Kurtulmuş’tan ‘süreç’ mesajı: Oyunbozanlık yapan kurduğu oyunun altında kalır

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, silah bırakma sürecinin siyasi denetimi için kısa sürede bir izleme komisyonu kurulacağını söyledi.

Meclis Başkanlığının 2027 bütçesini komisyonda sunan Kurtulmuş, milletvekillerinin eleştirilerini yanıtlarken yeni yapının görevlerini anlattı. Açıklamasına göre komisyon, süreci siyasi düzeyde denetlemenin yanında ihtiyaç duyulan yasal düzenlemeler üzerinde çalışacak ve yürütmeyle koordinasyon içinde öneriler geliştirecek.

Silah bırakmada üç aşamalı denetim

Kurtulmuş, öngörülen izleme komisyonunu silah bırakmayı güvenceye almayı amaçlayan üç mekanizmadan biri olarak tanımladı. İlk mekanizmanın Cumhurbaşkanı Yardımcısı yönetimindeki kurul olduğunu, bakanlar ile güvenlik kurumlarının yöneticilerini buluşturan bu yapının faaliyete geçtiğini bildirdi.

İkinci mekanizmanın güvenlik kurumlarının yapacağı doğrulamaya dayandığını belirten Kurtulmuş, örgütün tamamen silahsızlandığının ve feshedildiğinin tespit edilmesi gerektiğini söyledi. Bu tespitin ardından Milli Güvenlik Kurulu kararı üzerinden ilan yapılacağını ifade etti.

Bu anlatımda güvenlik birimlerinin doğrulama görevi ile Meclisin siyasi gözetimi ayrı işlevler taşıyor. Kurtulmuş’un tarif ettiği üçüncü mekanizma olan parlamento komisyonu ise uygulamayı izleyecek, yürütmede gündeme gelen meseleleri takip edecek ve gerektiğinde yasa tekliflerine yönelik hazırlık yürütecek.

Kurtulmuş, kurulun çalışmaya başladığını söylerken parlamentodaki yapıyı henüz oluşturulacak bir komisyon olarak anlattı. Dolayısıyla açıklamasında yürütme tarafındaki mevcut çalışma ile Meclis düzeyinde planlanan denetim arasında bir aşama farkı bulunuyor.

Raporun demokratikleşme bölümü de gündemde

Kurtulmuş, Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu tarafından hazırlanan raporun parçalar halinde değil, bütün olarak ele alınması gerektiğini savundu. Terör meselesine ayrılan altıncı bölümle birlikte demokratikleşme önerilerinin bulunduğu yedinci bölümün de uygulanmasını istedi.

Komisyonun rapora ulaşırken 21 toplantı yaptığını aktaran Kurtulmuş, bu sayının arkasında partiler arasında yürütülen görüşmeler ve uzlaşma arayışlarının bulunduğunu belirtti. Çalışmanın değerini yalnızca sonuç metnine değil, farklı görüşlerin müzakere edilmesine de bağladı.

Kurtulmuş’un verdiği bilgiye göre, raporu izleyen çerçeve düzenleme 467 milletvekilinin desteğini aldı. Düzenlemeye karşı çıkan partilerin itirazlarını da demokratik tartışmanın bir parçası olarak değerlendirdiğini söyledi.

Demokratikleşme bölümünün uygulanması konusunda hem kendi makamının hem de komisyona katılan siyasi partilerin sorumluluğuna işaret etti. Böylece açıklamasında silah bırakmanın güvenlik boyutuyla demokratik standartlara ilişkin önerileri aynı siyasi çerçevede ele aldı.

Bölgesel istikrarın ekonomik kalkınmaya katkı sağlayacağı beklentisini dile getiren Kurtulmuş, bu değerlendirmeyi bir temenni olarak sundu. Türkiye’de geçmiş çözüm girişimlerinin sonuç vermediğini söyleyerek mevcut sürecin tamamlanması için siyasi sorumluluk alınmasını istedi.

Soru önergeleri ve danışman düzenlemesi

Bütçe görüşmelerindeki kurumsal denetim tartışması, milletvekillerinin yazılı sorularına verilen yanıtları da kapsadı. Kurtulmuş, bakanların yerine cevap hazırlama yetkisi olmadığını, ancak göreve başlamasından itibaren bakanlıklara zamanında ve yeterli yanıt verilmesi amacıyla altı yazı gönderildiğini bildirdi.

Meclis Başkanlığı aşamasında reddedilen önergelerin oranını 28. Dönem için %0,82 olarak açıkladı; bu, her 100 önergede birden az ret anlamına geliyor. Verdiği oran, bakanlıkların yanıt performansını değil, önergelerin Meclis Başkanlığındaki işlem aşamasını tarif ediyor.

Milletvekili danışmanlarının durumuna ilişkin talepler için de Başkanlık bünyesinde bir taslak hazırlandığını söyledi. Çalışmanın önceki yıllarda da komisyon gündemine geldiğini hatırlatarak ilerleme sağlanmasını iktidar ve muhalefet gruplarının ortak kararına bağladı.

Görüşmeler sonunda komisyonda Meclis Başkanlığı, Kamu Denetçiliği Kurumu ve Sayıştay için hazırlanan 2027 bütçeleri kabul edildi. Bütçe müzakerelerinin sonraki başlığını Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile ilgili bütçe ve denetim dosyaları oluşturacak.

İzleme komisyonu bakımından sıradaki adım, Kurtulmuş’un yakın zamanda kurulacağını söylediği yapının oluşturulması olacak. Açıklanan görevler hayata geçirilirse Meclis, sürecin siyasi takibini yaparken yeni düzenleme ihtiyaçlarını da değerlendirecek; güvenlik doğrulaması ise Kurtulmuş’un anlattığı ayrı mekanizma üzerinden yürütülecek.