Dünya Bankası emtiada 2026 için %23 artış bekliyor

Dünya Bankası, 28 Ekim tarihli Emtia Piyasaları Görünümü raporunda küresel emtia fiyatlarının 2026’da %23 artacağını öngördü.

Banka aynı raporda enerji fiyatlarının 2026’da %32 yükseleceğini, Brent petrolün 2025’teki 69 dolardan varil başına 91 dolara çıkacağını bildirdi.

Dünya Bankası, 2026 görünümünü Orta Doğu’daki çatışma, Karadeniz’de deniz taşımacılığındaki kesintiler ve hava koşullarına bağlı şoklarla ilişkilendirdi. Rapora göre toplam emtia fiyatları 2027’de %7, 2028’de %8,8 gerileyebilir.

Enerji fiyatlarına ilişkin tahminler, bankanın nisan projeksiyonlarına göre 2026 için %7 ve 2027 için %14 yukarı çekildi. Küresel petrol arzının 2026’da günlük 5,5 milyon varil, yani %5,2 azalması bekleniyor; Dünya Bankası bunu 2020 pandemi resesyonu dışında kırk yılı aşkın sürenin en büyük düşüşü olarak sundu.

Banka, Brent petrol fiyatının 2026’da ortalama 91 dolar olmasının ardından 2027’de 79 dolara ve 2028’de 70 dolara inmesini bekliyor. Yüksek fiyatlar ve arz sıkışıklığının 2026’da küresel petrol tüketimini %2,5, yani günlük 2,6 milyon varil azaltacağı tahmin edildi; rapor bunu 2020 ve 1980’den sonra kayıtlardaki üçüncü en büyük yıllık düşüş olarak niteledi.

Avrupa doğal gaz fiyatları için 2026 tahmini %58,3 artışla milyon İngiliz ısı birimi, yani MMBtu, başına 19 dolar oldu. Dünya Bankası, bu görünümü Hürmüz Boğazı üzerinden sıvılaştırılmış doğal gaz sevkiyatlarının azalmasıyla ilişkilendirdi ve 2027’de %7,9 düşüş bekledi.

Gıda emtialarında fiyatların 2026’da %10,3 ve 2027’de %7,2 yükselmesi öngörülüyor. Rapora göre enerji girdilerindeki artış, Karadeniz’de deniz taşımacılığına yönelik saldırılar ve güçlü El Nino hava deseni baskı yaratıyor. Tahıl fiyatlarının 2026’da %14,1, 2027’de %9,3 artması beklenirken, buğday fiyatları için 2026 tahmini küresel üretimdeki %3 daralmayla %28 artış oldu.

Aynı raporda içecek fiyatlarının kahve ve kakao üretimindeki toparlanmayla 2026’da %23,9 düşeceği, gübre fiyatlarının ise aynı yıl %14,3 artıp 2027’de %12,4 gerileyeceği belirtildi. Metaller ve mineraller fiyat endeksinin 2026’da arz kısıtları ile yenilenebilir enerji, elektrikli araç ve veri merkezi talebinin etkisiyle rekor düzeye çıkacağı ve %24,5 artacağı öngörüldü.

Bakır fiyatının 2026’da yıllık %32,7 artışla metrik ton başına ortalama 13.200 dolar olması, 2027’de ise %1,5 gerilemesi bekleniyor. Banka, alüminyum, bakır ve kalay fiyatlarının nisandan bu yana rekor seviyelere ulaştığını bildirdi.

Değerli metaller için 2026 artış tahmini %39,9 oldu. Dünya Bankası, jeopolitik gerilimler nedeniyle güvenli liman talebinin fiyatları desteklediğini, 2027’de gelişmiş ekonomilerde daha yüksek faizlerin getiri sağlamayan varlıklar üzerinde baskı kurmasıyla %8,3 düşüş beklediğini belirtti. Altının 2026’da 2025’e göre %33,6 artışla troya onsu başına rekor 4.600 dolar, gümüşün ise %75,9 artışla ons başına 70 dolar seviyesinde ortalama fiyat görmesi öngörüldü.

Raporda olumsuz senaryo da yer aldı. Dünya Bankası’na göre Orta Doğu’daki çatışmanın tırmanması, Rus petrolündeki kesintilerin uzaması ve ağır El Nino kaynaklı ürün kayıpları halinde Brent petrol 2027’de varil başına ortalama 105 dolara çıkabilir. Aynı senaryoda gıda emtiası fiyatları 2027 baz tahminini %12 aşabilir; banka bunun küresel enflasyonu artırabileceğini ve 2025’te 779 milyon kişiyi etkileyen gıda güvensizliğini ağırlaştırabileceğini bildirdi.

Dünya Bankası Grubu, Orta Doğu çatışmasının ekonomik etkileri ve mali baskılarla başa çıkmak için 50 milyar dolar ile 60 milyar dolar arasında kaynak ayırdığını, bunun 8,7 milyar dolarının 25 ülkeye kullandırıldığını bildirdi.

İzlenecek yıllık eşikler

2027 için temel gösterge, Dünya Bankası’nın toplam emtia fiyatlarında beklediği %7 düşüş ile Brent petrol için varil başına 79 dolar ortalama tahmininin gerçekleşip gerçekleşmemesi olacak.

2027’de olumsuz senaryo, Brent petrolün varil başına 105 dolar ortalamaya yükselmesi ve gıda emtiası fiyatlarının baz tahmini %12 aşmasıyla ölçülecek.

2028 için banka, toplam emtia fiyatlarında %8,8 düşüş ve Brent petrolde varil başına 70 dolar ortalama öngörüyor; arz kısıtlarının gevşemesi bu patikanın ana varsayımı.

Source: Dünya Bankası Ekim 2026 Emtia Piyasaları Görünümü raporu; Anadolu Ajansı, 28 Ekim 2026