Bakan Yusuf Tekin iddialara yanıt verdi: Hiçbir vakfa para aktarmıyoruz

Yusuf Tekin, 2027 bütçe görüşmelerinde 9,5 milyar liralık kaynağın sivil toplum örgütlerine aktarılmadığını söyledi; harcama kalemlerini anlattı.

Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonundaki görüşmelerde, milletvekillerinin vakıf ve derneklerle yapılan işbirliklerine ilişkin eleştirilerine yanıt verdi. Bakanın açıklaması, sivil toplum kuruluşlarıyla imzalanan protokoller ile yurt dışındaki eğitim faaliyetlerine ve uluslararası yükümlülüklere ayrılan bütçe kalemleri arasında ayrım yapılmasına dayanıyor.

Tekin protokollerle para aktarımını ayırıyor

Tekin, cemaat vakıflarına, tarikatlara veya Bakanlığın anlaşma yaptığı başka vakıflara kamu parası yönlendirildiği iddialarını reddetti. Bu yöndeki bilgilerin yanlış olduğunu savunan Bakan, protokol imzalanmasının söz konusu kuruluşlara mali kaynak sağlandığı anlamına gelmediğini belirterek işbirliklerinin finansmanına ilişkin eleştirilere karşı çıktı.

Bakan, uygulamayı şu sözlerle tarif etti: "Kamuda protokol yaptığımız hiçbir sivil toplum örgütüne tek bir kuruş kamu kaynağı aktarmayız". Böylece yanıtını yalnızca belirli bir vakıf veya dernekle sınırlamadı; kamu kaynağı aktarılmadığı yönündeki açıklamasını protokol yapılan sivil toplum kuruluşlarının tamamı için dile getirdi.

Tekin, işbirliklerinde standart protokollerin kullanıldığını ve kuruluşlar arasında farklı uygulamaya gidilmediğini de söyledi. Bu çerçevede Ülkü Ocakları, TÜGVA, Yeşilay ve Kızılay adlarını birlikte anarak hem eşit muamele edildiğini hem de bu kuruluşlara bütçeden para verilmediğini savundu.

Maarif için 9 milyar lira

Türkiye Maarif Vakfı için belirtilen tutar ise Tekin'in açıklamasında ayrı bir harcama başlığı oluşturdu. Bakan, 9 milyar liralık kaynağın vakfın Türkiye dışındaki okullarına ilişkin bina yapımı ve çalışan giderleri için ayrıldığını bildirdi; bu tutarı, eleştirilere konu olan sivil toplum protokollerinden ayrı değerlendirdi.

Bu açıklamada iki gider türü öne çıktı: okul binalarının inşası ve personel harcamaları. Tekin'in verdiği çerçeveye göre söz konusu kaynak, yurt dışındaki eğitim faaliyetlerinin fiziki altyapısı ile çalışan maliyetlerine yönelik; Bakan, bu kalemi protokol imzalanan örgütlere para aktarımı olarak nitelendirmiyor.

Tekin ayrıca UNESCO ve Türkiye Milli Komisyonu adlarını anarak uluslararası sözleşmelerden doğan ödeme yükümlülüklerine işaret etti. Bakan, bu kapsamdaki resmi ödemeleri 429 milyon 393 bin lira olarak açıkladı; böylece Maarif için belirttiği kaynağın yanında ikinci bir mali başlık tarif etti.

Komisyondaki yanıtında toplamı 9,5 milyar lira olarak ifade eden Tekin, bu tutar içinde sivil toplum kuruluşlarına aktarım bulunmadığını yineledi. Bakanın sunduğu açıklamada, harcamanın hangi kuruma yöneldiği kadar hangi faaliyet veya uluslararası yükümlülük için ayrıldığı da bütçe tartışmasının merkezinde yer aldı.

Bütçe denetiminde harcamanın niteliği

Görüşmelerdeki anlaşmazlık, Bakanlığın vakıf ve derneklerle çalışıp çalışmadığından çok, bu ilişkilerin kamu bütçesiyle nasıl bağlantı kurduğu üzerinde yoğunlaşıyor. Tekin işbirliklerinin varlığını kabul ederken, bunların eleştirilerde ileri sürüldüğü biçimde mali transfer içerdiği görüşüne karşı çıkıyor; açıklaması bu iki konunun birbirinden ayrılması gerektiği savına dayanıyor.

Bu ayrım, 2027 bütçesinin denetimi bakımından hangi harcama kaleminin neyle karşılaştırılacağını belirleyen bir çerçeve sunuyor. Yurt dışındaki okulların bina ve çalışan giderleri, sözleşmeler uyarınca yapılan uluslararası ödemeler ve sivil toplum protokollerinin mali koşulları, Tekin'in yanıtında aynı kategori altında ele alınmıyor.

Tartışmanın bütçe üzerindeki karşılığını değerlendirmek için bu üç başlığın ayrı ayrı izlenmesi önem taşıyor. Tekin'in komisyona sunduğu savunmanın sınanabileceği somut noktalar, Maarif'e ayrılan paranın kullanım amacı, uluslararası ödemelerin dayanakları ve protokollerin mali hükümleri; Bakanın kaynak aktarılmadığı yönündeki beyanı da bu ayrımın temelini oluşturuyor.