TBMM Başkanlığı’ndan Kabine’ye ‘Yanıt Verin’ çağrısı

TBMM Başkanlığı, soru önergeleri için bakanlıkları uyardı; işleme konulan 51.125 önergenin 35.628'inin yanıtlandığını açıkladı.

Başkanlık, cevap sayısında kaydedilen artışı yeterli bulmadığını belirterek bakanlıklardan hem süreye hem soruların kapsamına uygun yanıt istedi. Açıklamadaki talep, yalnızca bekleyen dosyaların cevaplandırılmasını değil, milletvekillerinin öğrenmek istediği konuların karşılığını almasını da kapsıyor.

Meclis Başkanlığı'nın sunduğu rakamlar, yanıtlananlarla birlikte farklı işlem aşamalarındaki önergeleri içeriyor. Sunumda geri çekilen yedi önerge bulunduğu, ayrıca 1.515 önerge bakımından cevap için tanınan 15 günlük sürenin henüz dolmadığı bilgisi veriliyor.

Yanıt sayısı tek ölçüt değil

Bu ayrım, cevap kaydı bulunmayan bütün önergelerin aynı durumda olmadığını gösteriyor. Süresi devam eden dosyalar ile cevap için tanınan zamanı aşmış dosyaları birbirinden ayırmadan yapılacak bir değerlendirme, bakanlıkların gecikmelerine ilişkin doğru bir tablo sunmayacaktır.

Başkanlığın değerlendirmesinde sayısal ilerleme ile yeterlilik birbirinden ayrı tutuluyor. Yanıtlanan önerge sayısı artmış olsa da Başkanlık, bütün sorulara zamanında karşılık verilmesi yönündeki beklentisinin karşılanmadığını ifade ediyor; yanıtların içeriğine ilişkin talebini de koruyor.

Açıklanan toplam, bakanlıkların kendi aralarındaki dağılımını göstermiyor. Hangi kurumun kaç önergeyi yanıtladığı ya da hangi soruların daha uzun süre beklediği belirtilmediği için, genel tablodan tek bir bakanlığın performansı hakkında sonuç çıkarmak mümkün değil.

Sunumda yanıtların yeterli görülmemesine ilişkin tek tek dosya örnekleri de yer almıyor. Dolayısıyla içerik konusundaki değerlendirme, belirli bir cevabın incelenmesine dayanan bağımsız bir tespit olarak değil, Meclis Başkanlığı'nın bakanlıklara ilettiği beklenti olarak okunmalı.

Bakanlıklara iki tarihte yazı gönderildi

Başkanlık, cevapların hazırlanmasına ilişkin beklentilerini daha önce yazılı olarak da ilettiğini bildirdi. İlgili bakanlıklara gönderildiği açıklanan yazılardan biri 5 Aralık 2025 tarihini, diğeri ise 18 Haziran 2026 tarihini taşıyor.

Bu iki tarih, konunun Başkanlık tarafından farklı zamanlarda bakanlıkların önüne getirildiğini ortaya koyuyor. Ancak açıklamada her yazının ardından kaç yeni cevap geldiğine ilişkin ayrı bir sayı bulunmadığından, yazışmaların yanıt miktarına etkisi ölçülemiyor.

Başkanlığın aktardığına göre yazışmalarda, cevapların soruyu karşılaması ve belirlenen süre aşılmadan hazırlanması istendi. Böylece bakanlıklara yöneltilen talep, bir yanıt gönderilmiş olmasını tek başına yeterli saymıyor; o yanıtın milletvekilinin talep ettiği bilgiyi içerip içermediğine de odaklanıyor.

Milletvekilleri açısından bu ayrımın pratik karşılığı, sorunun gönderilmesiyle bilgiye ulaşılması arasındaki süreçte ortaya çıkıyor. Bir cevap zamanında gelse bile sorulan konuyu karşılamıyorsa, Başkanlığın açıkladığı içerik beklentisi bakımından dosyanın yalnızca yanıtlanmış sayılması yeterli olmuyor.

Süresi dolan önergeler ilan ediliyor

Meclis Başkanlığı, cevap süresini aşan önergeler için İçtüzükteki ilan yolunun işletildiğini de açıkladı. Başkanlığın bildirimine göre bu dosyalar ilan edildikten sonra ilgili muhataplara gönderiliyor; böylece gecikmiş sorular ayrıca bildirime konu oluyor.

Açıklama, bu işlemin ardından bakanlıkların ne kadar sürede cevap verdiğine ilişkin bir sonuç içermiyor. Bu nedenle ilan ve iletim sürecinin varlığı ile bekleyen soruların fiilen yanıtlanması, mevcut bilgiler çerçevesinde birbirinden ayrı değerlendirilmesi gereken iki aşama olarak kalıyor.

Bakanlıklar bekleyen soruları yanıtlar ve içerik beklentisini karşılarsa, Başkanlığın talebi hem dosya sayısı hem bilgi ihtiyacının giderilmesi bakımından karşılık bulabilir. Buna karşılık yalnızca cevap sayısının yükselmesi, yanıtların soruları karşılayıp karşılamadığına ilişkin değerlendirmeyi tek başına sonuçlandırmayacaktır.

Başkanlığın açıkladığı hedef, bütün önergelerin kapsamına uygun ve gecikmeden cevaplandırılması. Sonraki tablonun değerlendirilmesinde yanıt toplamının yanında, süresi dolan dosyaların durumu ve verilen cevapların yeterliliği de belirleyici başlıklar olacak.