Emekli düzenlemesinde öne çıkan iki seçenek

AKP, emekli aylıklarına enflasyon artışının yanında yaşa göre ek zam seçeneğini tartışıyor; 65 yaş üzerindekilere öncelik verilmesi gündemde.

Parti yetkililerinin aktardığı hazırlık, emeklilerin tamamına aynı ilave artış yerine yaş grupları arasında farklılaşan bir düzenleme olasılığına işaret ediyor. Ancak çalışma taslak aşamasında; kimlerin yararlanacağı, artışın tutarı ve kullanılacak yöntem henüz kesinleşmiş değil.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Kabine sonrasında emeklilerin gelirlerini iyileştirmek amacıyla 2027 yılı bütçesinde kaynak oluşturmayı hedeflediklerini açıkladı. Erdoğan'ın açıklaması bütçe ve yasa takvimine ilişkin bir hedef içerirken, yaşa bağlı artış seçenekleri parti yetkililerinin aktardığı hazırlıklarda yer alıyor.

Yaş eşiği henüz belirlenmedi

Yetkililere göre AK Parti Grubu içindeki değerlendirmelerde, enflasyona bağlı artışın üzerine refah payı eklenmesi veya seyyanen zam uygulanması seçenekleri bulunuyor. Görüşülen yaklaşımda, emeklinin yaşı yükseldikçe ilave artışın da büyümesi öngörülüyor.

Yaş sınırı için 60 ve 65 seçenekleri ele alınıyor; yetkililer özellikle 65 yaş üzerindeki kesime daha fazla destek verilmesini tartıştıklarını belirtiyor. Bu nedenle 65 yaş, kesinleşmiş bir hak sahipliği koşulu değil, değerlendirme konusu olan eşiklerden biri.

Hazırlığın diğer ayağını emeklilik sonrasında çalışmaya devam edenlerle iş hayatından ayrılanların farklı değerlendirilmesi oluşturuyor. Parti kurmayları, 65 yaşından küçük emekliler arasında çalışanların bulunduğunu belirterek desteğin daha ileri yaştakilere yöneltilmesini savunuyor; ancak bu görüşü destekleyen istihdam verisi paylaşılmıyor.

Aktarılan çerçeve, yaşın tek başına yeterli bir ölçüt olup olmayacağını henüz açıklamıyor. Çalışmayan emeklilere öncelik verilmesi hedefiyle yaş sınırının nasıl birlikte uygulanacağı, düzenlemenin kapsamını belirleyecek açık konular arasında bulunuyor.

GETAD kapsamında bölgesel inceleme planı

Yetkililer, Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD) çerçevesinde emeklilerin yaşlarını ve prim ödeme günlerini bölge bazında incelemeyi planladıklarını söylüyor. Bununla birlikte, prim süresinin ek ödeme hesabına hangi ağırlıkla yansıtılacağı veya bölgeler arasında farklı uygulama bulunup bulunmayacağı açıklanmıyor.

Bu inceleme, yetkililerin anlatımında yararlanıcıların belirlenmesine yönelik hazırlığın bir parçası olarak yer alıyor. Bölgesel çalışmanın yapılacağı belirtilse de destek tutarlarının bölgelere göre değişeceği yönünde kesinleşmiş bir karar aktarılmıyor.

Ek iyileştirmenin ocak ayında uygulanacak olağan maaş artışından ayrı tutulması düşünülüyor. Bu ayrım, görüşülen refah payının veya seyyanen ödemenin enflasyon artışının yerine geçmesinin değil, onun üzerine eklenmesinin gündemde olduğunu gösteriyor.

İleri yaştakilere daha yüksek ilave ödeme seçeneği benimsenirse, emekliler aynı ek artıştan yararlanmayacak. Ancak yaş dilimleri, çalışma durumunun tanımı ve ödeme tutarları açıklanmadan hangi grubun ne kadar gelir artışı elde edeceğini hesaplamak mümkün değil.

2027 bütçesi ve yasa hedefi

Erdoğan, emeklilere yönelik mali hazırlığı şu sözlerle anlattı: "İnşallah 2027 bütçesinde başımızın tacı olan emeklilerimizin durumunu biraz daha iyileştirecek mali imkanları oluşturuyoruz." Gerekli düzenlemenin Meclisin değerlendirmesiyle yıl bitmeden yasalaşmasını umduğunu da belirtti.

Parti yetkilileri, aylıklara yönelik hazırlıktan ayrı olarak kademeli emeklilik konusunda mevcut bir çalışma bulunmadığını ifade ediyor. Bu ayrım önemli: Tartışılan yaş basamakları, emekli olma koşullarını değil, halihazırda emekli olanlara verilecek ilave artışı ilgilendiriyor.

Yetkililer bütçe kısıtını anlatırken EYT için 2025 yılında 1,3 trilyon liralık mali yük oluştuğunu öne sürüyor. Bu tutarı destekleyen bütçe belgesi veya hesaplama yöntemi aktarılmadığından, rakam doğrulanmış bir mali sonuç olarak değil, yetkililerin değerlendirmesi olarak ele alınmalı.

Erdoğan'ın işaret ettiği yasalaşma hedefi gerçekleşirse, düzenlemenin kapsamını hukuki metin belirleyecek. Yaş sınırları, çalışma durumuna ilişkin koşullar ve ayrılacak kaynak netleşene kadar, parti içinde konuşulan seçeneklerle kesinleşmiş bir maaş artışı arasında ayrım yapmak gerekiyor.