Arap partileri kilidi açtı, Netanyahu kaybetti: İsrail’de yeni dönemin ilk şoku

İsrail Meclisinde muhalefet, Düzenleme Komitesini 50 oya karşı 63 oyla kurarak yeni yasama döneminin komisyon yapısını belirleme sürecini başlattı.

Meclisin açıklamasına göre, Yashar Milletvekili Roy Folkman'ın sunduğu öneri Genel Kuruldan geçti. Komiteyi, hükümet oluşturma görevi verilen Gadi Eisenkot'un liderliğindeki Yashar Partisinden bir milletvekili yönetecek.

Karar, yeni hükümetin güvenoyu alması değil, yasama çalışmalarının başlangıç düzeninin oluşturulması anlamına geliyor. Hükümet için gereken destek ile Meclisin komisyonlarını şekillendiren bu oylama, farklı karar süreçlerini oluşturuyor.

Muhalefetin sandalye sayısı oya dönüşmedi

Aktarılan seçim sonuçlarına göre, 27 Ekim'deki seçimde Binyamin Netanyahu'nun siyasi bloğu 120 üyeli Mecliste 53 sandalye kazandı. Yahudi muhalefet partileri 48, Arap partileri ise 19 milletvekili çıkardı; iki muhalefet grubunun toplamı böylece 67'ye ulaştı.

Komitenin kurulmasını destekleyen 63 milletvekili, muhalefetin toplam sandalye sayısının altında kaldı. Ancak sunulan bilgiler, aradaki farkın hangi milletvekillerinin katılımından veya oy tercihinden kaynaklandığını açıklamıyor; tek başına sonuç üzerinden blok içi ayrışma saptamak mümkün değil.

Hükümetin güvenoyu alabilmesi için gereken eşik 61 milletvekili; muhalefetin toplam sandalye sayısı bunun üzerinde bulunuyor. Bununla birlikte, komite önerisine verilen destek, aynı partilerin kurulacak hükümeti de destekleyeceğini göstermiyor.

Yashar Partisi, oylamadan önceki açıklamasında Folkman'ın başkanlığı için “Değişim Bloku” içindeki diğer partilerle uzlaşmaya vardığını bildirdi. Meclise atfedilen açıklama ise başkanlığı üstlenecek kişinin Yashar'dan olacağını belirtiyor; Folkman'ın görevlendirilmesine ilişkin bilgi parti açıklamasına dayanıyor.

Likud beş üyeyle temsil edilecek

Meclis açıklamasında Likud'a beş üyelik ayrıldığı belirtildi. Yair Lapid'in Yesh Atid partisi, Yusuf Cebbarin'in Birleşik Liste'si, Yair Golan'ın Demokratlar partisi ve Mansur Abbas'ın Raam Partisi için ise ikişer üyelik öngörüldü.

Avigdor Liberman'ın Yisrael Beytenu partisi ile Itamar Ben-Gvir'in Otzma Yehudit partisi birer üyeyle temsil edilecek. Yakov Asher'in Birleşik Tevrat Yahudiliği, Aryeh Deri'nin Şas ve Bezalel Smotrich'in Dini Siyonizm partilerine de birer üyelik ayrıldığı açıklandı.

Likud, yazılı tepkisinde Eisenkot, Liberman ve Naftali Bennett'in partilerinin Ahmed Tibi ve Mansur Abbas ile birlikte hareket etmesini eleştirdi. Partinin açıklaması, komitenin kuruluşuna ilişkin usul tartışmasından çok, Arap temsilcilerle aynı yönde oy kullanılmasını hedef aldı.

Geçici komite kalıcı yapıyı hazırlayacak

İsrail Demokrasi Enstitüsünün açıklamasına göre Düzenleme Komitesi, seçim sonrasında yasama faaliyetlerinin başlamasını organize ediyor ve gecikmeden oluşturulması gerekiyor. Üyelik dağılımında parti gruplarının Meclisteki ağırlığı esas alınıyor; en az dört milletvekili bulunan gruplara temsil güvencesi tanınıyor.

Enstitünün aktardığı kurallara göre başkanlık, hükümeti oluşturmakla görevlendirilen siyasi blokta bulunuyor. Bu görev başka bir kişiye verilirse komite başkanı değişiyor, fakat üyelik dağılımı korunuyor; dolayısıyla hükümet kurma sürecindeki değişiklik komitenin liderliğine de yansıyabilir.

Komitenin temel sorumluluklarından biri, kalıcı komisyonların nasıl oluşturulacağını Genel Kurula önermek. Bu işlem tamamlandığında geçici yapının görev süresi bitiyor ve sorumlulukları Meclis Komitesine geçiyor.

Aktarılan bilgilere göre Düzenleme Komitesi, maliye ile dışişleri ve güvenlik alanlarında çalışacak komisyonların oluşturulmasını da onayladı. Daha önce Likud'un yönettiği Meclis Dış İlişkiler ve Savunma Komitesinde başkanlık Avigdor Liberman'a verilirken, Maliye Komisyonunun başına Birlikte Listesi Milletvekili Avissar Ben Horin getirildi.

Sonraki kurumsal adım, Likud üyesi Meclis Başkanı Amir Ohana'nın yerine yeni başkanın seçilmesi olacak. Sunulan takvimde bu oylama salı günü için planlanıyor; ancak kesin tarih belirtilmiyor ve komitelerin oluşturulması hükümet için gereken ayrı güvenoyu sürecini ortadan kaldırmıyor.