Elektrik tüketiminde yeni dönem: Uzmanlardan yüzde 96’lık artış uyarısı

EPDK, konutlarda elektrik desteği sınırını 4.000'den 3.000 kilovatsaate indiriyor; Mehmet İbiş, geçişin faturaları artıracağını belirtiyor.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından duyurulan değişiklik, konut abonelerinin destekli tarifede kalabilmesi için belirlenen yıllık tüketim eşiğini düşürüyor. Düzenlemenin 2027 başında uygulanmasıyla, önceki sınırın altında kalan ancak yeni eşiği aşan haneler de destek kapsamından çıkacak.

Eski EPDDK Denetim Dairesi Başkanı Mehmet İbiş'in değerlendirmesine göre, yıllık tüketimi 3.000 ile 4.000 kilovatsaat arasında bulunan konutlarda faturalar mevcut destekli tarifeye kıyasla yüzde 82 ile yüzde 96 arasında artabilir. Bu oranlar, ilan edilmiş genel bir tarife zammını değil, İbiş'in destekten çıkışın etkisine ilişkin hesabını ifade ediyor.

Destekten çıkış ayrı maliyet yaratıyor

İbiş, yeni tüketim sınırını aşan konutların Son Kaynak Tedarik Tarifesi (SKTT) üzerinden faturalandırılacağını belirtiyor. Hesabındaki temel ayrım, aynı tüketimin destekli tarife yerine bu tarife üzerinden fiyatlandırılması.

Bu nedenle İbiş'in öngördüğü artış, hanenin daha fazla elektrik kullanmasına bağlı değil. Enerji ve dağıtım ücretleri değişmese bile tarife grubunun değişmesiyle daha yüksek ödeme ortaya çıkacağını söylüyor.

İbiş, hesabını yıllık 3.200 kilovatsaat tüketen bir konut örneği üzerinden açıklıyor; bu tüketim önceki 4.000 kilovatsaatlik sınırın altında, yeni 3.000 kilovatsaatlik eşiğin üzerinde kalıyor. Örnek, tüketimini artırmayan bir abonenin yalnızca destek koşulunun değişmesiyle farklı tarifeye geçebileceğini gösteriyor.

İbiş'in hesabında YEKDEM maliyeti de belirleyici bir değişken olarak yer alıyor. Bu kalemin sıfır kabul edildiği senaryoyla maliyetin hesaba katıldığı senaryo arasındaki fark, verdiği artış aralığının dayanağını oluşturuyor.

Ortak sayaçlar aidatları da etkileyebilir

İbiş'e göre düzenlemenin etkisi, yalnızca hanelerin kendi sayaçlarına gelen faturalarla sınırlı kalmayabilir. Apartman ve sitelerde ayrı sayaçlarla izlenen ortak alan tüketimleri de yıllık eşiği aşmaları halinde daha yüksek elektrik gideriyle karşılaşabilir.

İbiş, bu kapsamda asansör, hidrofor, kalorifer, merdiven aydınlatması ve kapıcı dairesi gibi kullanımlara dikkat çekiyor. Konut kooperatifleri ile sitelerde bu tüketimlerin elektrik giderine yansımasının, ortak bütçeye de ek yük getireceğini belirtiyor.

İbiş'in ortak kullanım elektriği için verdiği artış aralığı da mevcut destekli faturaya göre yüzde 82 ile yüzde 96. Ancak bu tahmin, aidatın tamamının aynı oranda artacağı anlamına gelmiyor; değerlendirme ortak giderler içindeki elektrik kalemine ilişkin.

Bu ayrım, kendi dairesindeki tüketimi yeni sınırın altında kalan bir hane açısından da önem taşıyor. İbiş'in işaret ettiği senaryo gerçekleşirse, bireysel faturası destek kapsamında kalan bir abone, ortak sayaç üzerinden oluşan ek elektrik maliyetine katılabilir.

Tarife geçişiyle ücret artışı ayrışıyor

İbiş, enerji bedeline veya dağıtım ücretine ayrıca artış yapılmasının, destek dışında kalan abonelerin ödemelerini daha da yükselteceğini söylüyor. Dolayısıyla değerlendirmesinde iki ayrı unsur bulunuyor: destekli tarifeden çıkmanın maliyeti ve daha sonra yapılabilecek ücret değişiklikleri.

Enerji ve dağıtım ücretleri aynı kalırsa, İbiş'in hesabında artışın kaynağı tarife geçişi ve YEKDEM varsayımı oluyor. Bu ücretler de yükselirse, aynı tüketim miktarı için hesaplanan ödeme daha yüksek bir düzeye çıkabilir.

Bu hesap, bütün konut aboneleri için tek bir kesin fatura tutarı vermiyor. İbiş'in kullandığı tüketim örneği, maliyet varsayımları ve ücretlerin değişip değişmemesi, öngörülen artışın hangi koşullarda ortaya çıkacağını belirliyor.

Uygulamanın hane bütçesine etkisinde yıllık sayaç tüketimi, ortak alanların ayrı ölçülen kullanımı ve geçiş dönemindeki tarife bedelleri belirleyici olacak. İbiş'in değerlendirmesinde, bireysel elektrik faturası ile ortak gider payının ayrı ayrı ele alınması gerekiyor.