 20’den fazla işçi jandarma tarafından gözaltına alındı.

Gözaltına alınan işçilerin kimlikleri, kaç kişi oldukları ve haklarında hangi işlem yapıldığına ilişkin resmi bilgi verilmedi. Bu belirsizlik, eylemin hukuki seyrini ve fabrika önündeki nöbetin nasıl devam edeceğini belirleyecek başlıca unsur olarak duruyor.

Uygulama korunursa, işçiler açısından telefon teslimi vardiyaya girişin ilk koşulu olarak kalacak; bu da kapıdaki anlaşmazlığın sürmesine yol açabilir. Yönetim uygulamayı geri çekerse, gerilim kısa vadede azalabilir ancak işçilerin ölüm ve güvenlik iddialarına ilişkin talepleri ayrı bir başlık olarak kalır.

Şirket açısından en somut risk, kapıdaki ihtilafın çalışma düzenine ve işçi-yönetim ilişkilerine etkisi olacak. Demir çelik sektörü açısından ise olay, ağır sanayide iş güvenliği, işyeri denetimi ve çalışanların iletişim hakları etrafındaki tartışmaları yeniden görünür kılıyor.

Bundan sonraki süreçte gözaltındaki işçilerin durumu, telefon uygulamasının sürüp sürmeyeceği ve fabrika yönetiminin işçilerin güvenlik taleplerine vereceği yanıt belirleyici olacak. Resmi açıklamalar gelmeden, ölümlerle adli süreçler arasındaki bağlantı ve eylemin üretime etkisi konusunda kesin hüküm kurmak mümkün değil.

Kaynak: Birgün