Özel okul öğretmenlerine yeşil pasaport teklifi Meclis’te

Yeşil pasaport teklifi, özel öğretim kurumlarında en az on yıllık öğretmenliğini belgeleyenlere, yasalaşması halinde yeni hak tanıyacak.

Meclis’e iletilen düzenleme, özel sektördeki öğretmenlerin hususi damgalı pasaporta erişimini meslekte geçirdikleri süreye bağlamayı öngörüyor. Öğretmenlerin farklı kurumlarda tamamladıkları çalışma dönemleri de toplam hizmet hesabına dahil edilebilecek.

Düzenleme henüz bir kanun teklifi niteliğinde; özel okul öğretmenlerine verilmiş yeni bir pasaport hakkı bulunmuyor. Önerilen kapsamın yürürlüğe girmesi, teklifin yasalaşmasına bağlı ve mevcut bilgiler bu sürecin ne zaman tamamlanabileceğini göstermiyor.

On yıllık hizmet nasıl hesaplanacak

Teklifteki temel ölçüt, özel öğretim kurumlarında geçirilen öğretmenlik süresinin en az on yıla ulaşması ve bu deneyimin belgelerle gösterilmesi. Aynı okulda kesintisiz çalışma koşulu yerine, farklı kurumlardaki öğretmenlik dönemlerinin birlikte değerlendirilmesi öngörülüyor.

Bu çerçevede belirleyici unsur, öğretmenin yalnızca son çalıştığı kurumda geçirdiği zaman olmayacak. Teklif mevcut biçimiyle yasalaşırsa, birden fazla özel öğretim kurumunda çalışarak süre şartını tamamlayan öğretmenler de kapsama girebilecek.

Öneri, özel sektörde çalışan bütün öğretmenlere koşulsuz pasaport verilmesini içermiyor. Meslekte on yılı doldurmayanlar ile çalışma süresini belgelendiremeyenler, aktarılan koşullar bakımından aynı durumda değerlendirilmiyor; hizmet süresi kadar bunun kanıtlanması da önem taşıyor.

Hususi damgalı pasaport, birçok ülkeye vize işlemi olmadan seyahat olanağı sağlıyor. Mevcut yararlanıcı grupları arasında kamu çalışanlarının yanı sıra belirli koşulları karşılayan avukatlar, sporcular, ihracatçılar ve şirket temsilcileri de yer alıyor.

Gerekçe mesleki emeğe dayanıyor

Teklifin gerekçesi, öğretmenin toplumsal işlevinin görev yaptığı okulun kamuya veya özel sektöre ait olmasına göre değişmediği görüşüne dayanıyor. Düzenlemeyi savunan metin, özel okullarda uzun süre çalışan öğretmenlerin de kamu çalışanı meslektaşlarına sunulan benzer olanaklardan yararlanmasını istiyor.

Gerekçede on yıllık eşik, uzun süreli mesleki çalışmanın karşılığı olarak açıklanıyor. Böylece önerilen hak, yalnızca öğretmen unvanına değil, belirli bir süre boyunca eğitim hizmeti verilmesine dayandırılıyor.

Yurt dışına çıkışın eğitim açısından değeri de teklifin dayanakları arasında bulunuyor. Gerekçede, başka ülkelerin eğitim uygulamalarını gözlemlemenin, uluslararası projelere katılmanın ve mesleki değişim programlarında yer almanın sınıftaki öğretime katkı sağlayacağı savunuluyor.

Bu katkı, teklifin gerekçesinde ileri sürülen bir beklenti; gerçekleşmiş bir sonuç olarak sunulmuyor. Metin, öğretmenlerin uluslararası deneyiminin öğrencilere yansıyacağını savunsa da bu etkinin büyüklüğünü gösteren bir ölçüm paylaşmıyor.

Gerekçenin ekonomik boyutunda ise ücretler ve seyahat işlemlerinin maliyeti bulunuyor. Metin, düşük ücret alan eğitim çalışanları açısından vize ile pasaport giderlerinin yurt dışındaki mesleki olanaklara erişimi zorlaştırdığını ileri sürüyor; öğretmen başına maliyet hesabı vermiyor.

Kapsamı belirleyecek öğretmen sayısı bilinmiyor

Düzenlemeden kaç kişinin yararlanabileceği henüz açıklığa kavuşmuş değil. Özel öğretim kurumlarında en az on yıllık deneyime sahip öğretmenlerin sayısı bilinmediğinden, teklifin hedeflediği grubun büyüklüğünü hesaplamak mümkün olmuyor.

Toplam öğretmen sayısı ile başvuru koşullarını karşılayan öğretmen sayısı bu nedenle birbirinden ayrılmalı. Kapsamı belirlemek için yalnızca sektördeki istihdamın değil, çalışma sürelerinin ve bu sürelerin belgelendirilebilirliğinin de bilinmesi gerekiyor.

Teklif bu koşullarla kabul edilirse, gerekli deneyimi belgeleyen özel sektör öğretmenleri için yeni bir seyahat olanağı doğacak. Yasalaşmadığı sürece ise öneride tarif edilen hak kullanılamayacak; başvuruya ilişkin değerlendirmelerde belirleyici olan, kabul edilecek nihai düzenleme olacak.