Kuzey Akım boru hattına AB mevzuatı 2027 kapısını kapattı

Brüksel yönetimi, yürürlükteki enerji düzenlemeleri doğrultusunda Kuzey Akım boru hattı üzerinden Rus yakıtı akışının gelecekte herhangi bir şekilde yeniden başlatılmasına izin verilmeyeceğini duyurdu. Avrupa Birliği yetkilileri, Ukrayna'daki çatışmalar diplomatik bir uzlaşı ya da ateşkesle sonuçlansa dahi, 2027 senesi sonuna kadar Moskova menşeli fosil yakıtların tamamen sistemden çıkarılmasını zorunlu kılan yasal çerçevenin harfiyen uygulanacağını bildirdi.

Avrupa Komisyonu sözcülerinin aktardığı resmi bilgilere göre, mevcut çekilme takvimi genel yaptırım paketlerinden veya jeopolitik gelişmelerden bağımsız olarak işletiliyor. Birlik pazarında Moskova'nın boru hattı gazındaki payı, 2021 yılındaki yaklaşık yüzde 40 seviyesinden 2025 senesi itibarıyla yüzde 6 dolaylarına kadar gerileyerek tarihi bir kırılma kaydetti.

Enerji bağımsızlığı için belirlenen takvim

Baltık Denizi tabanından Almanya ile Rusya'yı birbirine bağlayan 1.200 kilometreyi aşkın Kuzey Akım güzergâhı uzun süredir operasyonel olarak atıl vaziyette tutuluyor. Kuzey Akım 1 boru hattı 2022 yılının ortasında meydana gelen patlamaların ardından devre dışı kalırken, inşa süreci tamamlanan Kuzey Akım 2 projesi ise Berlin yönetimi tarafından hiçbir zaman resmen sertifikalandırılmadı.

Birlik üyesi ülkelerin onayladığı yasal çerçeve kapsamında, kısa vadeli sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) sözleşmeleri hâlihazırda tamamen tasfiye edilmiş durumda bulunuyor. Belirlenen yol haritasına göre uzun vadeli LNG anlaşmalarının Ocak 2027 tarihinde, Kuzey Akım'ı da doğrudan ilgilendiren boru hattı tedarik sözleşmelerinin ise en geç Eylül 2027'ye kadar tamamen feshedilmesi kararlaştırıldı.

Komisyon temsilcileri, fosil yakıtlarda tek bir tedarikçiye aşırı bağımlı olmanın getirdiği ağır gizli maliyetleri geçmiş krizlerde bizzat tecrübe ettiklerini ifade ediyor. Yetkililer, enerjinin bir baskı unsuru olarak kullanılmasını engellemek amacıyla atılan bu adımların geri dönülemez olduğunu ve gelecek yılın sonuna kadar kıtaya ulaşan son sevkiyatların da piyasadan silineceğini vurguluyor.

Almanya içi tartışmalar ve küresel belirsizlikler

Brüksel'in ortaya koyduğu bu kararlı tutum, özellikle Alman iç siyasetinde alevlenen tartışmaların ve uluslararası kulislerde dile getirilen spekülasyonların hemen ardından netlik kazandı. Basına sızan diplomatik iddialarda, Amerikan ve Rus yetkililerin özel yatırımcılar aracılığıyla Kuzey Akım üzerinden Avrupa'ya yeniden gaz akışı sağlama ihtimalini masaya yatırdığı ileri sürülmüştü.

Buna paralel olarak Almanya'daki aşırı sağcı muhalefet kanadı, ucuz Rus doğal gazının sanayi rekabeti ve tüketici refahı açısından vazgeçilmez olduğunu savunarak yaptırımların derhal kaldırılmasını istiyor. Ancak Berlin'deki hükümet yetkilileri ile Başbakan Friedrich Merz bu taleplere kesin bir dille karşı çıkarak, ülkenin kalıcı enerji güvenliğinin yalnızca yenilenebilir enerjiye geçişle mümkün olacağını dile getiriyor.

Mevcut kademeli çekilme mevzuatını değiştirmek ise oldukça karmaşık bir yasal mekanizma gerektiriyor; bunun için Komisyon'un yeni bir yasa tasarısı hazırlaması ve üye ülkelerin nitelikli çoğunlukla onay vermesi şart koşuluyor. Avrupalı hükümetlerin büyük çoğunluğunun güvenlik riskleri nedeniyle Moskova ile enerji ticaretine yeniden dönmeyi kabul etmeyeceği belirtiliyor.