Fransa'da liseliler ayakta: Eylemler yayılıyor

Fransa lise protestoları 440 gözaltı ve 400 etkilenen okulla büyürken, sınıf kalabalığı ve öğretmen eksikliği hükümeti zorladı.

440 gözaltı ve 400 okul

İçişleri Bakanı Laurent Nunez, ülke genelinde 440 kişinin gözaltına alındığını söyledi. Nunez, nihai sayının henüz kesinleşmediğini belirterek, "Henüz nihai sayıya sahip değiliz ancak bana üçte ikisinin gözaltı süreciyle sonuçlandığı söylendi" dedi.

Milli Eğitim Bakanlığına göre salı günü ülkedeki yaklaşık 3 bin 700 okuldan 400'ü protestolardan etkilendi. Gösteriler geçen hafta Paris'te başladı; sınıf mevcutları, öğretmen eksikliği ve uzun ders programlarına yönelik tepki daha sonra farklı kentlere yayıldı.

Son aşamada bazı öğrenciler okul işgali eylemlerine yöneldi. Gözaltına alınanların çoğunun reşit olmadığı bildirildi; bu durum hükümetin güvenlik yaklaşımı ile öğrencilerin talepleri arasındaki gerilimi daha görünür hale getirdi.

Lille sokaklarında asit iddiası

Fransa'nın kuzeyindeki Lille, salı günkü en sert müdahalelerden birine sahne oldu. Lise öğrencileri çöp konteynerlerini ateşe verdi; polise şişe ve kaldırım taşları atılmasının ardından güvenlik güçleri göz yaşartıcı gaz kullandı.

Eylemcilerin otobüs durakları ve reklam panolarına zarar verdiği bildirildi. Nunez, aynı gün emniyet mensuplarına yedi kez hidroklorik asit atıldığını iddia etti; ülke genelindeki çatışmalarda toplam 48 polis yaralandı.

Batıdaki Bordeaux, Rennes ve Nantes ile güneydeki Marsilya'da da öğrenciler ve polis karşı karşıya geldi. Paris'in kuzeyindeki Lamartine Lisesi'nde öğrenciler yoğun ders programlarını hedef alan dövizler taşıdı; bir pankartta "08:00-18:00. Uykudan daha fazla ders saati var" yazıyordu.

Bütçe greviyle aynı hafta

Protestolar, Fransız sendikalarının hükümetin 54 milyon Euro tutarında kamu harcaması kesintisi içeren bütçe planlarına karşı greve çıktığı haftaya denk geldi. Salı günü çok sayıda kamu sektörü çalışanı iş bıraktı; ilkokul öğretmenlerinin tahminen yüzde kırk'ı da greve katıldı.

Liseli Öğrenciler Sendikası Başkanı Ryad Rani, eylemleri eğitim sistemindeki kaynak yetersizliğiyle ilişkilendirdi. Rani, bazı sınıflarda mevcutların 32–35 öğrenciye ulaştığını, öğretmen ve personel eksikliğinin de protestoların temel gerekçeleri arasında olduğunu söyledi.

Rani, Fransa'daki liselerin tamamen işgal edilmesi çağrısı yaparken protestocuların "barışçıl kalmasını" istedi. İçişleri ve Milli Eğitim bakanlıklarının polise liselerin dışında kamu düzenini "orantılı güç kullanımıyla" sağlama talimatı vermesini ise "tam bir skandal" olarak niteledi.

Lecornu ve Mélenchon karşı karşıya

Başbakan Sébastien Lecornu, lise çevrelerindeki havai fişek, yangın ve şiddet olaylarının öğrencileri, personeli ve polisi tehlikeye attığını söyledi. Lecornu daha önce eylemlerin tırmandırılmasının "sorumsuzluk" olacağını belirtmişti.

Boyun Eğmeyen Fransa lideri Jean-Luc Mélenchon ise pazartesi günü X üzerinden hükümetin güvenlik çizgisini hedef aldı. Mélenchon, "Protesto eden lise öğrencileri zararsızdır" dedi ve müdahaleyi "acımasızlık" olarak tanımladı; Lecornu bu çıkışı "sorumsuz bir tırmandırma" diye yanıtladı.

Önümüzdeki çizgi, öğrenci işgallerinin ne kadar yayılacağına bağlı olacak. Eğer eylemler okul kapılarında kalırsa hükümet müzakere ve güvenlik arasında denge arayabilir; çatışmalar sürerse eğitim gündemi kamu düzeni tartışmasının gerisine düşebilir.

Eğer sendika grevleri bütçe planlarına karşı baskıyı artırırsa, lise protestoları daha geniş bir kamu harcaması kavgasına bağlanabilir. Aksi halde dosya, sınıf mevcutları ve öğretmen açığına ilişkin daha dar bir eğitim pazarlığına sıkışabilir.