ABD Savaş Bakanı Hegseth: Otonom bir harp komutanlığına ihtiyacımız var

Hegseth, Otonom Harp Komutanlığı kurulduğunu duyurarak robotik sistemlerle yapay zekanın ABD ordusuna entegrasyonu için planını açıkladı.

ABD Savaş Bakanı Hegseth, Washington'daki ABD Ordusu Derneği (AUSA) toplantısında, yeni yapıyı otonom savaş sistemleri ve insansız hava araçlarına (İHA) odaklanan bir alt birleşik komutanlık olarak tanıttı. Bakanın açıkladığı hedef, robotik kapasiteyi ve yapay zekayı milyonlarca İHA ile birlikte silahlı kuvvetlerin kullanımına dahil etmek.

Hegseth, panelde komutanlık ihtiyacını "Otonom bir harp komutanlığına ihtiyacımız var." sözleriyle ifade etti. Açıklaması yalnızca yeni araçların edinilmesini değil, farklı askeri faaliyet alanlarında kullanılan sistemlerin birlikte çalışmasını sağlayacak bir komuta düzenini de kapsıyordu.

İHA için bütçe aralığı açıklanıyor

Hegseth'in aktardığına göre, Başkan Donald Trump yönetiminin askeri harcamalar için sunduğu 1,5 trilyon dolar tutarındaki bütçe önerisinde İHA kapasitesine ve bu araçlara karşı geliştirilen teknolojilere 54–74 milyar dolar öngörülüyor. Bu tutar, bütçenin tamamını değil, saldırı ve savunma sistemlerini birlikte içeren bir alanı kapsıyor.

Bakan ayrıca, İHA alanındaki üstünlük çalışmalarına 1 milyar dolar kaynak sağladıklarını söyledi. Konuşmada bu fonun daha geniş bütçe önerisindeki tutarlarla nasıl ilişkilendirildiği açıklanmadığından, rakamları birbirine ekleyerek toplam bir harcama hesabı yapmak mümkün değil.

Bütçe önerisi ile sağlandığı belirtilen fon, açıklamanın mali açıdan farklı iki unsurunu oluşturuyor. Önerinin yasama sürecindeki durumu, hangi mali yılı kapsadığı ve kaynakların hangi takvimle kullanılacağı ise konuşmaya ilişkin bilgilerde yer almıyor; dolayısıyla açıklanan tutarlar gerçekleşmiş harcama olarak değerlendirilemiyor.

Ukrayna deneyimine Çin bileşeni sınırı

Hegseth, otonom kapasite geliştirme çalışmalarında Rusya-Ukrayna savaşındaki İHA kullanımından çıkarılan derslere başvurulduğunu belirtti. Bakan, Destansı Öfke Operasyonu sırasında edinilen deneyimi de bu çalışmaların dayanakları arasında saydı; ancak hangi uygulamaların yeni komutanlığın görevlerine aktarılacağını ayrıntılandırmadı.

Ukrayna örneğine ilişkin değerlendirmesinde Hegseth, kullanılan sistemlerde Çin kaynaklı çok sayıda bileşen bulunduğunu söyledi. Bu nedenle Ukrayna'daki uygulamaların bütünüyle kopyalanamayacağını savundu; savaş alanındaki deneyimden yararlanma hedefinin yanında parçaların menşeine ilişkin bir sınırlama da tarif etti.

Bakan, adını açıkça vermediği bir rakibin askeri kapasitesini büyüttüğünü öne sürerek otonom teknoloji yatırımlarını rekabet çerçevesinde anlattı. Ancak konuşmada rakibin yatırımlarını karşılaştırmaya yarayacak sayısal veri sunulmadığı için, askeri yığınağın ölçeğine ilişkin değerlendirme Hegseth'in iddiası olarak kalıyor.

Hegseth ayrıca, görevi devraldıklarında bakanlıkta tek yönlü saldırı sistemleri üzerine hiçbir program bulunmadığını ileri sürdü. Bu geçmiş durum iddiasına eşlik eden program envanteri veya tarih verilmedi; açıklama, mevcut kapasitenin bağımsız bir dökümünden ziyade bakanın kendi değerlendirmesini yansıtıyor.

Komuta hedefi ve protestolar öne çıkıyor

Hegseth'in tarif ettiği düzende uzay faaliyetleri, denizaltı faaliyetleri ve otonom sistemlerin, rakibin müdahalesine açık koşullarda uyumlu çalışması amaçlanıyor. Bununla birlikte komutanlığın personel sayısı, bağlı olacağı üst yapı ve faaliyete geçiş takvimi açıklamada belirtilmedi; kuruluş duyurusu, uygulama ayrıntılarından ayrı duruyor.

Panel boyunca savaş karşıtı aktivistler Hegseth'in konuşmasını birden fazla kez kesti. Protestocular Gazze'deki insani duruma dikkat çekerken İran'a yönelik savaşın sona erdirilmesini de istedi; böylece toplantıda teknoloji ve bütçe gündeminin yanında yönetimin askeri politikalarına itirazlar da dile getirildi.

Yeni komutanlık için açıklanan hedefin uygulanması bakımından bütçe tahsisleri, tedarik koşulları ve sistemler arasındaki koordinasyon belirleyici başlıkları oluşturuyor. Önerilen kaynaklar onaylanır ve entegrasyon planı uygulanırsa İHA ile karşı tedbir projelerine ayrılan mali kapasite genişleyebilir; ancak hangi üreticilerin, programların veya birliklerin bundan yararlanacağı henüz açıklanmış değil.