Lovejoy Bonetta’yı 700 bin kişilik sözleşmeli köleliğe bağladı

Henry Lovejoy'un The Guardian tarafından 18 Ekim'de aktarılan Sarah Forbes Bonetta biyografisi, 19. yüzyıldaki Yorùbá kadınını 700.000'den fazla Afrikalıyı kapsayan kölelik sonrası sözleşmeli çalışma sistemi içine yerleştiriyor.

Bu anlatı önem taşıyor çünkü Bonetta'nın tekil ve çok bilinen hikayesini çok daha büyük bir sistemin parçası haline getiriyor: Lovejoy, Bonetta'nın yedi yaşında Kraliçe Victoria'ya sunulmasının ardından 19 yaşına kadar "fiilen sözleşmeli işçi" olduğunu belirtiyor.

Becoming Sarah Forbes Bonetta: A Yorùbá Woman in Queen Victoria’s Court adlı kitap, Bonetta'nın Kraliyet Donanması'nın Batı Afrika Filosu'ndan Frederick Forbes tarafından İngiltere'ye nasıl götürüldüğünü izliyor. Filo, Britanya'nın transatlantik köle ticaretini yasaklamasını uygulamak için kurulmuştu.

Bonetta'nın Londra'da yaşayan 37 yaşındaki büyük büyük torunu ve Britanyalı-Nijeryalı bir avukat olan Bayo Randle, tarihin basit yargılara direndiğini söyledi. The Guardian'a konuşan Randle, "İradesi olan bir insanın birinden diğerine 'hediye edilebileceğini' düşünmüyorum ama Kraliçe Victoria'ya hediye edilmeseydi bugün burada olur muydum?" dedi.

University of Colorado Boulder profesörü Lovejoy, Bonetta vakasının belirli bir süre için dayatılan bir bağlı emek düzeni olan daha geniş bir sözleşmeli çalışma sisteminin parçası olduğunu belirtiyor. Lovejoy'un Kartikay Chadha ile liberatedafricans.org için yürüttüğü araştırma, köle tacirlerinden "özgürleştirilen" ve ardından aralarında Britanya'nın da bulunduğu hükümetler tarafından "kendi özgürlüklerinin bedelini ödemek amacıyla" 14 yıla varan sözleşmeli çalıştırmaya zorlanan 700.000'den fazla Afrikalıyı belgeliyor.

Kitabın Guardian'daki anlatımına göre Bonetta, 1843 yılında bugün güneybatı Nijerya sınırlarında kalan Òkè-Òdàn'da doğdu ve asıl adı Àìná idi. Dahomey Kralı Ghezo'nun güçleri kasabasına saldırdığında ailesi 1848'de öldürüldü. Bonetta o sırada beş yaşındaydı.

Kitap, Bonetta'nın Dahomey'in tamamen kadınlardan oluşan alayı agodjié tarafından yakalandığına ve Ghezo'nun sarayında tutulduğuna inanıldığını aktarıyor. 1850'de Forbes, Ghezo ile kölelik karşıtı bir anlaşma arayışıyla bugünkü Benin olan Dahomey'i ziyaret etti. Görev bir anlaşmayla sonuçlanmadı ancak Forbes, Bonetta'yı İngiltere'ye götürmeyi talep etti.

Lovejoy, Forbes'un çocuğa kendi soyadını ve gemisi Bonetta'nın adını verdiğini, ayrıca onun "tacın mülkü" olarak muamele görmesi için dilekçe verdiğini söylüyor. Kraliçe Victoria daha sonra Bonetta'nın eğitim masraflarını karşıladı, varlıklı bir Batı Afrikalı tüccar ve hayırsever olan James Pinson Labulo Davies ile evliliğini onayladı ve Bonetta'nın en büyük kızının vaftiz annesi oldu.

Lovejoy, Bonetta'nın bağlı emek sisteminin elit kesiminde yer aldığını ve Afrika'da misyonerlik görevi üstlenmesi için eğitildiğini savunuyor. The Guardian'a konuşan Lovejoy, "Sarah'nın imajı, 'özgürleştirilen' Afrikalıların sözleşmeli çalışmaya zorlandığı bir dönemde, kraliçenin cömertliği fikrini yansıtmak için kullanıldı" dedi.

Randle, Benedetto Pistrucci tarafından 1851 yılında yapılan alçı Bonetta büstünün hikayenin ikili doğasını yakaladığını ifade etti. Heykel, Bonetta'yı yüzündeki kültürel izlerle birlikte bir çocuk olarak gösteriyordu ancak Randle, bunun ırkçı bir çerçeve içinde frenolojik amaçlarla da yapıldığını söyledi.

Kitap ayrıca Bonetta'nın bir Yoruba prensesi, Kraliçe Victoria'nın vaftiz kızı veya hayatının çoğunu İngiltere'de geçirmiş bir kadın olduğu yönündeki anlatılara da karşı çıkıyor. The Guardian, Bonetta'nın 1880'de Madeira'da 37 yaşında tüberkülozdan ölmeden önce bir dilbilimci, müzisyen, seyahat yazarı, eğitimci ve 19. yüzyıl Lagos'unun önde gelen kadınlarından biri haline geldiğini aktardı.

Randle, araştırmanın rahatsız edici olduğu noktalarda bile değerli olduğunu söyledi. Randle, "Ancak onun hikayesini tamamen trajik olarak çizmek bir hata olur" dedi. "Büyük büyük anneannem zorluklar karşısında son derece yetenekli, cesur ve vakur biriydi; ailesini kaybetme travmasına, yerinden edilmesine ve bildiklerinden çok yabancı bir kültüre uyum sağlamak için bukalemun gibi değişmesine rağmen başarılı oldu.

O, Siyah Britanya'nın erken bir örneğidir."