Ebola aşısı klinik denemeleri Kongo’da resmen başlatıldı

Kongo Demokratik Cumhuriyeti, binlerce kişinin yaşamını yitirmesine neden olan yıkıcı salgına karşı kritik bir tıbbi adım attı. Salgının merkez üssü konumundaki Ituri eyaletine bağlı Bunia kentinde "Tumaini" adı verilen ilk klinik aşı denemesi resmen başlatıldı.

Bu klinik çalışma, virüs taşıyıcılarıyla temas etmiş ve yüksek risk grubunda bulunan bireylerin aşılanmasını öngören halka aşılama modeliyle yürütülüyor. Araştırmanın temel gayesi, farklı teknolojik platformlarla geliştirilen aday aşıların güvenliğini, bağışıklık sistemine etkisini ve hastalığı önleme kabiliyetini doğrudan test etmek.

İlk uygulamalarda, daha yaygın görülen Zaire türüne karşı onay almış olan Ervebo aşısı kullanıldı. Araştırmacılar, mevcut aşının mevcut salgını tetikleyen Bundibugyo varyantı karşısında da koruyucu kalkan sağlayıp sağlayamayacağını bu klinik veriler ışığında belirlemeyi hedefliyor.

Farklı teknolojilere sahip aşı adayları inceleniyor

Salgın Hazırlık Yenilikleri Koalisyonu tarafından finanse edilen çalışmaya, kısa süre içinde Bundibugyo türüne özel iki yeni formülün daha dahil edilmesi bekleniyor. Bunlardan biri Oxford Üniversitesi tarafından tasarlanan adenovirüs vektör aşısıyken, diğeri Moderna'nın geliştirdiği mRNA teknolojisine dayalı aşı adayı olarak öne çıkıyor.

Klinik araştırmalarda genellikle dışarıda bırakılan hamile kadınlar ve 12 yaş üstü çocuklar da bu sürece dahil edilecek. Böylece daha önce yeterli veriye ulaşılamayan savunmasız nüfus grupları hakkında kritik bilimsel göstergelerin elde edilmesi amaçlanıyor.

Bölgesel tehdit ve çözüm bekleyen riskler

Mevcut salgın, Afrika kıtasında şimdiye kadar kaydedilen en geniş coğrafi yayılıma sahip dalga niteliği taşıyor. Salgın dört farklı ülkeye sıçrarken, toplam vaka sayısı 9 bin 700'ü, ölüm sayısı ise 4 bin 600'ü aşmış durumda. Bölgedeki bazı ülkelerde kaynağı saptanamayan vakaların görülmesi, sınır ötesi sağlık taramalarının yetersizliğine dair endişeleri artırıyor.

Buna karşın, test edilen aşıların başarısına dair ciddi soru işaretleri geçerliliğini koruyor. Ervebo'nun farklı bir varyanta karşı etkili olup olamayacağı veya yeni geliştirilen adayların büyük insan topluluklarında yeterli koruma sağlayıp sağlamayacağı henüz netlik kazanmadı. Bu belirsizlikler, uluslararası kamu sağlığı acil durumu seviyesinde izlenen krizin seyrini doğrudan etkileyecek.