İsrail Cumhurbaşkanı Herzog, Bakü’ye Türkiye üzerinden gitti: Azerbaycan uçağı yolcu listesini paylaşmadı

Herzog, Bakü’ye Türk hava sahasını kullanan tarifeli seferle giderken, bir Türk yetkili uçuş için Ankara’dan izin istenmediğini belirtti.

İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog’un yolculuğunda, kullandığı güzergâh kadar uçuşun niteliği de öne çıkıyor. Soruyu yanıtlayan Türk yetkili, seyahatin tarifeli bir uçakla gerçekleştiğinin anlaşıldığını söyledi; Türkiye’ye hava sahası kullanımı konusunda başvuru yapılmadığını bildirdi.

Herzog, Asya'da İşbirliği ve Güven Artırıcı Önlemler Konferansı (CICA) kapsamındaki yedinci liderler toplantısı için Azerbaycan’a gitti. Ziyaret, Ankara’nın İsrail uçaklarına yönelik açıkladığı kısıtlamalar ile başka bir ülkenin havayolunda seyahat eden İsrailli bir yetkilinin durumunu birlikte gündeme getiriyor.

Tarifeli seferde yolcu bilgisi ayrımı

Aktarılan Flightradar24 kayıtlarında, Azerbaycan Hava Yolları tarafından gerçekleştirilen J222 seferinin çarşamba günü Ben Gurion Havalimanı’ndan 11.35’te ayrıldığı görülüyor. Türkiye üzerinden ilerleyen uçak, Bakü’ye yerel saatle 15.40’ta ulaştı; kalkış saatinin zaman dilimi ayrıca belirtilmediğinden bu iki saatten uçuş süresi hesaplanamıyor.

Herzog’un bu seferde bulunduğuna ilişkin bilgi, uçuş kayıtlarıyla Bakü’de düzenlenen karşılama töreninin görüntülerine dayandırılıyor. Uçağın izlediği rotayı gösteren takip verisi, tek başına yolcuların kimliğini doğrulayan bir kayıt niteliği taşımıyor.

Adı açıklanmayan Türk yetkili, yolcu bilgilerinin paylaşılmamasını uluslararası havacılık düzenlemeleriyle açıkladı. Yetkili, “Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı kuralları gereği yolcu listeleri paylaşılmıyor” dedi; açıklamada belirli bir düzenleme maddesine yer verilmedi.

Ziyarete ilişkin haberlerde, Türkiye üzerinden yapılan uçuşun Karadeniz’i aşan daha uzun güzergâha gerek bırakmadığı belirtiliyor. Alternatif rotanın Rusya-Ukrayna savaşı nedeniyle taşıdığı güvenlik riski ise bu haberlerdeki değerlendirme; yolculuğun rota tercihine ilişkin resmi bir gerekçe aktarılmıyor.

Önceki ziyaretlerde hava sahası engeli

Herzog’un 2024’te Azerbaycan’daki iklim konferansına katılımı için planlanan uçuşunda farklı bir tablo ortaya çıkmıştı. O döneme ilişkin haberde, uçağın Türkiye üzerinden geçmesi amacıyla yapılan başvurunun kabul edilmediği belirtilmişti.

Mayıs 2025’te İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Bakü programının ertelenmesi konusunda da hava sahası tartışması yaşanmıştı. Dönemin haberleri, Wing of Zion için geçiş izni verilmemesini ertelemede etkili bir unsur olarak gösterirken, Netanyahu’nun ofisi Gazze, Suriye ve siyasi-güvenlik gündemini gerekçe göstermişti.

İletişim Başkanlığı’nın aktardığı açıklamaya göre Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 30 Ağustos 2025’te İsrail uçaklarına Türk hava sahasının kapatıldığını bildirmişti. Fidan aynı açıklamada ticari ilişkilerin kesildiğini ve Türkiye’ye ait gemilerin İsrail’deki limanlara gitmesine izin verilmediğini söylemişti.

Bu açıklama İsrail uçaklarına yönelik bir kısıtlamayı tarif ediyor; Herzog’un son seyahati ise Azerbaycanlı bir havayolunun tarifeli seferiyle ilişkilendiriliyor. Dolayısıyla yolculuk, tek başına Ankara’nın duyurduğu uygulamayı kaldırdığını ya da Herzog için özel izin verdiğini göstermiyor.

Bakü’de zirve ve seçim gündemi

Toplantıya İsrail’le diplomatik bağı olmayan ülkelerden de temsilciler katılıyor. Katar, Kuveyt, Suudi Arabistan, Irak, Pakistan, Bangladeş, Malezya ve Endonezya’nın yanı sıra İran’ın da temsil edildiği belirtiliyor; ancak Herzog’un bu heyetlerle görüşeceğine ilişkin bir program aktarılmıyor.

Herzog, perşembe sabahı İsrail’in Bakü Büyükelçiliğine de giderek Büyükelçi Ronen Krausz ile bir araya geldi. Ziyaret sırasında, 27 Ekim’de yapılacağı belirtilen seçim için dış temsilciliklerde başlayan oy verme sürecini izledi ve vatandaşları sandığa katılmaya çağırdı.

Hava sahası bakımından açık kalan konu, duyurulan kısıtlamaların yabancı havayollarında seyahat eden İsrailli yetkililere nasıl uygulandığı. Eğer Ankara kapsamı ayrıca açıklarsa, tarifeli uçuşlarla resmi uçaklara yönelik izin süreçleri arasındaki fark daha açık değerlendirilebilir; mevcut yetkili açıklaması ise bu yolculuk için başvuru yapılmadığını belirtmekle sınırlı.