İrlanda’nın ulaşım bütçesi anlaşması %20’lik bilet indiriminin geri alınmasını hedefledi

The Irish Times tarafından haberleştirilen yeni açıklanan resmi belgeler, İrlanda Kamu Harcamaları Bakanlığı'nın (DPER) 3 Ekim 2025'te bir bütçe anlaşmasının 1 Haziran 2026'dan itibaren toplu taşımadaki %20'lik bilet indirimini geri alacağına inandığını gösterdi.

Belgelerde DPER, Ağustos ayında yürürlüğe girecek %10'luk bir bilet zammının 2026'da yaklaşık 17 milyon Euro gelir getireceğini ve bütçelenen konumun yaklaşık 40 milyon Euro altında kalarak ulaşım finansmanı üzerindeki baskıyı ortaya koyacağını belirtti.

Belgeler, İrlanda'nın bütçe sürecinde indirimli otobüs ve demiryolu ücretlerine nasıl yaklaşıldığına dair daha net bir tablo sunuyor: yetkililerin sonlandırmayı beklediği geçici bir destek. 3 Ekim tarihli bütçe yazışmalarından beş gün sonra Ulaştırma Bakanı Darragh O’Brien, otobüs ve demiryolu hizmetleri için 940 milyon Euro'luk Hazine desteği açıklayarak daha “sürdürülebilir” bir finansman modelinin parçası olarak gelecekte artışların mümkün olabileceğini söyledi.

21 Nisan'a gelindiğinde DPER yetkilileri, Ulaştırma Bakanlığı'na Ekim ayındaki uzlaşmanın hazırlıklara zaman tanımak amacıyla “1 Haziran 2026 uygulama tarihini” içerdiğini bildirdi. Yetkililer ayrıca Ulusal Ulaşım Otoritesi ile iletişimin gecikmiş göründüğünü, bu durumun otoritenin artışı bu tarihte uygulayamamasına yol açtığını belirtti.

Belgelere göre Ulaştırma Bakanlığı iki gün sonra bütçe anlaşmasına bağlı kalmaya devam ettiğini yanıtladı. Bakanlık, “devam eden jeopolitik durum bağlamında bir bilet ücreti ayarlamasının uygulanmasının çok daha zorlu hale geldiğini” ekledi.

DPER, 24 Nisan'da Ulaştırma Bakanlığı Genel Sekreteri Ken Spratt'a gönderdiği yazışmada endişeyi bir üst seviyeye taşıdı. Bakanlık, kendisine gayriresmi olarak bir artışın Ağustos ayına kadar gerçekleşmeyebileceğinin ve %10'luk bir artışın değerlendirildiğinin bildirildiğini ifade etti.

DPER yazısında, “Tarafımıza sağlanan bilgilere dayanarak, Ağustos ayında uygulanan %10'luk bir artış 2026'da yalnızca yaklaşık 17 milyon Euro getirecek ve bütçelenen konuma kıyasla yaklaşık 40 milyon Euro'luk bir açık bırakacaktır,” ifadelerine yer verdi. Bu sonucun, hükümetin geçen hafta harcama artışını sınırlandırma yönünde aldığı kararın ardından “karşılanmasının çok zor olacağını” belirtti.

Bu anlaşmazlık, İrlanda ulaşım finansmanındaki daha büyük bir değişimin içinde yer alıyor. Çoğu toplu taşıma hizmeti ticari olarak faaliyet göstermiyor ve devlet finansmanına dayanıyor; son politikalar ise seyahati daha ucuz hale getirmeyi ve indirimli veya ücretsiz yolculuk hakkını genişletmeyi hedefliyordu.

En son genel bilet zammı Aralık 2018'de yürürlüğe girmişti. 2022'de dönemin ulaştırma bakanı Eamon Ryan bilet ücretlerini %20 oranında indirdi; müteakip tedbirler arasında beş ila sekiz yaş arası çocuklar için ücretsiz seyahat, 25 yaşına kadar olan kişiler için kapsamı genişletilmiş Genç Yetişkin Leap kartı ve ücretsiz seyahat kartına sahip 70 yaş üstü kişiler için refakatçi seyahati yer aldı.

The Irish Times'ın belgelere dayandırdığı habere göre, bu tedbirler personel ve yakıt maliyetleri artarken bilet gelirlerini düşürdü. Hazine desteği 2026 Bütçesi itibarıyla 900 milyon Euro'yu aştı ve 2027'de 1,042 milyar Euro'ya yükselmesi öngörülüyor.

Belgeler Haziran ayındaki artışın gerçekleştiğini kanıtlamadığı gibi, herhangi bir artışın boyutu veya zamanlamasına ilişkin nihai bir Kabine kararını da göstermiyor. Belgeler, kamu harcamaları yetkililerinin bilet artışlarının zamanlamasını ve ölçeğini 2026 harcama çerçevesi açısından önemli gördüğünü ortaya koyuyor.

Kaynak: The Irish Times tarafından haberleştirilen resmi belgeler, 26 Ekim 2026