Romanya ve Hırvatistan'da kira fiyatları rekor oranda yükseldi

Avrupa Birliği genelinde konut kiraları yıllık bazda ortalama yüzde 3 artış gösterirken, Doğu Avrupa'da yer alan iki üye ülkede olağan dışı yükselişler kaydedildi. Eurostat verilerine dayanan habere göre, 2026 yılının ikinci çeyreğinde Romanya'da konut kiraları yüzde 43,5, Hırvatistan'da ise yüzde 40,1 oranında arttı. Tüketici enflasyonundan arındırıldığında her iki ülkedeki reel kira artışı yüzde 30 seviyesini aştı.

Piyasadaki bu sert hareketlilik, AB ülkeleri arasındaki kira dinamiklerinde belirgin bir uçurum oluşturdu. Finlandiya'da yıllık kira değişimi sıfır seviyesinde kalırken, Slovenya yüzde 10'luk artışla listede üçüncü sırada yer aldı. Avrupa'nın büyük ekonomilerinde ise kira artış oranları çok daha düşük seviyelerde seyretti.

Resmi Açıklamalar ve Uzman Kuşkuları

Verileri Eurostat'a ileten resmi makamlar, artışların arkasında kamuya ait konutların kiralama bedellerindeki güncellemelerin yattığını savundu. Romanya hükümeti, devlete ve yerel idarelere ait gayrimenkullerin idari kira ücretlerinde yapılan artışlara işaret etti. Hırvatistan'da ise yetkililer, Zagreb belediyesinin sosyal konut kiralarında yaptığı fiyat ayarlamasını gerekçe gösterdi.

Ancak konut uzmanları resmi gerekçeleri ikna edici bulmuyor. Glasgow Üniversitesi'nden Dr. Adriana M. Soaita , Romanya'da kamu konutlarının toplam piyasa içindeki payının son derece düşük olduğuna dikkat çekti. Soaita, kamu kiralarındaki yükselişin ulusal ortalamayı bu derece yukarı taşıyamayacağını, artışın piyasaya yeni giren lüks veya tamamen yenilenmiş konutlardan kaynaklanabileceğini ifade etti.

Vergi Düzenlemeleri ve Yatırım Dalgası

Hırvatistan'daki durum ise gayrimenkulün ana tasarruf aracına dönüşmesiyle açıklanıyor. Zagreb Üniversitesi'nden Prof. Gojko Bezovan , ülkede dairelerin yatırım amacıyla alındığını ve çoğunlukla boş tutulduğunu belirtti. Bezovan'a göre, 2025 yılında yürürlüğe giren boş konut vergisi sonrasında resmi sözleşme sayısında belirgin bir artış yaşandı.

Vergi İdaresi'ne bildirilen sözleşmelerin çoğalması, ortalama fiyatı yüksek kaliteli konutların resmi veri sistemine dahil olmasına yol açtı. Gayrimenkul danışmanlık firması JLL araştırma direktörü Emma Rosser da Eurostat verilerinin mevcut kiracı ödemelerini kapsadığını, yeni kiralamalarda ise fiyat artışlarının çok daha agresif gerçekleştiğini söyledi. Bu durum, metodoloji değişiklikleri ile kayıt dışı piyasanın resmileşmesinin istatistikleri doğrudan etkilediğini ortaya koyuyor.

Avrupa Genelindeki Tablo ve Türkiye

Avrupa'nın büyük ekonomilerinde kira artışları ılımlı bir seyir izledi. İtalya'da kiralar yüzde 3,5 artarak AB ortalamasının az da olsa üzerinde kalırken, İspanya'da yüzde 2,5, Almanya'da yüzde 2,1 ve Fransa'da yüzde 1,6 yükseliş kaydedildi.

AB dışındaki Avrupa ülkelerinde ise tablo değişiklik gösterdi. Türkiye, yüzde 49,6 ile en yüksek nominal kira artışının yaşandığı ülke oldu. Ancak Türkiye'de genel tüketici enflasyonunun yüzde 30'un üzerinde seyretmesi nedeniyle, enflasyondan arındırılmış reel kira artışı Romanya ve Hırvatistan'ın gerisinde kaldı. Bölgede ayrıca Sırbistan yüzde 12,5, Bulgaristan yüzde 9,9, Kuzey Makedonya yüzde 9,2 ve Yunanistan yüzde 7,5 kira artışı bildirdi.