Le Pen’den Ankara çıkışı: Türkiye’ye verilen AB desteği kesilmeli

Le Pen, AB’nin Türkiye’ye desteğini bitirmesini istedi; çağrısını Avrupa Komisyonu’nun yetkilerini daraltma talebiyle birleştirdi.

Ulusal Birlik (RN) lideri Marine Le Pen, Brüksel’deki basın toplantısında Türkiye’ye yönelik desteği, katılım öncesi politikalar ve kalkınma programlarıyla birlikte hedef aldı. AB liderlerinin zirvesinden önce yaptığı açıklamalar, yalnızca Ankara’yla ilişkileri değil, Birlik kurumları ile üye devletler arasındaki yetki dağılımını da tartışmaya açan bir siyasi talep niteliğinde.

Le Pen’in önerisinin merkezinde, Komisyonun bağımsız hareket alanının daraltılması bulunuyor. Kurumun üye devletlerin hizmetinde çalışan bir sekretarya olarak faaliyet göstermesini isteyen Fransız siyasetçi, mevcut uygulamaların Komisyonun görev sınırlarını aştığını ileri sürdü.

Türkiye desteği daha geniş talebin parçası

Le Pen, Türkiye’ye ilişkin çağrısını tek başına bir dış politika başlığı olarak sunmadı. Komisyonun görevlerini yeniden belirleme talebini anlatırken, “Üyelik öncesi politikalar, Türkiye’ye destek ve kalkınma programları sona ermeli,” dedi.

Bu ifadede Türkiye’ye destek ile katılım öncesi politikalar birlikte anılıyor, ancak sona erdirilmesi istenen araçlar ayrı ayrı tanımlanmıyor. Açıklamada belirli bir fonun adı, kesilmesi talep edilen bir kaynak tutarı ya da uygulama takvimi yer almıyor.

Dolayısıyla çağrının Türkiye açısından kapsamını, yalnızca bu sözlerden hareketle belirli bir mali kayba veya program değişikliğine çevirmek mümkün değil. Le Pen’in sözleri bir politika değişikliği talebini ortaya koyuyor; Türkiye’ye yönelik desteğin kesildiğine ilişkin alınmış bir kararı bildirmiyor.

Katılım öncesi politikalar ile kalkınma programlarını aynı çerçevede ele alması, önerisinin Türkiye dosyasından daha geniş olduğunu gösteriyor. Bununla birlikte, kalkınma başlığında hangi ülkelerin veya faaliyetlerin kastedildiği belirtilmediği için bu bölümün coğrafi ve mali sınırları da açıklık kazanmıyor.

Komisyon için daraltılmış görev önerisi

Le Pen, sağlık ve iç güvenlik alanlarındaki bazı faaliyetleri de Komisyonun görev alanı dışında değerlendirdi. Kurumun bu alanlardaki programlardan çekilmesi gerektiğini savunurken, yetki aşımı iddiasını Türkiye’ye yönelik politikaların ötesine taşıdı.

Diplomasi, askeri faaliyetler ve istihbarat konusunda da benzer bir sınır çizdi. Fransa’nın Komisyonun diplomatik yetki kullanmasını ya da askeri ve istihbarat işlevleri üstlenmesini kabul etmeyeceğini söyledi; bu ifade Le Pen’in siyasi tutumunu yansıtıyor, Fransız hükümetinin açıklanmış kararı olarak sunulmuyor.

Önerdiği sekretarya modeli, kurumun öncelikle ulusal yönetimlere hizmet etmesi gerektiği görüşüne dayanıyor. Böylece Le Pen, Avrupa düzeyindeki kurumsal hareket alanından çok üye devletlerin karar yetkisini öne çıkarıyor; ancak bu dönüşümün hangi hukuki adımlarla gerçekleştirileceğine ilişkin bir yol haritası vermiyor.

Egemenlik söylemi ve uygulama belirsizliği

Le Pen, Avrupa’nın sınırlarını koruması, barışı gözetmesi ve egemenliğine sahip çıkması gerektiğini belirterek mevcut politikaların bu amaçlara ulaşamadığını savundu. Ulusal egemenliklerin zayıfladığını ve teknoloji alanındaki bağımlılığın arttığını ileri sürdü; bu değerlendirmelere eşlik eden ölçülebilir göstergeler açıklamada yer almadı.

Barış vurgusunu da Birliğin mevcut yaklaşımına yönelik eleştirisinin parçası yaptı. Avrupa’nın bir barış projesi olarak hareket etmesi gerektiğini söylerken, savaş konusundaki söylemleri yenilgici olarak niteledi; bu sözler, belirli bir karardan ziyade Avrupa’nın yönelimine ilişkin siyasi değerlendirmesini ortaya koydu.

Talep somut bir öneriye dönüşürse, Türkiye açısından belirleyici ayrıntılar hangi desteklerin kapsama alınacağı ve bunların hangi takvimle değiştirileceği olacak. Komisyonun görevlerini daraltma önerisinde ise kapsam, hukuki yöntem ve üye devletlerin tutumu netleşmeden uygulamaya ilişkin sonuç çıkarmak mümkün değil.