Politico Antalya’yı işaret etti: Avrupa’nın iklim politikaları için COP31 zirvesi son şans

AB, iklim diplomasisini güçlendirmek için ortak bir plan hazırladı; dört ülkedeki seçimler, müzakere çizgisinin devamlılığını sınayabilir.

Antalya'da düzenlenmesi planlanan COP31 konferansı için hazırlanan yaklaşım, üye ülkelerin pazarlık pozisyonlarını ve kamuoyuna verecekleri mesajları yakınlaştırmayı amaçlıyor. Fransa, İspanya, İtalya ve Polonya'daki siyasi rekabet ise bu ortaklığın hangi politikalar üzerinden sürdürülebileceğini belirsizleştiriyor.

Stratejinin aktarılan içeriğine göre hedef, tek bir konferansta daha görünür olmaktan ibaret değil. Avrupa Birliği, Paris Anlaşması kapsamındaki ilerlemenin yeniden değerlendirileceği 2028'e kadar uzanan bir müzakere yaklaşımı oluşturmak istiyor; seçimlerin ardından hükümetlerin aynı hedefleri savunup savunmayacağı bu nedenle önem taşıyor.

Antalya hazırlığında ortak mesaj arayışı

Üye ülkelerin hazırlıkları, konferanstaki ulusal alanların ortak bir yerleşimde buluşturulmasını, müzakere pozisyonunun eşgüdümünü ve birlikte yürütülecek iletişim çalışmalarını kapsıyor. Strateji belgesinin aktarılan çerçevesi, AB'nin karşı tarafları dinleyen ve çözüm geliştirmeye odaklanan bir muhatap olarak tanınmasını hedefliyor.

İsveç'in iklim büyükelçisi Mattias Frumerie, hazırlıkları geliştirmek üzere son bir yıldır çalıştıklarını belirtiyor. Frumerie aynı zamanda bazı üyelerin, enerji dönüşümü düzenlemelerinin işletmelere yüklediği maliyetlerin arttığı görüşünde olduğunu söylüyor; bu değerlendirme, ortak diplomasi arayışının ekonomik itirazları ortadan kaldırmadığını gösteriyor.

Hazırlıkların arkasında, Brezilya'daki COP30 sırasında AB'nin müzakerelerde yeterli destek bulamadığı yönündeki değerlendirme bulunuyor. Yeni yaklaşım, uluslararası ortaklarla ilişki kurmayı ve Avrupa'nın pozisyonunu anlatmayı aynı hazırlık sürecinde birleştirmeyi amaçlıyor.

2028'deki ikinci Küresel Durum Değerlendirmesi, ülkelerin Paris Anlaşması doğrultusunda kaydettiği ilerlemeyi ele alacak. Bunun 2023'te gerçekleştirilen ilk turunda fosil yakıt kullanımından uzaklaşılması yönünde uzlaşılmıştı; AB'nin çok yıllı planı, sonraki değerlendirmeye kadar müzakere çizgisini koruma arayışını taşıyor.

Seçim rekabetinde farklı enerji tercihleri

İspanya'daki Vox, Yeşil Mutabakat düzenlemelerinin geri çevrilmesini ve ülkesinin Paris Anlaşması'ndan ayrılmasını savunuyor. Partinin milletvekili Mireia Borrás Pabón, iklim önlemlerinin enerji faturalarını yükselttiğini ileri sürüyor; bu, sağlanan metinde bağımsız maliyet verileriyle desteklenmeyen bir siyasi iddia.

Fransa'da Ulusal Birlik lideri Marine Le Pen, Paris Anlaşması'nı ve 2050 karbon nötrlüğü hedefini desteklediğini açıklıyor. Buna karşılık partisinin önerileri, dış yardım kesintilerini, petrol ve doğalgaz aramalarının önündeki yasal yasağın kaldırılmasını ve yeni rüzgar ile güneş tesislerinin durdurulmasını içeriyor; enerji tercihinde nükleer üretim öne çıkıyor.

Polonya'da Başbakan Donald Tusk'ın hükümeti, kömüre bağımlılığı azaltacak yatırımlara yönelirken Hukuk ve Adalet Partisi kömür santrallerinin üretime devam etmesini savunuyor. İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ise bazı AB iklim kurallarının gevşetilmesini isterken uluslararası iklim görüşmelerine desteğini sürdürüyor; bu tutum, partilerin tek bir çizgide birleşmediğini ortaya koyuyor.

Avrupa Parlamentosu'ndaki tartışmalarda Ulusal Birlik milletvekili Marie-Luce Brasier-Clain, Paris Anlaşması eksenli politikaların sanayiyi zayıflatacağını ve toplumsal gerilim yaratacağını ileri sürdü. AB'ye iklim konusunda danışmanlık yapan ekonomist Ottmar Edenhofer ise seçim sonuçlarının birlik içindeki uzlaşmayı zorlaştırabileceği değerlendirmesinde bulundu.

Finansman ve yatırımlar uzlaşmaya bağlı

Ortak pozisyon korunursa AB, 2028 hazırlıklarında hem finansman hem emisyon politikalarını daha tutarlı biçimde müzakere edebilir. Böyle bir senaryoda enerji şirketleri açısından temel mesele, dönüşüm yatırımlarını etkileyen düzenlemelerin devamlılığı olur; küresel görüşmeler açısından ise Avrupa'nın taahhütlerini hangi kaynaklarla destekleyeceği önemini korur.

Seçimlerden sonra yardım kesintileri veya enerji kurallarının gevşetilmesi benimsenirse, AB'nin dışarıda savunduğu hedeflerle içeride uyguladığı politikalar arasındaki mesafe büyüyebilir. İklim finansmanına ayrılan kaynakların daralması gelişmekte olan ülkelerdeki projeleri, izin ve düzenleme değişiklikleri ise Avrupa'daki yenilenebilir enerji yatırımlarını etkileyebilir; bunlar henüz kesinleşmiş sonuçlar değil.

Belirleyici göstergeler, seçimlerin ardından kurulacak hükümetlerin programları, yardım bütçeleri ve enerji yatırımlarına ilişkin kararları olacak. Antalya'daki ortak iletişim düzeninin kalıcı bir pazarlık gücüne dönüşmesi, üyelerin bu somut başlıklarda ne ölçüde anlaşabileceğine bağlı kalacak.