ABD'nin İran savaşındaki gizli kayıp listesi sızdı

CRS raporu, İran'a karşı operasyonlarda en az 45 MQ-9 Reaper kaybını kayda geçirerek hava gücü yıpranmasını görünür kıldı.

ABD Kongre Araştırma Servisi'nin 5 Ekim'de güncellediği rapor, savaş uçakları, helikopterler ve insansız hava araçlarında kaybedilen ya da kayda değer hasar alan platformları kapsıyor. CRS, devam eden çatışmalar, gizlilik dereceleri ve yıpranma payı nedeniyle listenin değişebileceğini belirtti.

MQ-9 çetelenin merkezinde

Rapora göre en büyük kalem, İran'a karşı yürütülen operasyonlarda kaybolduğu veya düşürüldüğü bildirilen en az 45 adet MQ-9 Reaper İHA oldu. Bu sayı, raporda adı geçen diğer tekil platform kayıtlarının üzerinde durduğu için yıpranmanın en yoğun göründüğü sınıfı işaret ediyor.

MQ-9 kaydı, hava araçları listesinin sadece muharebe uçaklarından oluşmadığını da gösteriyor. İnsansız sistemler, keşif, gözetleme ve saldırı görevleri nedeniyle benzer çetelelerde ayrı bir operasyonel kategori oluşturuyor; raporun vurgusu da bu ayrımı görünür kılıyor.

F-15E kayıtları ayrışıyor

Savaş uçağı tarafında CRS raporu, 12 adet F-15E Strike Eagle kaydına yer verdi. Kaynakta bu uçakların tamamı aynı statüde sunulmuyor; bazıları imha, bazıları hafif hasar ve bakım sonrası dönüş kategorisinde anlatılıyor.

Rapora göre üç F-15E, Mart ayında Kuveyt semalarında dost ateşi sonucu kaybedildi; bir başka F-15E ise Nisan ayında İran üzerinde imha edildi. Kalan sekiz F-15'in, Eylül ayında Ürdün'deki Muwaffaq Salti Hava Üssü'ne düzenlenen İran saldırısında hafif hasar gördüğü, bakımın ardından tekrar göreve döndüğü aktarıldı.

Bu ayrım, toplam sayının nasıl okunması gerektiğini değiştiriyor. Kaybolan veya imha edilen platformlar doğrudan filo kapasitesinden eksilirken, hafif hasarlı ve göreve dönen uçaklar bakım yükü, üs güvenliği ve operasyon temposu açısından ayrı bir anlam taşıyor.

Yakıt ikmal ve erken uyarı

CRS listesindeki diğer sabit kanatlı hava araçları arasında 1 adet F-35A Lightning II, 2 adet A-10 Thunderbolt II, 7 adet KC-135 havada yakıt ikmal uçağı ve 1 adet E-3 Sentry erken uyarı ve kontrol uçağı bulunuyor. Bu kayıtlar, çetelenin yalnızca ön hatta görev yapan platformlardan ibaret olmadığını gösteriyor.

Yakıt ikmal ve erken uyarı uçakları, muharebe görevlerinin menzilini, sürekliliğini ve hava sahası farkındalığını destekleyen platformlar olarak listede ayrı önem taşıyor. Raporda bu araçlar için verilen sayılar, her bir platformun kayıp mı yoksa hasarlı mı olduğuna dair ayrıntıların kaynak metinde sınırlı kaldığı bir tabloya dayanıyor.

Özel operasyonlar ve keşif sınıfında 2 adet MC-130J uçak, 1 adet HH-60W muharebe arama-kurtarma helikopteri, 1 adet MQ-4C Triton İHA ve 3 adet MQ-1 insansız hava aracı da kayda geçti. Bu kalemler, operasyonların yalnızca saldırı uçaklarıyla değil, arama-kurtarma, keşif ve destek unsurlarıyla da yıpranma riski taşıdığını ortaya koyuyor.

Hürmüz üzerindeki helikopterler

Helikopter kayıtlarında, Hürmüz Boğazı üzerinde vurularak düşürüldüğü bildirilen 1 adet AH-64 Apache yer aldı. Raporda ayrıca kurtarma operasyonları sırasında imha edilen 4 adet AH-6 Little Bird ve Umman Denizi üzerinde kaza kırıma uğrayan 1 adet MH-60 Sea Hawk helikopteri bulunduğu aktarıldı.

Hürmüz Boğazı, Ürdün'deki Muwaffaq Salti Hava Üssü ve Umman Denizi gibi farklı yerlerin aynı çetelenin içinde geçmesi, riskin tek bir hava sahasıyla sınırlı gösterilmediğini anlatıyor. Ancak CRS'nin uyarısı nedeniyle bu coğrafi dağılım kesin bir operasyon haritası gibi değil, rapora yansıyan kayıtların toplamı olarak okunmalı.

Eğer MQ-9 sayısı ilerleyen güncellemelerde korunursa, hava gücü yıpranmasının ağırlığı insansız sistemler ve bunların görev döngüleri üzerinden tartışılacaktır. Eğer hafif hasarlı F-15 kayıtları gibi bakım sonrası dönüşler daha geniş bir paya sahipse, etki doğrudan platform kaybından çok bakım kapasitesi, üs savunması ve görev planlaması üzerinde yoğunlaşır.

Küresel düzeyde sonuç, çatışmanın hava üsleri, deniz üstü geçişler ve destek uçakları üzerindeki baskısının sürüp sürmediğine bağlı kalacak. Rapor belirli bir şirketi merkeze almadığı için sektör açısından izlenecek başlıklar, üretici bazlı sonuçlardan çok insansız hava aracı, yakıt ikmal, erken uyarı ve muharebe uçağı filolarındaki yenileme ve onarım ihtiyacı olacaktır.