Bolsonaro, yenilgisinin ve Brezilya’dan kaçmasının ardından Miami’ye ulaştı

Bolsonaro, Brezilya'dan ayrıldıktan ve Lula'ya karşı yenilgisini kabul etmeyi reddettikten sonra ailesiyle birlikte Miami'ye ulaştı. Bir mahkeme emri pasaportlarının teslim edilmesini talep etmişti.

45 yaşındaki senatör, yetkililerin ve uçuş verilerinin Arjantin ve Ekvador üzerinden izlediği bir rotanın ardından Çarşamba günü EDT ile saat 09:30 civarında Miami-Opa Locka Yönetici Havaalanı'na ulaştı. Varışı, Brezilya'nın seçim sonrası anlaşmazlığını ABD topraklarına taşıyor ve zaten gergin olan siyasi geçiş sürecine hukuki bir soru işareti ekliyor.

Miami'ye varış mahkeme emrini takip ediyor

Brezilya Yüksek Mahkemesi, Flávio Bolsonaro'nun normal ve diplomatik pasaportlarını Salı günü öğle saatine kadar teslim etmesine karar vermişti. Sunulan materyalden bu karara uyup uymadığı netleşmezken, müttefikleri Salı geç saatlerde kendisinin İtalyan pasaportuna da sahip olduğunu söyledi.

Arjantinli göçmenlik yetkilileri; Bolsonaro, eşi ve iki kızının Salı geç saatlerde Brezilya'dan ayrıldığını, bir sınır kontrol noktasından Arjantin'e girdiğini ve hızla özel bir kiralık uçağa bindiğini söyledi. Uçuş takip verileri, kendisini taşıdığına inanılan uçağın Florida'ya devam etmeden önce yerel saatle yaklaşık 04:00'te Guayaquil, Ekvador'a indiğini gösterdi.

Konuyu kamuoyuna açıklama yetkisi olmadan konuşan bir Brezilyalı diplomat, Bolsonaro'nun Arjantin'e girmek için İtalyan pasaportu kullandığını söyledi. Diplomat ayrıca, karadan ayrılan Brezilya vatandaşlarının Brezilyalı yetkililerce incelenmediğini ve hakkında herhangi bir tutuklama kararı çıkarılmadığı için federal polisin Bolsonaro'yu izlemediğini belirtti.

Lula'nın zaferi tanınma getirdi

Salı günü 81 yaşına giren Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva, Bolsonaro Florida'ya inmeden önce Brasilia'daki başkanlık konutunun önünde konuştu. “Brezilya'dan ayrılmasına üzüldüm, çünkü burada kalıp suçlamaların doğru olmadığını kanıtlayabilirdi,” dedi Lula. “Brezilya'dan bu şekilde ayrılmak utanç verici.”

Dünya liderleri ve Amerikan Devletleri Örgütü, sunulan materyale göre ikinci ve son turda yaklaşık 4,4 milyon oy farkıyla gelen Lula'nın zaferini tanıdı. Bolsonaro yenilgiyi kabul etmedi, ancak kendisinin Liberal Partisi sonucu kabul eden bir bildiri yayımladı.

Başkan Trump, Bolsonaro'nun Amerika Birleşik Devletleri'ne girişini memnuniyetle karşıladı ve Bolsonaro ile ailesini “iyi insanlar” olarak tanımladı. Trump ayrıca herhangi bir kanıt sunmadan Brezilya seçimlerinin “hileli” olduğunu iddia etti ve Joint Base Andrews'taki gazetecilere oylamanın “gerçekten garip” olduğunu söyledi.

Bu hafta onaylanan ABD vizeleri, Bolsonaro ve ailesine en azından başlangıçta Amerika Birleşik Devletleri'nde kalmaları için yasal bir yol sunuyor. Florida ayrıca Bolsonaro ailesi için siyasi bir sembolizm de taşıyor: Flávio'nun babası Jair Bolsonaro, 2022 başkanlık seçimlerini Lula'ya kaybettikten sonra Florida'ya gitmiş ve üç ay sonra Brezilya'ya geri dönmüştü.

Arjantin rotası diplomasiyi zorluyor

Arjantin üzerinden yapılan yolculuk, Lula hükümeti ile Başkan Trump'ın bir diğer müttefiki olan Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei arasındaki ilişkileri karmaşıklaştırabilir. Milei, Bolsonaro'nun kampanyasına destek vermek için Brezilya'ya seyahat etmişti ve Bolsonaro'nun yenilgisi hakkında doğrudan bir yorum yapmadı.

Milei'nin sözcüsü Juan Pablo Carreira, sosyal medyada Milei yönetiminin Bolsonaro'yu “tüm muhalif isimleri hapsetmeyi amaçlayan komünizmin pençelerinden” kurtardığını yazdı. Brezilya hükümet temsilcileri, sunulan materyaldeki yorum taleplerine yanıt vermedi.

Anlaşmazlık aynı zamanda Brezilya'nın dış politika duruşuyla da kesişiyor. Lula, Brezilya'nın bağlantısızlık geleneğini teşvik etti, Çin ile ticari bağları genişletti ve BRICS aracılığıyla daha fazla nüfuz aradı; bu sırada Washington, Latin Amerika'nın en büyük ekonomisine çift haneli yaptırımlar uyguladı.

Pasaport davası kozların sınırını belirliyor

Bolsonaro, yolsuzluk, para aklama ve vergi kaçakçılığı suçlamalarıyla Brezilya Yüksek Mahkemesi tarafından soruşturulmaya devam ediyor. Bir davada, yaşlılara ödenen devlet emekli maaşlarından usulsüz kesintileri aklamak için bir spor bahis şirketini kullanmakla suçlanıyor; diğerinde ise gözden düşmüş bir bankacıdan milyonlarca dolar almakla suçlanıyor.

Bolsonaro yanlış bir şey yapmadığını savundu. Pazartesi günü yayımladığı bir videoda, pasaport emrini, Jair Bolsonaro'nun 2022'de Lula'ya karşı kaybettiği seçimin ardından darbe girişimi nedeniyle ev hapsinde 27 yıllık cezasını çektiği evin önünde aldığını söyledi.

Acil hukuki soru, Bolsonaro emredilen pasaportları teslim etmediği takdirde Brezilyalı yetkililerin daha fazla mahkeme takibatı yapıp yapmayacağıdır. Dava belgeye uyum aşamasında kalırsa yüzleşme hukuki ve diplomatik bir anlaşmazlık olarak kalabilir; ancak bir tutuklama kararı çıkarsa, ABD vize statüsü, iade siyaseti ve Brezilya'nın muhalefet stratejisini birbirinden ayırmak daha zor hale gelecektir.

Brezilya'nın genel ekonomisi ve siyasi sistemi açısından izlenmesi gereken kanal, tek bir piyasa göstergesinden ziyade kurumsal güvendir. Lula hükümeti anlaşmazlığı mahkemeler ve diplomasi yoluyla kontrol altına alırsa, etki çoğunlukla siyasi kalabilir; ancak mücadele yaptırımlara, vize adımlarına veya daha derin Arjantin-Brezilya gerilimine dönüşürse, Brezilya'nın ticaret ve dış politika gündemine pürüzler ekleyebilir.