İBB Başkanvekili Nuri Aslan duyurdu: “İBB Binası’nın tapusunu aldılar

İBB Başkanvekili Nuri Aslan, Saraçhane binasının tapusunun Vakıflar Genel Müdürlüğüne devredildiğini ve belediyenin kiracı olacağını söyledi.

Aslan’ın açıklaması, İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) yönetim merkezinin mülkiyeti kadar binanın bundan sonraki kullanım koşullarını da gündeme taşıdı. Ancak konuşmada bir kira tutarı, sözleşme tarihi veya belediyenin binadan ayrılmasına ilişkin karar açıklanmadı.

Aslan, açıklamayı restorasyondan geçirilen Haliç Tersanesi içindeki Forsa Performans Sanatları Merkezi’nin açılışında yaptı. Konuşmasında belediyenin kültürel yapılara yaptığı harcamalarla bu taşınmazların daha sonra başka bir kamu kurumuna geçmesini birlikte ele aldı.

Saraçhane için kiracılık açıklaması

İBB Başkanvekili, Saraçhane’de belediyenin kullandığı binanın tapusunun ellerinden alındığını savundu. Aslan, gelecekteki kullanım biçimine ilişkin beklentisini “Allah'ın izniyle kendi yerimizde kiracı olacağız.” sözleriyle anlattı.

Bu ifade, Aslan’ın belediyenin binada kalacağı ancak kullanım ilişkisinin değişeceği yönündeki anlatımını yansıtıyor. Tek başına bir kira sözleşmesinin imzalandığını veya ödeme yükümlülüğünün başladığını ortaya koymuyor; açıklamada bu ayrıntılar yer almadı.

Aslan ayrıca İBB ile Vakıflar Genel Müdürlüğünün aynı devlet yapısı içinde kamu hizmeti sunduğunu vurguladı. Tapu işlemlerine yönelik itirazını dile getirirken belediyenin tarihi yapılardaki çalışmalarını sürdüreceğini ve kurumlar arasında hizmet desteğine açık olduğunu söyledi.

Devir talebinin hukuki dayanağı

Vakıflar Genel Müdürlüğünün Saraçhane taşınmazına yönelik önceki talebinin dayanağı, 5,7 bin sayılı Vakıflar Kanunu içindeki 30. madde olarak aktarılıyor. Söz konusu hüküm, 2025’te kabul edilen 7565 sayılı Kanun ile değiştirildi.

Aktarılan düzenleme, başlangıçta vakıf aracılığıyla oluşturulup daha sonra Hazineye, belediyelere ya da diğer kamu tüzel kişilerine geçen kültür varlıklarının bağlantılı oldukları vakfa aktarılmasını kapsıyor. Vakıf finansmanıyla gerçekleştirilen inşaatların yanı sıra onarım ve eklemeler de bu değerlendirmeye dahil ediliyor.

Bu kapsam, devir talebinin yalnızca bir yapının ilk inşaatına değil, vakıf kaynaklarıyla gerçekleştirilen sonraki müdahalelere de dayandırılabilmesine ilişkin hukuki çerçeveyi oluşturuyor. Bununla birlikte, Saraçhane binası bakımından hangi somut işlem veya finansman kaydının esas alındığı Aslan’ın açıklamasında belirtilmedi.

Saraçhane’deki yönetim binasının tasarımını mimar Nevzat Erol 1953’te hazırladı; yapım çalışmaları ise 1960’ta başladı. Bina, tasarımından 17 yıl sonra, 1970’te tamamlanarak kullanıma açıldı.

Taşınmazın tapu kayıtlarında yedi vakıfla bağlantılı şerhler bulunduğu bildiriliyor. İsimleri aktarılan kuruluşlar Başı Dikran Vakfı, Ayasofya-i Kebir Vakfı, Yakup Ağa Vakfı, Dervişzade Mustafa Vakfı, Ahmet Paşa Vakfı, İsmihan Kaya Sultan Vakfı ve Elhaç Hüseyin Ağa Vakfı olarak sıralanıyor.

Yedikule harcaması ve kültür hizmetleri

Aslan, mülkiyet konusundaki eleştirisine Yedikule Gazhanesi’ni de örnek gösterdi. Belediyenin restorasyon için 1 milyar lira harcadığını, sonrasında yapının Vakıflar Genel Müdürlüğüne geçtiğini ileri sürdü; harcamanın dönemi ve önceki maliyetle karşılaştırması konuşmada verilmedi.

Belediyenin yenilediği yapıların başka kurumlar tarafından müze olarak işletildiğini söyleyen Aslan, gelirlerin kamuya dönmesinden rahatsızlık duymadıklarını belirtti. Buna karşılık restorasyon giderlerini üstlenen kurumla binayı işleten kurumun farklılaşmasını eleştirisinin merkezine koydu.

Açılışı yapılan sanat merkezinde gençlerin yalnızca izleyici olarak bulunmasını değil, üretime ve sahne çalışmalarına katılmasını istediklerini anlattı. Kültür hizmetlerine erişimde eşitlik hedefini vurgulayan Aslan, mülkiyet konusundaki gelişmelere rağmen belediyenin bu alandaki faaliyetlerini sürdüreceğini söyledi.

Saraçhane’de kira ilişkisi kurulması halinde, bedel ve kullanım şartları belediyenin binada faaliyet göstermesinin mali koşullarını belirleyecek. Tapu devrinin kapsamı, varsa kira düzenlemesi ve kurumların sorumlulukları netleşmeden belediye bütçesi veya günlük hizmetler üzerindeki etkiyi ölçmek mümkün değil.